Het belang van Kringen

Nee, ik bedoel niet de kringen op het gepolitoerde teakhouten tafelblad.
Huiskringen, kleine groepen, groeigroepen; die bedoel ik. Hoe belangrijk zijn ze en in welke mate dragen ze bij aan het proces van verandering naar het beeld van Christus. Ik ga er een beetje van uit dat dat ten diepste de reden is waarom christenen zich aansluiten bij kleine kringen. Of gaat het om de gezelligheid? Of misschien om er intellectueel wat op vooruit te gaan?
Ik vind het een fascinerend fenomeen. Tienduizenden christenen komen wekelijks, of tweewekelijks in kleine groepen bij elkaar. Waarom? Wat zijn hun verwachtingen? En komt de kring aan die verwachtingen tegemoet?
Ik het kader van een Masters studie doe ik hier onderzoek naar. Een aantal kerken onderzoek ik specifiek maar wil het onderzoek graag in een breder kader plaatsen om zodoende een helderder inzicht te krijgen in motieven, verwachtingen, teleurstellingen en wat dies meer zij.

Wat me ook fascineert is de vraag wat christenen doet besluiten om zich nu juist niet bij een kring aan te sluiten.  Om hierover wat feiten op een rij te krijgen heb ik een online vragenlijst voor beide groepen samengesteld.
Deze blog is dan ook een oproep om zoveel mogelijk christenen te bewegen aan het onderzoek deel te nemen. Aan het eind van het jaar verwacht ik hierover een boek te publiceren.
Mag ik je oproepen om mee te doen? En misschien zelfs om anderen op dit onderzoek te attenderen?
Het invullen van de online vragenlijst voor leden van een kring neemt vijf tot tien minuten in beslag. Voorwaarde om deze in te vullen is dat je minstens 18 jaar bent en minimaal twee jaar christen.

Je zit wel op een kring
Doe je mee? Klik hier om naar de vragenlijst te gaan, of kopieer de URL: http://kwiksurveys.com?u=Landelijk

Je zit niet op een kring
De groep die om wat voor reden dan ook geen lid is van een kring, heeft het ietsje makkelijker omdat er minder vragen te beantwoorden zijn. Ik denk dat je drie tot vier minuten nodig hebt. Vul je de vragenlijst in? Ik ben je zeer erkentelijk. Klik hier of kopieer de URL: http://kwiksurveys.com?u=geenkring

Super bedankt!

Moe

Zo noemden we haar als kinderen en veel van mijn vrienden noemden haar ook zo. Vandaag zou ze 79 geworden zijn ware het niet dat kanker haar leven veel te vroeg opeiste. Zo vaak nog denk ik aan haar en het zijn altijd goede en mooie herinneringen. Ze was een vrouw die het je makkelijk maakte om van te houden. Een gever die nood van de ander altijd voorang gaf boven haar eigen behoeftes en noden.
Genade was een belangrijke werkelijkheid in haar leven. Ik schrijf bewust "werkelijkheid" want ze beleefde het niet als een abstract idee of als een ideaal maar als de gave van God zoals deze in Christus tot ons komt.
Mooi mens. De wereld zou een betere plek zijn als er meer mensen zoals zij zouden zijn.

Kip zonder kop

Voor de achteloze voorbijganger lijkt het alsof de man rondrent als een kip zonder kop. Niets in minder waar. De man heeft een plan. Tegelijk is dit wel een week dat de kop geen tijd neemt om de voorbijganger te informeren over wat er zich wel en niet afspeelt binnenin die kop.

Gisteren werd de man, geheel tegen zijn gewoonte en biologische ritme in, pas om 07.30 wakker in een obscuur hotel aan de M6. Travelodge voorziet vermoeide passanten van een kamer en een hete douche voor slechts een euro of 15 (mits ver van te voren geboekt). Omdat de man de avond daarvoor, na een appraisal te hebben gedaan met een van zijn stafwerkers in de buurt van Chester, zijn navigatiesoftware meer vertrouwde dan zijn intuïtie, verdween er een kompleet uur in het kippenhok en ging hij pas om middernacht ter bedde. 

Door het eerdervermelde gat in de dag te slapen mistte hij zijn eerste afspraak in Carlisle en werd ook dag twee een lange dag met meer praten dan hem lief was.Er moest worden ingehaald.

Voor al dit soort zaken is een kop nodig dus de gedachte dat hij maar wat rondrent als een kip zonder kop is een foute conclusie.

