Wilt u er ook een label bij? Of twee?

Onlangs haalde ik tijdens een overdenking voor een christelijk publiek een Canadese psychologie professor aan. Niks mis mee, dacht ik. Aan de knikjes in de zaal te meten, droeg de betreffende aanhaling constructief bij aan een succesvolle landing van de overdenking.

Er wordt sowieso wat aan- en afgehaald in de prekenwereld. Er valt niet veel nieuws te zeggen en een preek is in feite niets anders dan een herschikking van bestaande ideeën en gedachten die opgeleukt en geactualiseerd worden met eigentijdse metaforen, voorbeelden en toepassingen die passen in de geest van de tijd en de waan van de dag.

Na afloop van de betreffende dienst werd ik er door iemand op gewezen dat ik verzuimd had om bij de aanhaling te melden dat de betreffende professor geen christen is.
Wat doet het met een aanhaling als ik de luisteraar daarnaast ook meld dat de beste man of vrouw christen, atheïst, hindoe, moslim, homo, rechts, links, communist, neo-liberaal of kapitalist is. Het wordt dan moeilijk, zo niet onmogelijk, om een uitspraak enigszins ongefilterd te waarderen. Ik schrijf enigszins omdat iedereen altijd al met een partij aan ingeschakelde filters naar een boodschap luistert, naar het nieuws kijkt of een boek leest. Om daar dan nog een filter aan toe te voegen lijkt me niet raadzaam tenzij de context van de auteur relevant is voor de boodschap.

Als er al gewaarschuwd moet worden dan is het van belang om het publiek te manen vooral kritisch te luisteren naar de man of vrouw aan wiens/wier retoriek men zich vrijwillig onderwerpt.

Impliciet zit er nog een ander, tamelijk gevaarlijk en verborgen aspect aan de maning om met de aanhaling ook een of meerdere labels aan de auteur te hangen. Er zijn christenen die met een superdik een niet christen heeft mij niets te leren filter de mensen om zich heen beoordelen. Daarnaast zit het O wat is dat een fijn christen filter; een bewuste en vrijwillige openstelling voor retoriek, manipulatie, portemonnee-leegpraterij (geloofszaadjes planten en varianten hierop) en misplaatste adoratie.

Een van de gevaren van de lawine aan beschikbare, altijd gefilterde informatie waartoe we met een muisklik en sturing van de slimme data van zoekmachines toegang hebben, is dat de mens het vermogen verliest, of inlevert om voor zichzelf na te denken. Dan is het alleen maar prettig dat de spreker van vanmorgen de professor die hij aanhaalde van de nodige labels voorzag zodat ik zonder daar al te veel moeite voor te doen de betreffende aanhaling in een hokje kon parkeren, of bij voorbaat al negeren of omarmen.

Voor jezelf kritisch en nuchter nadenken, in het volle besef van aanwezige filters en voorkeuren, is volgens mij helemaal zo’n slecht idee nog niet. 

De club met de langste wachtlijst

Vervolg van vorige blog 

Waar de moderne zichzelf serieus nemende kerk haar best doet om gevonden te worden, aantrekkelijk en vooral superrelevant te zijn, lijkt het erop dat de kerk dat in de eerste eeuwen vooral niet deed. 

En toch groeien hè?

De grootste aantrekkingskracht van de kerk was het leven van de gelovigen zelf. Die waren anders en de enige reclame die de vroege kerk had. En niet eens vanuit een weldoordachte strategie of tactiek. Die mensen waren gewoon anders.

Als er al een aantrekkingkracht van de groep uitging was dat omdat deze een dwarsdoorsnede van de samenleving was. Rijk, arm, oud, jong, man, vrouw, kinderen; allemaal maakten ze er deel van uit. Dat was ongekend!

Wat we begrijpen uit de beschikbare documentatie - de boeken die de kerkvaders en toen levende geschiedschrijvers produceerden - is dat als iemand aangaf geinteresseerd te zijn in het volgen van Jezus deze persoon geacht werd deel te gaan uitmaken van een groep catechesanten. De nadruk in het leerproces lag niet op een of andere geclaimde zuivere leer maar op het gedrag; de zogenaamde habitas. Bovendien had je een sponsor nodig die de potentiele volgeling van Jezus kon aanbevelen. Pas als het gedrag van de bekeerling voldoende (tja, wie bepaalde dat dan weer?) was veranderd en de tijd had gehad om diep te kunnen wortelen, kwalificeerde men zich voor de doop. Daar kon soms jaren overheen gaan. En pas na die doop kon men zich aansluiten bij de kerk.

