Nieuwsbrief Mei 2026

Nieuwsbrief Jan en Martha, Mei 2026

In 1987 ben ik bij Operatie Mobilisatie geland.

Daar tref je gelovige vogels van diverse pluimage aan. Van uiterst conservatief tot tamelijk progressief en liberaal. De samenbindende factor is Christus: de weg, de waarheid en het leven. Dat geloven, belijden, beleven en delen we. Vandaar onze missie en visie: “Een levende gemeenschap van Jezus volgers voor iedereen”.
Nog een klein jaar totdat de teller 40 jaar aantikt.

Mijn “on-boarding” in 1987 bestond, onder andere, uit het smokkelen van bijbels naar Oost Europese landen achter het ijzeren gordijn en een leiderschapstraining van zes weken in Engeland. De afgelopen 39 jaar laat een uitgebreid pallet aan verantwoordelijkheden in OM Nederland en OM Internationaal zien. Waar ik nu zit, zit ik goed (volgens mij). Een beetje OM Internationaal, een beetje OM Nederland met als focus toerusting, geestelijke vorming en mobilisatie.

Dat geeft me alle vrijheid om “ja” te zeggen tegen uitnodigingen om te (s)preken, trainen, coachen en te ontwikkelen; de kerk in de breedste zin van het woord te dienen en een schakeltje te zijn in de groei en ontwikkeling van de ander en anderen. Ik beschouw het als een bijzonder voorrecht en ik hoop nog even door te kunnen gaan. Ik heb nog geen weg gevonden die beter is dan de weg van Jezus, dus blijf ik ook daarom gewoon doorhobbelen.

Dagboekaantekening

27 Januari, Shanghaj Airport.

Voel me wat leeg vandaag; wordt de wereld nu echt een stukje beter, worden de mensen die ik ontmoet en toespreek er echt een beetje beter van? Ik betwijfel het. Er zijn zoveel goede bijbelleraars die het publiek geven wat het wil horen, of zo overtuigd zijn van een thema dat ze 1) een eigen bedieningkje opstarten en 2) hun toehoorders weten mee te slepen in hun retoriek waar ze vervolgens mee weglopen of mee gaan dwepen.

Misschien moet ik hoger inzetten en niet langer genoegen nemen met mijn ambitie om kleine plukjes van hoop en licht, impliciet en expliciet te vinden in de Bijbel, uit te delen. Misschien kan ik een wolkbreuk forceren door wat uitzinniger te proclameren. Misschien dat ik me dan wat voller ga voelen. Maar waar vind ik de juiste toetsencombinatie?

In juni eindelijk weer een “levende” training.

De beweging naar steeds mee online training snap ik maar al dat online gedoe zuigt mijn ziel leeg. Dus ben ik blij weer een levende te kunnen doen. Dit keer een week op de Logos Hope in de haven van Hamburg. Samen met een klein team verzorgen we dan de vijfdaagse training “Coach Mentoring Essentials” waarbij ik al vanaf het begin, zo’n 20 jaar geleden, ben betrokken en die ik heb mee helpen ontwikkelen.

Een wat langer stukkie over religie en spiritualiteit

Martha vroeg me onlangs, toen we elkaar in onze kleine keuken in de weg liepen, of ik mezelf spiritueel vond. Daar wist ik eigenlijk geen antwoord op te geven. Ik moest het ergens tegenover zetten. Religie bijvoorbeeld. Dat onderscheid helpt me omdat de twee makkelijk verward worden. Religie is in onze tijd verbonden aan geloofssystemen met daaraan gekoppelde gewoontes en afspraken die binnen zo’n systeem gelden. Daar zijn er nogal wat van en tragisch genoeg te vaak aanleiding voor wreedheid: bloedvergieten, onverdraagzaamheid, haat, martelingen en noem maar op. De manier waarop die wreedheid zich manifesteert verandert met de jaren maar omwille van religie worden zij, die een andere aanhangen, op z’n minst onverdragen en verketterd en in het ergste geval gemarteld, gevangengezet en/of vermoord. 

Het godsbeeld dat daaraan ten grondslag ligt, daar kan ik niets mee. Als de god van welke religie dan ook zo belangrijk, groot en machtig is, heeft hij echt niemand nodig om het voor hem op te nemen of hem te verdedigen. Dat zou hijzelf heel goed kunnen.