Eerlijk gezegd voelt de man het zelf ook wel een beetje zo. Regelmatig vraagt hij zich af:  "Weet ik wel waar ik mee bezig ben?" De materie waarmee hij binnen HR te maken heeft is zo gevarieerd en vaak zo complex dat z'n haar spontaan grijs kleurt.

Kippie, houd je koppie erbij, zou ik zeggen.

De mens als zwart gat (6-6)

Het wezen van de zonde is “kennis van goed en kwaad”. Voor de zondeval, toen die kennis er niet was, was slechts onvoorwaardelijke liefde tot God en elkaar. Wat er gebeurde toen Adam en Eva van de boom aten is dat zij het centrum van het paradijs werden; ze legden het paradijs a.h.w. hun wil op en daarmee kwam er een eind aan het paradijs. In plaats van dat hun leven gevoed werd door het centrum werden ze zelf het centrum. In de architectuur spreekt men van ruimtes die bestaan uit “centrums” die om de bron heen bestaan en bewegen elkaar niet beconcurreren maar aanvullen en samen een groot levend geheel vormen. Zonder een bron bestaan al die centrums op zichzelf; staan los van elkaar met als gevolg dat de ruimte lelijk, leeg en dood wordt.

Onze kennis van goed en kwaad maakt van ons “rechter” en vrijwel onbewust oordelen we anderen en ontlenen onze zelfwaarde aan de waarde die we anderen toekennen of afnemen. In onze gevallen staat hebben dingen en mensen alleen maar waarde in zover dat ze ons vullen. In plaats van het toekennen van waarde aan anderen omdat God de schepper dat doet, zonder onderscheid, beperken wij de waarde die we anderen toekennen afhankelijk van ons oordeel over hen. Vindt deze persoon mij aardig? Zijn ze aardig voor mij? Levert deze relatie mij niets op? Bevestigt de ander mij? Is hij/zij het met me eens? Wij zijn het die bepalen of iemand goed of slecht is omdat wij onszelf in het centrum hebben geplaatst waar alles omheen draait, de standaard waar al het andere aan gemeten wordt.  Een zwart gat! 

“Voor een mens in een staat van verdeeldheid, bestaat het goede in het vellen van een oordeel waarbij het criterium de mens zelf is. Kennis van goed en kwaad maakt van de mens feitelijk een rechter” (Bonhoeffer, Ethics, 34). 
In het Matteüs evangelie spreekt Jezus duidelijke taal als Hij zegt: “Oordeel niet, opdat er niet over jullie geoordeeld wordt. Want op grond van het oordeel dat je velt, zal er over je geoordeeld worden, en met de maat waarmee je meet, zal jou de maat genomen worden” (7:1-2). 


Toch spreekt de Bijbel over mensen die andere mensen moeten oordelen. Ook worden we opgeroepen om ons onderscheidingvermogen te ontwikkelen. De hele dag door maken we keuzes en veel van die keuzes hebben te maken met een oordeel over goed en kwaad. Allemaal hebben we te maken met ethische kwesties waarin van ons een standpunt wordt gevraagd. En het is gewoon verdraaid moeilijk. Het ontbreken van een moreel kader hiervoor maakt dat de mens vanuit het kader van het corrupte zelf besluiten neemt en oordelen velt. 
Het lijkt zo ingewikkeld en moeilijk voor ons om in de liefdesrelatie met God te blijven; alsof Christus niet gestorven zou zijn stappen we er zo weer uit en knabbelen aan de boom van kennis van goed en kwaad, vellen we een oordeel in plaats van gehoor te geven aan het tweede hoogste gebod, gelijk aan het eerste: de naaste lief te hebben als onszelf. 
We ontkomen er niet aan. In de gebroken staat van de wereld waarin de kennis van goed en kwaad de mens tot rechter heeft gemaakt, is het onmogelijk om niet te oordelen; onmogelijk om geen ethische beslissingen te hoeven nemen. Hoewel de mens er niet goed in is, kan hij er tegelijk niet voor weglopen. Als er al geoordeeld moet worden, doe het voorzichtig, vanuit de liefdesrelatie met God, mogelijk gemaakt door het verlossingswerk van Christus. Bij twijfel: liefhebben! Voor je het weet stap je weer uit de driehoek en sta je weer aan de boom te snacken. 