De leidende gedachte achter dit proces was een eigenschap die toen werd toegeschreven als de belangrijkste eigenschap van God: Geduld.

Dat geduld was de houding waarmee men lijden onderging, met tegenslag omging en de dood tegemoetging, inclusief de marteldood en executie omwille van het volgen van Jezus.

Net zoals gist het meest effectief is als het voldoende tijd en ruimte krijgt (wachten!) was de gedachte dat Gods gistende werk in persoon en kerk, als vanzelf haar werk zou doen.

"Meneer de keizer, u wilt zich aansluiten bij de kerk van Jezus? Maar dat gaat zomaar niet! Eerst een poosje kattenbak en dan kijken we wel verder."

Tussen de 'bekering' van keizer Constantijn en zijn doop, zit een kleine 25 jaar. Vlak voor zijn dood in 337 werd hij gedoopt. Naar verluidt wachtte hij tot aan zijn sterven omdat hij dan minder gevaar liep om zijn ziel te vervuilen met zonde.

Gelukkig weten we nu hoe het allemaal anders en sneller kan. En zelfs beter.

Nieuw: de vijf sterren kerk!

In de voorbereiding op een overdenking/preek voor zondag 4 april bleef een opmerking hangen uit een introductievidiejootje van de betreffende kerk; of de kerk aantrekkelijk was/is.

De aantrekkelijk gevonden willen worden kerk buigt zich, zonder het wel of niet uitdrukkelijk zo te noemen, over de vraag naar relevantie. Een snelle zoektocht naar verschenen boeken over de zoektocht van de kerk naar die relevantie levert een keur aan titels en/of naar zichzelf verwijzende labels op:

• Hybrid Church
• Organic church
• Transformational church
• Essential church
• Total church
• Vertical church
• Church worth getting up for
• Purpose driven church
• Simple church
• Church shift
• The emotionally healthy church
• The restless church
• Rechurch
• Sticky church
• Center church
• Deep and wide
• Dangerous church
• Church zero
• Wow church
• The externally focused church
• The unstuck church
• Scrappy church
• Future church
• The five star church
• The Gospel driven church

De gemene deler van dit soort boeken is Het moet allemaal anders. Daar herkent de gemiddelde gelovige zich denk ik wel in. In het leven van veel gelovigen bestaat namelijk een gezond spanningsveld tussen wat is en wat kan zijn. Dat kan een gezonde voedingsbodem zijn voor verdere groei en verandering. Het kan ook verlammend werken, zeker als iemand al een poosje meeloopt en de verlangde groei en verandering stropiger lijkt te verlopen dan men zichzelf voorhield, of door predikers als beloning voor het zich houden aan hun drie, vier of zeven fantastische stappenplan wordt gegarandeerd. En dan, als het langer, of korter vriest in het leven, stroopt er even helemaal niets.

De zoektocht naar relevantie heeft altijd gevolgen voor de identiteit van een individu of groep: Wie zeggen of denken wij te zijn en wordt dat wel of niet bevestigd door hen die buiten staan? Indien dat niet wordt bevestigd, leidt de persoon of groep aan zelfdelusie en is het hoog tijd voor een bezoek aan de (kerk)dokter.

Een van de boeken die ik momenteel aan het lezen ben is een studie naar de eerste 350 jaren van de kerk*. Toen de kerk nog klein was, vervolgd werd en op veel plekken illegaal.

Wat we leren van de kerkvaders (ja, men schreef toen ook boeken) is dat de kerk veelal een besloten kring was, waar je je niet zomaar bij aan kon sluiten. Geen marketing, geen billboards, advertenties of sexy labels. Er was zelfs geen sprake van het uit ten treure benadrukken van de opdracht om de wereld in te gaan om het verhaal van Christus verder te vertellen en leerlingen van hem te maken - je weet wel, dat wat mensen van de zending doen. Men wist niet beter of die opdracht was al door de apostelen vervuld.

