"I fucked up"

Waarheid in spinnenrag.

In 1968 landde de Japanse piloot Kohei Asoh, het vliegtuig dat hij bestuurde per ongeluk in de San Francisco Bay in plaats van netjes op de landingsbaan zo’n vier kilometer verderop. Iedereen kon veilig het vliegtuig verlaten.

Vervolgens vond er een uitgebreid onderzoek plaats om vast te stellen hoe dit had kunnen gebeuren. Was het de dichte mist waardoor het zicht minimaal was? Waren het instrumenten die niet goed functioneerden of problemen met de welvingskleppen, rolroeren of remkleppen. De waarheid moet worden achterhaald en de aansprakelijkheid vastgesteld.

Op de vraag tijdens de hoorzitting hoe dit had kunnen gebeuren, antwoordde Kohei Asoh: “As you Americans say, I fucked up”.
Einde onderzoek.

Hoewel het van alle eeuwen is, leven we in een tijdperk waarin feitelijke waarheid in toenemende mate plaats heeft gemaakt voor gesponnen waarheid: waarheid waar vrijwel altijd een kleurtje overheen ligt; de kleur van mijn voorkeur, die dus bepaald wordt door mijn wereldbeeld, waardoor ik niet langer in staat ben, of zelfs maar geïnteresseerd, in de feitelijke waarheid. De kleurontkenners, waarvan er dertien in een dozijn gaan, vervangen de feitelijke waarheid door een gesponnen waarheid: we zijn onze eigen spindokters en we lijken er steeds beter in te worden.

Ja, er zijn altijd omstandigheden en anderen spelen een rol, maar worden al snel, gemakkelijk en zonder al te veel scrupules als munitie ingezet om het eigen straatje schoon te vegen en de eigen kleur te bestendigen; de westerse defensieve bedrijfscultuur.

Het antwoord van Kohei Asoh staat in schril contrast met die giftige defensieve cultuur.
In de Japanse cultuur is persoonlijke eer (morele integriteit) een belangrijke waarde (Mentsu). Het afschuiven van schuld op andere actoren leidt tot meer gezichtsverlies.

Een tweede belangrijke waarde die een rol speelde is het belang van kritische zelfreflectie (Hansei). Bij een fout ga je niet meteen op zoek naar een mogelijke schuldige om te straffen, maar erken je je eigen aandeel om ervan te leren en het een volgende keer beter te doen.

Uiteraard heeft dat ook keerzijde, maar daar gaat het nu even niet over.

Ik word korzelig(*) van alle gespin om me heen en heb behoefte aan een beetje meer Japan. Hoe kan ik de feitelijke waarheid nog onderscheiden van een voorkeurswaarheid? Hoe voorkom ik dat ook ik terechtkom in een gekozen waarheidsbubbel die niets anders is dan een "perpetuum mobile veritatis" en niets anders doet dan mijn kleur bevestigen.

Ik kan het wereldnieuws niet beïnvloeden of ontdoen van haar gekleurde web. Wat ik wel kan doen is zelf zo eerlijk mogelijk zijn, de waarheid spreken en volledige verantwoordelijkheid nemen voor mijn keuzes en daden. 

(*) Korzelig is een gesponnen waarheid. Feitelijk zou ik moeten zeggen dat ik boosheid voel, wantrouwen en soms letterlijk om me heen wil trappen om die boosheid af te reageren.

Iedereen het juiste antwoord

Nieuw bij de club en nog nat achter mijn geestelijke oren was de gedachte dat een christen iedereen het juiste antwoord wist te geven overweldigend en vooral intimiderend. Nu, zo'n 35 jaar later, is dat het nog. Gek dat de interpretatie van een Bijbelvers door jezelf, of anderen zo bepalend en gemakkelijk overheersend kan worden.
Ik heb mezelf nooit gerekend tot de klasse die overal een antwoord op denkt of weet te hebben. Ik heb eigenlijk meer vragen waarop ik geen antwoord heb dan vragen waar ik wel een antwoord op denk te hebben. De stelligheid waarmee ik op sommige van de zaken, waarvan ik tien jaar geleden echt het naadje van de kous wist te weten, heeft plaats gemaakt voor een "tja, ik weet het ook niet precies."
Je kunt je gemakkelijk blindstaren op een uitkomst terwijl het proces van groter belang is.
Als de apostel Paulus het heeft over "iedereen het juiste antwoord weten te geven" heeft hij het echt niet over iedereen altijd van het antwoord op welke vraag dan ook weten te geven. Het gaat om de houding die we onszelf aanmeten in onze relaties met de ander. Als hij schrijft  dat we in onze gesprekken altijd vriendelijk (genadig) en gevat (met zout op smaak gebracht) dienen te zijn (Kol. 4:6) dan heeft dat maar weinig te maken met het fabriceren van (vaak) quasi waterdichte antwoorden op vragen van anderen maar alles met hoe we ons op dienen te stellen in gesprekken met anderen.
Eugene Peterson zegt het in "The Message" ongeveer zo: "Wees genadig in je spreken. Het doel is om in een gesprek het beste in de ander naar boven te halen en niet om de anderen neer te halen of af te kappen."
Dat plaatst een juist antwoord in een totaal ander perspectief. Persoonlijk ambieer ik meer een reputatie waarin genade en een zoutje het beeld dat anderen van me hebben overheerst dan er een van een sullig mannetje dat net doet alsof hij alles weet en waarmee een gesprek niet echt mogelijk is.