1 Johannes 3:16 “Wat liefde is, hebben we geleerd van hem die zijn leven voor ons gegeven heeft. Daarom horen ook wij ons leven te geven voor onze broeders en zusters.” 


In dit vers ligt de oplossing en - paradoxaal - het dilemma besloten: je leven geven. Om dat te kunnen moeten de barrières van schaamte, angst en schuld genomen worden en daar komt de mens zichzelf keihard tegen. Zichzelf bewijzen, groot lopen doen en anderssoortige opblazerij staan zelfs de erkenning van het probleem al in de weg. De graankorrel komt pas dan tot vrucht als deze eerst in de grond gestopt wordt en sterft. Daarin ligt de belofte van nieuw leven besloten. Maar wie wil er nu sterven? Het lijkt uitzichtloos en hopeloos. 
Is het mogelijk om één te zijn  zoals de Vader en de Zoon dat zijn? Omdat het ideaal zo ver weg lijkt zou het de mens ervan kunnen weerhouden om te beginnen bij de basis: sterven. Dat is wat er gebeurt wanneer de mens zijn vertrouwen op het volbrachte werk van Christus stelt. Een nieuw leven begint en verandering is niet langer onmogelijk. In plaats van energie te zuigen, leert de mens te geven, zoals ook Hij zich gaf. In mijn ontmoeting met Christus, ontvang ik altijd leven, word ik meer mens. In mijn ontmoeting met mensen die hebben leren geven, word ik ook meer mens. En dat is gemeenschap. Met dank aan Greg Boyd's Repenting of Religion.

De boom verknalt alles (5-6)

Gisteren ging mijn blog over Jezus' verlangen dat zijn volgelingen één zijn zoals hij en de Vader één zijn. Hij brengt daarmee het goddelijke ideaal onder woorden. De eerste mens, man en vrouw, moeten dat ideaal hebben ervaren. Wat gebeurt er nu als de mens besluit om toch uit die volmaakte, heilige verbintenis met God te stappen?

We nemen de plek in die alleen God toekomt: rechter. Vanaf het moment dat we uit de veilige driehoek stapten zijn we gaan oordelen. Wat waren de eerste nieuwe ervaringen voor Adam en Eva? In het Genesis verhaal lezen we over schaamte, schuld en angst (Genesis 3:10).  De mens is nu overgeleverd aan de boom met als gevolg dat hij rechter moet zijn over zichzelf en anderen. Een rol die God zichzelf had voorbehouden. Wij zijn niet geschapen om te oordelen. Naast de capaciteit om lief te hebben wilde de mens ook de capaciteit om te oordelen. De gevolgen daarvan voelen we iedere dag van ons leven.

Met het eten van de boom betreedt de rechter het speelveld:

Het gevolg is wat de volgende afbeelding weergeeft:

De boom en de rechter hebben vrij spel. De mens staat op zichzelf en hoewel hij zich bewust is en kan zijn van het goddelijke - er is iets meer tussen hemel en aarede - is er geen sprake meer van een levende, rechtstreekse verbinding. Ook bestaat de mens nu naast de ander en niet persé met de ander.

Het wonder van het Evangelie is dat Christus de oorspronkelijke eenheid herstelt. Het kruis van Golgotha is de verbindende factor tussen God en mensen en de mensen onderling. De boom blijft een realiteit maar hoeft niet langer het leven van de mens te bepalen:

"Lekker snacken" van de boom lijkt een favoriete hobby van de mens te zijn. Het begint meestal 's-morgens vroeg als hij zichzelf aanstaart in de spiegel. "Je ziet er niet uit," is het eerste oordeel wat de nieuwe dag brengt. En er volgen er nog veel meer.

Eenheid wordt beleefd in onvolmaaktheid. Die eenheid, zo is mijn stelling, is van fundamenteel belang voor het veranderingsproces naar Christusgelijkvormigheid. Het ontbreken van die eenheid zal de mens nog steeds transformeren, maar niet noodzakelijkerwijs ten goede.

Dietrich Bonhoeffer, Creation and Fall, 54

Gregory A. Boyd, Repenting from Religion, 67 

(De blogs van gisteren en vandaag zijn een samenvatting van wat Greg Boyd in dit voortreffelijke boek weet te melden).

