De evolutie van satan's fluytencast

Over hoe het orgel ooit een plek veroverde in de zondagse eredienst, daar heb ik ooit deze blog over geschreven. Toentertijd lag het accent op de Psalter; de 150 psalmen die in de Hebreeuwse bijbel te vinden zijn en die berijmd, ritmisch en ook niet ritmisch werden en worden gezongen om God te eren, het leven te beklagen en te bewenen, en vertrouwen uit te spreken. Het van beneden naar boven zingen stond centraal.

Met name de laatste eeuw heeft de kerk verscheidene revoluties gekend en heeft die fluytencast op veel plekken plaats moeten maken voor wat verworden is tot een regelrechte industrie waarbij vooral de laatste decennia het ”God naar ons toezingen” centraal is komen te staan. Hippe kerken waar “de aanbidding zo fijn is” en je “zo heerlijk de tegenwoordigheid van God ervaart” doen het goed en leveren dan ook een belangrijke bijdrage aan het fenomeen van kerk(s)hoppen.

Veel van de moderne liederen vallen onder de categorie “gerealiseerde eschatologie:”   Gods uiteindelijke overwinning op lijden, depressie, ziekte en financieel gebrek kan door uitroepen, uitzingen of proclamatie (het vocabulaire verschilt per denominatie en dijt nog wel wat uit) naar het hier en nu worden gemanifesteerd.

Nu ben ik absoluut niet tegen positief denken. Er bestaat voldoende wetenschappelijk bewijs dat het stress verlaagt, het immuunsysteem versterkt en pijngevoeligheid kan verminderen. Positieve gedachten stimuleren het aanmaken van de gelukshormonen dopamine en serotonine en remmen de aanmaak van het stresshormoon cortisol.

Als ik maar hard, vaak en lang roep dat Sparta dit weekend gaat winnen en als ik dat ook nog eens in koor doe met een grote groep Sparta-fans, zal ik vrij positief gestemd zijn over de kans op een mogelijke overwinning. Het verandert echter de werkelijkheid niet en de desillusie is des te groter als Sparta dit weekend niet wint. Zit ik thuis weer te sippen en me af te vragen hoe, na al het Halleluja geroep, ik er zo naast kon zitten. We wisten immers dat Sparta zou winnen. Als duizend mensen hetzelfde roepen moet het wel waar zijn, of worden….

En dan moeten ze nog gezongen worden. En dat gaat niet zomaar. Daar moeten licenties voor worden aangeschaft en de rechten van de tekst- en melodieschrijvers beschermt. De wereldwijde "aanbiddingsindustrie" wordt gewaardeerd op (jaarlijks) ergens tussen 1,2 en 2,8 miljard euro.

De beweging van eer omhoogzingen naar God omlaagzingen; ik worstel daarmee en schuif zeer ongemakkelijk op m’n orgelbankje heen en weer. Als mensen zich afvragen waarom ik niet alle liederen meezing en ook niet op commando ga staan dan heeft dat met deze gekkigheid te maken.