Onlangs werd me door een beminde medepelgrim een vraag gesteld. Al snel bleek dat de vraag slechts bedoeld was als opstapje voor mijn gesprekspartner om me te kunnen overladen met een lijst aan waarheden die kant nog wal raakten en keurig pasten in het evangelisch jargon van dooddoeners, algemeenheden en schijnbaar onwrikbare dogma's. Een poging tot nuancering van mijn kant was als het indrukken van de juiste toetsencombinatie om de computer kompleet op hol te doen staan. Het beste wat je in zo'n situatie kunt doen is je hand op de schouder van de andere partij leggen en zeggen, "sorry dat ik je moet onderbreken maar ik moet echt heel nodig naar de wc." Dan wel meteen weglopen want een kwaadwillende gesprekspartner hoort ook dat niet.
Een beetje meer genade en een beetje beter gekruid. Alsjeblieft?

Loopgraafvoeten

Het "ontdekken" en "begrijpen" van de wil van God beschrijven deze als een reis, of een proces (Ef. 5:10, 17) dat altijd in een context plaatsvindt. In zijn brief aan de Efeziers is die context het contrast dat Paulus schetst. Hij zegt: dit is het niet (meedoen aan de onvruchtbare praktijken van de duisternis en dwaas denken) en laat het aan de lezer om invulling te geven aan de tegenhanger; wat het wel is. En wat het wel is, is te toetsen (het woord dat hij voor ontdekken gebruikt is "aan een test onderwerpen). De uitkomst van die test, of reis, valt ruim binnen het gebied dat de paraplu van "goed, recht en waarheid" vrijhoudt van dwaze nattigheid.
Om "goed, recht en waarheid" te begrijpen kun je niet om de informatie heen die daarover in het instructieboek te vinden is. Veel zaken zijn vrij gemakkelijk te toetsen en Paulus noemt enkele voorbeelden. Als je een dief was; kappen met stelen. Wordt je kwaad? Niet boos blijven; doe er wat aan!
Zomaar twee instructies die best wel wat perspectief bieden aan mensen wier leven in het teken staat van wrok, haat en drift. De nattigheid van de wereld zegt dat je recht hebt op die gevoelens; je bent terecht kwaad. De moeilijke jeugd, de opgelopen trauma's, het aangedane onrecht; als je een optelsommetje maakt kun je allemaal wel wat meer of minder vinden. Vervolgens gaat die boosheid de mens en zijn denken en handelen bepalen. Niet de wil van God, maar het eigen gelijk wordt het reisdoel.
Een helend aspect aan het Evangelie is dat ik me niet langer door al die nattigheid hoef te laten bepalen. Ik hoef niet een groot deel van mijn leven met geestelijke loopgraafvoeten rond te lopen. Dat is niet alleen slecht voor mijn voeten maar heeft onmiddellijk en langdurig effect op mijn algehele welbevinden.

Onlangs vertelde een jongeman me dat hij voelde dat God hem toestond om een periode te puberen; zich in de nattigheid van de wereld te storten en dan te ontdekken of dat wat God als alternatief biedt, echt wel zoveel beter is.
Stelling: wanneer het voelen van Gods wil het ontdekken en begrijpen van die wil, op grond van Zijn geopenbaarde woord, verdringt, is de kans op loopgraafvoeten het grootst. Het nare ervan is dat de naastgelegen delen van het lichaam er door geïnfecteerd worden en samen met de voet afsterven.