Wat bidt Jezus nu eigenlijk? (4-6)

Ik bid niet alleen voor hen, maar voor allen die door hun verkondiging in mij geloven. Laat hen allen één zijn, Vader. Zoals u in mij bent en ik in u, laat hen zo ook in ons zijn, opdat de wereld gelooft dat u mij hebt gezonden. Ik heb hen laten delen in de grootheid die u mij gegeven hebt, opdat zij één zijn zoals wij:  ik in hen en u in mij. Dan zullen zij volkomen één zijn en zal de wereld begrijpen dat u mij hebt gezonden, en dat u hen liefhad zoals u mij liefhad.

Vader, u hebt hen aan mij geschonken, laat hen dan zijn waar ik ben. Dan zullen zij de grootheid zien die u mij gegeven hebt omdat u mij al liefhad voordat de wereld gegrondvest werd. Rechtvaardige Vader, de wereld kent u niet, maar ik ken u, en zij weten dat u mij hebt gezonden. Ik heb hun uw naam bekendgemaakt en dat zal ik blijven doen, zodat de liefde waarmee u mij liefhad in hen zal zijn en ik in hen.’ (Johannes 17:20-26)

Figuur 1

Toen God de mens schiep zij Hij: “Laat ons mensen maken die ons evenbeeld zijn, die op ons lijken” (Gen. 1:26). God schiep de mens vanuit de volmaakte eenheid met de Zoon en de Geest (figuur 1).Uit het gebed van Jezus begrijpen we dat God ernaar verlangt om zijn schepping te laten delen in de grootheid van God ; om zijn schepping te laten ervaren wat het betekent om in eenheid te leven. “God’s liefde stroomt over in Zijn schepping.” (Jonathan Edwards).

Figuur 2

Het gebed van Jezus leert ons ook dat God niet alleen Zijn liefde in de mens kwijt wil maar dat de mens participant wordt van de grootheid, eenheid, heerlijkheid die de drie-eenheid karakteriseert (figuur 2).  

De mens kent een ongestilde honger naar deze beleving; het is onderdeel van Gods scheppingsorde en, wanneer aangesloten op de liefdesstroom van God zijn we niet alleen ontvangers maar worden we ook uitdelers van diezelfde liefde (Figuur 3). 

Figuur 3

 Maar het gaat nog verder. Het is niet het principe van een distributiecentrum waarbij die liefde z’n weg vindt regionale centra, groothandels, winkels en eindgebruiker waarbij de liefdesstroom a.h.w. steeds dunner wordt totdat er niets meer van over is. Geschapen naar Gods beeld betekent ook dat we, naast ontvangers van die liefde ook teruggevers gaan worden. Het wordt een samenspel, een dans (figuur 4). Zoals je ziet is er in deze figuur een grotere driehoek om de kleinere heen geplaatst. Het beeld is beperkt maar je zou dat kunnen zien als het Koninkrijk van God, het eeuwige leven. 

Figuur 4

Van belang is het om op te merken dat onze liefde voor God nooit losgekoppeld kan worden van onze liefde voor de naaste. Daarom leren we uit de Bijbel dat iemand die zegt God lief te hebben maar zijn naaste haat, zichzelf voor de gek houdt. Ook is het een misleiding om te zeggen dat we God liefhebben maar tegelijk onszelf haten.  Maar nu loop ik op de zaken vooruit.  Morgen meer over wat er mis ging en hoe we daar tot vandaag aan toe de gevolgen van ondervinden.

Ik kan al aardig rechtspreken (3-6)

De "kennis van goed en kwaad" vraagt om een een normen-, en waardensysteem waarin goed en kwaad worden beschreven. Het vraagt om een wet. Vervolgens vraagt een wet om een rechter. Waar halen we die nu weer vandaan?

Bonhoeffer observeert dat "in de verdeeldheid van de mens met God zijn alle dingen in verdeeldheid; wat is en wat zou moeten zijn, het leven en recht,kennis en actie, idee en werkelijkheid, rede en instinct, plicht en neiging, overtuiging en voordeel, noodzaak en vrijheid, inspanning en genius, universeel en concreet, individueel en collectief, zelfs de waarheid, rechtvaardigheid, schoonheid en liefde komen in conflict met elkaar, net zoals genoegen en ongenoegen, geluk en verdriet. Men zou  de lijst langer kunnen maken en het verloop van de menselijke geschiedenis draagt daar constant aan bij. Al deze verdeeldheden zijn variaties op de verdeeldheid in de kennis van goed en kwaad.
Het is in deze conflicten dat de rechter wordt opgevoerd; en de rechter is de kennis van goed en kwaad, hij is mens."[1]