Als je teruggaat naar de oorsprong van het idee van religie, dan ben ik waarschijnlijk toch wel een beetje religieus. “Re” staat daarbij voor ‘opnieuw’ en “Ligio” voor ‘verbinden’, en/of ‘nauwkeurig overdenken’.

Spiritualiteit associeer ik meer met een subjectieve, emotionele, gevoelde verbinding met God. Maar het is abstract, niet tastbaar. Het houvast en kaders die een conventie bieden ontbreekt. Het is grilliger omdat het meebeweegt en bepaald wordt door, onder andere, wat op een bepaald moment hip is, wat invloedrijke figuren erover zeggen en schrijven en de eigen psychologische en filosofische ontwikkeling.  

Conventies kunnen wel voortvloeien uit spiritualiteit en doen dat ook vaak. De mens leidt aan een welhaast onweerstaanbare neiging om iets subjectiefs op te krikken tot een object. Een object is iets wat je hebt, vaak wil houden en beschermen, met alle mogelijke uitwassen van dien.

Hoe kwam Abraham aan zijn god?

Hij groeide op in een wereld waar kleinere en grotere goden verantwoordelijkheid werd toegeschreven voor het reilen en zeilen, en het wel en wee van mens, omgeving en kosmos. Hij kwam op een punt waarop al die goden moesten wijken voor één God, “De Ene”. 

Het is onbekend hoe hij tot die overtuiging kwam. Uiteindelijk was het een eenvoudig “ik geloof” dat Abraham tot gerechtigheid werd gerekend. Het was genoeg. Genoeg voor Abraham en blijkbaar genoeg voor God. Deze simpele, vroege belijdenis is de oorsprong en basis van geloof en religie en daarmee een “oer” definitie van spiritualiteit, maar ook van religie. Die geloofsverbinding kan vervolgens worden beleefd tijdens een wandeling door de natuur, in de stilte, in het helpen van de ander, tijdens het opgaan in een liturgie, in een gesprek met de ander, en wat niet meer.

Hoewel God in dit alles geen gestalte heeft - hij blijft onnoembaar en ongrijpbaar - het besef dat “Hij is” kan daarbij intens worden ervaren.

Voor mij komt het allemaal samen en krijgt het betekenis in het volgen van Jezus. Niet zozeer in een geloof in Jezus, hoewel volgen het geloven veronderstelt; het is echt ingewikkeld om iets of iemand te volgen waar je niet in gelooft of geen vertrouwen in hebt. Geloof kan een statisch iets zijn en zich beperken tot het uitspreken van een juiste belijdenis. Volgen kun je echter niet los zien van beweging en actie. Samenvattend ben ik meer een volgeling met een snufje religie en een paar korrels spiritualiteit.

Dagboekaantekening

29 Januari, In de lucht onderweg naar Perth

Las net een hoofdstukje Jonathan Sacks over “Hoe het licht binnenkomt”. Over hoe Jacob een ontmoeting met God had op de plek waar hij het niet verwachtte op een dieptepunt in zijn leven. Sacks verwijst naar Anthem van Leonard Cohen: “There’s a crack in everything. That’s where the light comes in.” Moet ik toch eens naar luisteren. Ik dacht dit even te noteren omdat ik het anders vergeet.

Bij thuiskomst geluisterd naar het lied. Hier een gedeelte uit de tekst:

Oorlogen zullen opnieuw gevoerd worden. De heilige duif zal opnieuw gevangen worden, Verkocht en doorverkocht — Nooit werkelijk vrij.

Luid de klokken die nog te luiden zijn. Laat het streven naar perfectie los. In alles zit een barst, een scheur, een breuk — Daar komt het licht naar binnen. 

Martha en ik hebben het goed samen.

Onlangs waren we op een feestje. De man naast me vroeg of ik getrouwd was en of mijn vrouw er ook was. Ik wees aan waar ze zat en vertelde hem dat we inmiddels 44 jaar getrouwd zijn. “Respect”, zei hij, “dat kom ik niet vaak meer tegen. Wat is jullie geheim?”  Er zijn twee principes die voor ons werken: Geef elkaar de ruimte en stop met proberen de ander te veranderen. 

Nu hadden we toch een leuke week in Frankrijk zeg. Het lijkt een traditie te worden om ieder jaar ergens een groot huis te huren en dan met alle kinderen en kleinkinderen een kleine week met elkaar op te trekken. Niemand leek puf te hebben om foto’s van de hele club te maken maar ik heb wel de acht kleinkinderen op een plaat kunnen krijgen. Volgend jaar weer!