In de aanbieding: losse suiker

Ik las ergens "100 gram suiker". Gewoon los, in het wild. Ik weet wat 100 gram is en ik weet wat suiker is, maar ik kan er verder niets mee. Gewoon los opeten misschien? Als er had gestaan "men neme 100 gram suiker" zou ik kunnen vermoeden dat de 100 gram suiker bij een recept hoort. Van een cake of iets dergelijks.

Iemand schreef dat hij God, naar de belofte in Psalm 2, om de volkeren had gevraagd en zag in het gebeuren rondom en in zijn leven van de afgelopen maanden dat God het hem nog had gegeven ook!
In Psalm 2 is het inderdaad te vinden: "Vraag het mij en ik geef je de volken in bezit, de einden der aarde in eigendom."
Er stond niet bij welke volkeren God hem had gegeven. Jammer, want nu kan ik niet kijken om te zien wat de knipper met die volkeren heeft gedaan

Zandbaktheologie waaraan ik in mijn vorige blog refereerde, is het uitknippen van heel veel stukjes uit een recept, er balletjes van maken en goed door elkaar husselen. Vervolgens kies je er "blind" vijf of tien, vouwt ze uit en maakt van de fragmentjes iets nieuws. Op het internet zijn tal van websites te vinden die de gretig zoekende gelovige dagelijks voorziet van het equivalent van 100 gram suiker. 

Al eerder schreef ik een blog over het gevaar dat schuilt in het koortsachtig knippen van stukjes uit de Bijbel om daar naar believen een heerlijk geestelijke draai aan te geven.
Helaas heeft die blog niet tot een grote verandering in het lezen, interpreteren en toepassen van het grote verhaal van God geleid. Knippen en plakken lijkt een van de grootste hobby's van de gelovigen te zijn. Niets nieuws, want het is zo oud als de schaar en het mes zelf.

Eenmaal in het bezit van een of meerdere volken, zit de knipper en plakker met een probleem. Wat nu? Het volgende vers in de psalm wordt doorgaans niet toegepast: "Jij kunt ze breken met een ijzeren staf, ze stukslaan als een aarden pot."
Dat Psalm 2 niet gaat over beloftes die de moderne gelovige zou moeten en kunnen claimen, lijkt ondergeschikt gemaakt te zijn aan de persoonlijke pastorale behoeftes en de beleving van de knipper.

Respect en eerbied voor het grote verhaal zijn de belangrijkste stappen om de contouren van God enigszins te kunnen gaan waarnemen. Zodra we de Bijbel gaan kwalificeren als "Gods liefdesbrief aan de mens", "richtsnoer voor het leven", "Openbaring van God" of wat dan ook, zijn we al van dat grote verhaal afgestapt en wordt het zicht vertroebeld, of neemt een monochrome kleur aan.
Misschien heeft de moderne mens geen tijd meer voor het verhaal. Alles om ons heen wordt grotendeels fragmentarisch beleefd en geduid. De wereld wordt er niet mooier of beter door en het individuele leven verschraalt.

Het is armoede als ik mijn beleving niet langer aan de terugkoppeling van anderen wil toetsten. Mijn beleving is immers alles. Ik beleef de 100 gram suiker op mijn manier, jij op de jouwe. 

Weg met het recept!

Lang leve de losse suiker.

Alleen een blauwe fiets kan deugen

Mijn meest gelezen Blog is die van "Theorie rondom de fiets" uit 2010. Ik heb me vaak afgevraagd waarom deze blog met haar vreemde titel zo vaak wordt aangeklikt. Ik denk dat ik eruit ben.

Stel je voor dat ik wat meer wil weten over fietsen. Dan zou een internetzoekopdracht met wat algemene woorden zoals fiets, theorie en alles de zoeker zomaar naar het betreffende blog kunnen leiden. Het is ook gewoon slim om eerst groot en breed te zoeken en vervolgens in te zoomen op het onderdeel. Een speld laat zich immers pas vinden als je eerst de hooiberg overhoop haalt.

Wat mij op dit denkspoor zette, is de populariteit van systemen in ons leven; op zich bestaande onderdelen die door hun onderlinge verbondenheid en samenhang in het resulterende grotere geheel betekenis en functie hebben en/of krijgen.

Als je een paar olijven, schijfjes komkommer, stukjes tomaat en wat velletjes ijsbergsla bij elkaar in een kom doet, dat door elkaar husselt en overgiet met honing-mosterd dressing, noemen we het resultaat van deze systematische oefening een salade.
Dat is wat een kookboek doet. Als je de stappen volgt en de juiste ingrediënten gebruikt, ziet het er heel soms uit zoals op het plaatje.

Nu wil ik alles wat de Bijbel zegt over engelen weten. Alle teksten die iets over engelen zeggen, knip en plak ik op een groot vel. Als ik ze allemaal heb gehad, ga ik er ernstig naar staren en diep nadenken om ten slotte enkele algemene dingen over engelen te kunnen zeggen. Deze gedestilleerde waarheid kan vervolgens ingezet worden om anderen mee om de oren te slaan. 

Zo heb ik in mijn boekenkast verschillende systematische theologieën staan. Dat zijn dikke pillen en vaak in meerdere delen omdat daarin alle belangrijke bijbelse begrippen, woorden en concepten systematisch en ordentelijk zijn gerangschikt. Ik heb die van Wayne Grudem, Thomas Oden, Louis Berkhof, Millard Erickson en Ton Verleg. Nu kun je de vraag stellen of eentje niet genoeg is.

Daar zit hem de kneep. Objectieve systematische theologie bestaat niet. Alle auteurs en samenstellers van dergelijke lijvige werken hebben vooraf al keuzes gemaakt over wat zij denken over God, de mens, de zichtbare en onzichtbare wereld; het is onmogelijk om los te komen van de tijdgeest, cultuur en geschiedenis waar men deel van uitmaakt. Het geeft niets, zolang men het maar niet ontkent. Gevaarlijker wordt het wanneer objectiviteit wordt geclaimd. Dan is het raadzaam om enige afstand in acht te nemen.

Systemen zijn overal en kunnen moordend zijn, getuige de recente kille toepassing van de regels en richtlijnen omtrent de toeslag kinderopvang en de boodschappen toeschuivende moeder van een bijstandstrekker. Verontwaardiging en boosheid alom. En terecht.

Christenen kunnen er ook wat van. Onlangs werd ik door een vriend op Facebook uitgenodigd om een bepaalde pagina te "liken". Nu "like" ik nooit pagina's om de hoeveelheid spam enigszins binnen de perken te houden, maar ik besloot even op de betreffende pagina "Vrienden van Jezus Christus" te kijken. Nog voordat ik het einde van de eerste pagina met bijdragen had bereikt, maakten twee vrienden van Jezus elkaar al uit voor rotte vis en wat dies meer zij. Wat potentieel opbouwend had kunnen zijn, was letterlijk misselijkmakend.

Systematische theologie kan zomaar een afgod worden wanneer de oefening het academische niet weet te overstijgen, ingebed wordt in het grote verhaal van God en daarbij een gelijkwaardige plaats krijgt toegewezen naast onder andere Bijbelse, Historische, Historisch kritische, Bevrijdings, Dogmatische, en Moderne theologie. 

En waarom? Ik ken mezelf voldoende om te erkennen dat als ik dan toch moet fietsen, dat bij voorkeur op een blauwe doe. 

Zo! Ik heb mijn voorkeur uitgesproken. 

Alle volgende keuzes die ik maak moeten passen bij een blauwe fiets.