Het is een modeverschijnsel en vooral correct om in onze moderne tijd niet langer over conflicten te spreken. We ontkennen dat zaken en mensen wel degelijk diametraal tegenover elkaar kunnen staan. Niemand is meer  schuldig of verantwoordelijk. In Engeland heeft het British Medical Journal het gebruik van het woord "ongeluk" (accident) in de ban gedaan.[2] "Ongeluk" is altijd verweven met een schuldvraag. Beter is om "voorval" te gebruiken (incident). Ongeluk heeft slechts betekenis als de schuldvraag gesteld en naar tevredenheid van ten minste een der partijen beantwoord kan worden, bij voorkeur monetair and vooral royaal.

“Verscheidenheid vieren” is de term die we gebruiken om onze mislukte pogingen om tot eenheid te komen te verhullen. Michael Foley schrijft dat "als de waarden van anderen geldig zijn, dan zijn de eigen waarden net zo arbitrair en dus zonder waarde. Het onvermijdelijke gevolg van dit relativisme is dat het onmogelijk is om waarden hoog te houden en waardeoordelen te vellen."[3]
Foley schrijft over een voorstel waar de studenten op de universiteit waar hij lesgeeft mee kwamen om behaalde onvoldoendes niet in het systeem te registeren maar helemaal weg te laten alsof de student de test niet had gedaan. Beter een test helemaal niet doen dan er een onvoldoende voor te halen.

En allemaal omdat we weglopen voor eenheid? De gevolgen van het ontbreken of tekort aan eenheid zijn vergaand. Rechter spelen over onszelf, anderen en God (het laatste subliem beschreven in "The Shack" waar de hoofdpersoon wordt opgeroepen om recht over God te spreken. In eerste instantie weigert hij - absurd, niemand kan God ter verantwoording roepen - tot hij na enige reflectie ontdekt dat hij eigenlijk niets anders doet!).
Hoewel we maar slecht rechter kunnen spelen over onszelf, anderen en God; we kunnen maar weinig anders en moeten onze eigen wereldje in stand houden en rechtvaardigen.
Eenheid maakt daar een eind aan. In eenheid ligt transparantie besloten. Zaken komen daarin aan het licht, zichtbaar voor anderen. Betrapt worden is het laatste wat een mens wil. We houden ons dus in en de mate van eenheidsbeleving is op z'n hoogst oppervlakkig te noemen.
Toch, diep van binnen, in mijn ziel, is er dat verlangen naar ware eenheid. Is dat mogelijk? Waarschijnlijk moet de rechter dan eerst dood.

---

[1] Dietrich Bonhoeffer, Ethics (New York: Touchstone, 1955), 29-30

[2] Michael Foley, The Age of Absurdity (London: Simon & Schuster, 2010), 86. Zie voor een uitgebreid artikel http://www.bmj.com/content/322/7298/1320.full
[3] Ibid, 89

Angst, Schuld en Schaamte (2-6)

Met het overtreden van het ene gebod dat God hen had gegeven - "Je mag eten van alle bomen in de tuin, alleen niet van de boom die inzicht geeft in goed en kwaad. Wanneer je daarvan eet, zul je sterven" (Gen. 2:16-17) - vinden Adam en Eva zich plotseling op een plek die de Heer aan zichzelf had toegekend: die van rechter. 
Nee, ze vallen niet meteen dood ter aarde, maar er sterft wel degelijk iets in hen. Ze stappen uit de vertrouwde, veilige, harmonieuze relatie met God, elkaar en zichzelf, om te ontwaken in de  nieuwe wereld, die wordt geregeerd door drie krachten, die tot aan de dag vandaag de volmaakte zaak van God verkankeren en de mens tegen zichzelf, de ander, de schepping en God zelf opzet. Pandora's doos gaat open en boze machten en krachten beginnen hun gif te spuien. De zielen van de mens zijn het eerst aan de beurt. 


De wereld die zich buiten de eenheid van God bevindt kenmerkt zich onder andere door de volgende drie fundamentele krachten die de handel en wandel van het menselijke bestaan bepalen.

1. Schaamte: Toen gingen hun de ogen open, ze ontdekten dat ze naakt waren. Daarom bonden ze vijgenbladeren om hun heupen (Gen. 3:7).Een aardige definitie van schaamte vinden we in Wikipedia: Schaamte of gène is een psychosociale emotie waarvoor de angst om door anderen misprezen te worden bepalend is. Vaak staat de vrees niet door de groep geaccepteerd te worden centraal. Schaamte is daarmee een sterk cultureel bepaald fenomeen, dat ongeveer de tegenpool van het eergevoel vormt.
2. Angst: ‘Toen ik u in de tuin hoorde,’ antwoordde de man, ‘werd ik bang, omdat ik naakt ben. Daarom heb ik me verborgen’ (Gen. 3:10).
   Adam zegt eigenlijk: omdat ik me schaam, ben ik nu bang. Als die twee krachten maar sterk genoeg werken, verbergt de mens zich vanzelf. Adam zocht een plekje in het struikgewas, de meeste mensen trekken zich terug in zichzelf; durven niet meer gezien te worden.
3. Schuld:  ‘De vrouw die u mij gegeven hebt,’ antwoordde de man, ‘die heeft mij van die vruchten laten eten.’ Toen vroeg God, de Heer, aan de vrouw: ‘Waarom heb je dat gedaan?’ ‘De slang heeft me bedrogen,’ antwoordde ze, ‘daarom heb ik ervan gegeten’ (Gen. 3:12-13).
   Dit is een aardige klassieker. Niemand heeft het ooit gedaan. Doorschuiven die hap. Je hoort het nog maar weinig: "Ik heb het gedaan; ik ben schuldig." En als je het al hoort dan kun je vaak wachten op de volgende zin die vrijwel zonder uitzondering begint met het woordje "maar."Als er niet verder meer kan worden doorgeschoven, krijgt God gemakshalve de schuld; het was oorspronkelijk toch Zijn idee?!

Marc Chagall. Original lithograph in 

colors for "Illustrations for The Bible"

Verve, Mourlot (1960) 

De mate en de verschijningsvorm van deze drie krachten verschilt per cultuur, wereldbeeld en tijdgeest. Om te zien dat deze drie krachten de pijlers vormen van alle denken en praktijken, vergt niet al teveel denkwerk.
Om eenheid, zoals in mijn blog van gisteren beschreven, te ervaren, vraagt van de mens om alle drie krachten onder ogen te zien. Het besef dat het juist deze drie krachten zijn die ons weghouden van de beleving van ware eenheid is een belangrijke stap om weer tot gezonde eenheid te kunnen komen. Vervolgens zal er een weg gevonden moeten worden om met deze drie obstakels af te rekenen. Die weg is er maar het is geen toverformule die van het ene op het andere moment alles anders maakt. Kanker heeft tijd nodig om te genezen en eenmaal een kankerpatiënt blijft de ziekte voor de rest van ons leven op de loer liggen.

Beelden dragen of liever toch niet (1-6)

De komende weken zal ik mijn blog regelmatig gebruiken als vingeroefeningen voor de afronding van mijn studie. Mijn onderzoek naar in welke mate het deel uitmaken van een kleine groep, of huiskring, bijdraagt aan  persoonlijke transformatie (of Christus gelijkvormigheid) begint met een theologie van eenheid en gemeenschap.
Als op de eerste bladzijde van mijn thesis kom ik inde problemen; de spanning tussen ideaal en werkelijkheid.
Jezus drukt een ideale werkelijkheid uit in zijn gebed tot de Vader in Johannes 17:20-23(*). Uit deze verzen kunnen we het volgende samenvatten en concluderen:

1. Jezus wil dat zijn volgelingen een zijn. 
2. Het model voor deze eenheid is te vinden in de eenheid met de Vader. 
3. Eenmaal in die eenheid betrokken en er deel van uitmakend, zal de ervaring van deze eenheid zo'n invloed op zijn volgelingen hebben, dat de transformatie die blijkbaar binnen die eenheid plaatsvindt een impact hebben op de ongelovige wereld; de eenheid als instrument om de wereld ervan te overtuigen van de waarheid van het Goede Nieuws.

Met het genoemde onder "1" zullen weinigen moeite hebben. De uitwerking en het beoogde effect hiervan (3) levert grote problemen op. De geschiedenis van de kerk kenmerkt zich eerder door een gebrek hieraan. Hoewel er tal van individuele getuigenissen zijn van mensen die deze eenheid wel ervaarden en daarin de kracht van het Evangelie zagen; door de bank genomen verdient de demonstratie van deze eenheid geen schoonheidsprijs.We bakken er niet zoveel van.

Hoe komt dat? Was Jezus wel een realist? Of misschien meer een idealist?

Een belangrijk deel van het antwoord op dit dilemma heeft alles te maken met het onvoldoende begrijpen van het onder "2" genoemde. We zijn onvoldoende bekend met het model. Een chronisch tekort aan intrinsieke beleving heeft to gevolg dat we het naar buiten toe niet waar kunnen maken. 

Chagall, Unity

De mens in zijn dualiteit - man en vrouw - geschapen naar Gods beeld, doet zijn intrede in de materiële en levende wereld in de hoedanigheid als beelddrager Gods. Vrij om te kiezen ligt in dit beeld besloten. Die vrijheid impliceert, zoals Bonhoeffer het treffend beschrijft in "Creation and Fall" ook de vrijheid van God, schepping, medemens. Wil de mens echter zijn mens-zijn in de volste zin beleven, kan dat alleen in relatie tot God, de schepping en zijn medemens. De keuze van de mens om zich los van dat alles te bewegen zou een definitie van "zonde" kunnen zijn. In het herstel van de relatie met God door het volbrachte werk van Christus, is de weg ook weer open tot een gezonde relatie met de schepping en medemens. Het lijkt een van de taaiste eigenschappen van de zonde om de mens zijn schijnbare onafhankelijkheid op te doen geven: leven in eenheid, in gemeenschap, vraagt een fundamentele keuze. Die keuze is om te stoppen met dat te doen wat God aan zichzelf heeft voorbehouden: oordelen.

Wordt vervolgd.

(*) Ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen die door hun verkondiging in mij geloven. 21 Vader, laten ze allen één zijn zoals u in mij bent en ik in u ben. Laten ook zij in ons zijn; dan zal de wereld geloven dat u mij hebt gezonden. 22 De glorie die u mij hebt gegeven, heb ik hun gegeven opdat ze één zijn zoals wij één zijn: 23 ik in hen en u in mij. Zo zullen ze volmaakt één zijn, en dan zal de wereld weten dat u mij gezonden hebt en dat u hen hebt liefgehad zoals u mij hebt liefgehad.

Onmogelijke vrede

We zingen en lezen erover, we hopen erop en vinden dat het betamelijk is: vrede op aarde. Een redelijk streven. En, laten we wel wezen, als iedereen nou eens normaal zou doen, dan zou vrede zelfs mogelijk zijn.
Daar zit ook meteen de crux. Normaal doen. Wat bedoel ik daarmee?
Simpelweg betekent het dat als iedereen overeenkomstig mijn norm zou leven, er vrede zou zijn. Hoe weet ik dat? Wel, ik ben een vredelievend mens. Als dus iedereen die karaktereigenschap zou hebben we met elkaar veranderen in een vredelievende massa, dan is de kat toch in 't bakkie?
Volgens mij werkt het niet zo.
Ter vergelijking; als iedereen zich in het verkeer precies zo zou gedragen als dat ik doe, zouden er geen ongelukken gebeuren en zouden er geen files zijn. Ik zou namelijk van de ander verwachten dat hij of zij de auto laat staan als ik de weg op ga. Stel je voor dat we dat allemaal als norm zouden hanteren dan zou iedereen èn z'n auto laten staan èn tegelijkertijd de weg opgaan.
Kortom, in de praktijk zouden we maar moeilijk met onszelf uit de voeten kunnen. Ik denk zelfs dat door de ontstane paradox, de hele wereld tot stilstand zou komen en wellicht imploderen.
En, hoe vredelievend ben ik in het echt? Ik heb wel eens momenten dat ik meen mezelf enigszins objectief te kunnen observeren en daar conclusies aan te verbinden. De belangrijkste conclusie is dat ik waarschijnlijk gek zou worden van het leven met mezelf. Ik durf zelfs de weddenschap aan dat als ik mezelf maar voldoende push, ik mezelf de hersens in zou slaan.
Toch zijn er complete volksstammen die menen dat als iedereen 'normaal' zou doen, het leven leefbaarder zou zijn en we in een soort van duizendjarig vrederijk terecht zouden komen. Het getuigt van een niet zo'n slimme domheid  en grove zelfoverschatting. Dictators noemen we ze.
De kwetsbaarheid van de kribbe waar de mens knielt in overgave en zijn vermeende 'grootheid' verliest is mijns inziens de enige houding die het mogelijk maakt om verschillen niet slechts te tolereren, maar van harte te omarmen.

Marc Chagall, La Crèche