Toch groeide de kerk. Behoorlijk. En de invloed reikte tamelijk ver en diep. Tot aan de keizer toe. Constantijn de Grote (273-337) was behoorlijk gecharmeerd van de leer van Christus met verstrekkende positieve gevolgen voor de christenen.

Als er al sprake was van een sleutel die de groei van het christendom in de eerste eeuwen kan verklaren is het er één die ver staat van alle moderne pogingen om relevant te zijn.

De titel van Alan Kreider's onderzoek (een van de best gedocumenteerde, naar mijn onbescheiden mening, somt deze sleutel op "The patient ferment of the early church".

Wat de volgelingen van Jezus boven de menigte uittilde was hun gedrag. Ze waren aantrekkelijk anders. Het laatste wat ze deden was hun buren uitnodigen om de dienst op zondag mee te maken. Nee, die kerk kwam je niet zomaar binnen. Kom nou zeg. Zo makkelijk gaat dat niet. 

Dat geeft te denken. Wordt vervolgd.

* Alan Kreider, The Patient Ferment of the early Church (Grand Rapids, Baker Academic, 2016).

Jasje uit voor de held van de dag

Heb het altijd een wat merkwaardig verhaal gevonden, dat van Jezus die op een ezel Jeruzalem binnenrijdt onder een boel Hosanna geroep van een menigte fans die Hem zien als de nieuwe en veelbelovende machthebber (Marcus 11). Zullen sommigen zich afgevraagd hebben waarom dat nou op de rug van een ezel moet; een koning ongepast!  Maar dat zullen ze wellicht hebben gerelativeerd; ach, het is maar een voertuig. De zaak wordt wat gepimpt door het equivalent van de moderne rode loper uit te rollen; jassen gaan uit en samen met gebladerde takken ontvouwt zich het geïmproviseerde nieuwe wegdek waarop de geoormerkte koning zijn intocht in stijl kan voortzetten.

Het is duidelijk dat de fans Jezus zien voor wie zij willen dat Hij is en niet perse voor wie Hij werkelijk is. Dat laatste is en blijft een tamelijk forse opgave, ook voor de moderne mens die inmiddels terug kan grijpen op teksten, interpretaties, filosofieën en theologieën en daar vervolgens zelf wat van maakt en vindt.

Ben ik misschien te cynisch als ik meen dat gelovigen (en ongelovigen) bereid zijn om hun beste jas uit te trekken voor hun versie van Jezus en dat dit zomaar ten koste kan gaan van wie Hij werkelijk is? De hoogte, breedte, diepte en wijdte van wie Jezus is, laat zich niet zomaar tot woorden, ideeën en begrippen, of een jas, reduceren maar nodigt juist uit tot een voortdurend gesprek erover. En daar heb je elkaar voor nodig. Mijn Jezus tegenover jouw Jezus leidt vroeger of later tot afstand van elkaar, vooral in situaties waarbij de jasjes uit zijn getrokken en de mouwen opgestroopt. En dat we als volgelingen van Jezus begiftigd zijn met sterk polariserende vermogens, daarvan is 2000 jaar geschiedenis een stil en helder getuige waarvan we veel geleerd zouden moeten hebben....

Jezus neemt het allemaal schijnbaar gelaten in zich op en als de menigte fans is bijgekomen van de euforie van het moment – het stil is geworden – vertrekt Jezus  met zijn twaalf leerlingen stilletjes door de achterdeur, de ezel achterlatend.

Vaarwel menigte, hallo Bart.

Waar in de moderne tijd 'een grote menigte" aanleiding geeft om succes aan af te meten, een behoefte vast te stellen, een 'bediening' te beginnen of de vermeende grootheid van de initiatiefnemer op te pompen, is de menigte voor Jezus aanleiding om voor alle potentiële succesfactoren en schijnbare grotere effectiviteit weg te lopen. Wellicht dat het verhaal van de blinde Bartimeüs in Marcus 10"46-52 ook is bedoeld om de lezer te bepalen bij het belang van de individuele benadering; de aandacht voor het kleine, het onaanzienlijke, de niet meetellende en het schijnbaar onsuccesvolle. Als Jezus was meegegaan met, en opgegaan in de reuring die een menigte met zich meebrengt, zou Bartimeüs zomaar aan zijn aandacht ontsnapt kunnen zijn en de rest van zijn leven blind blijven.

Dit deed me denken aan het bijwonen van het 20 minuten durende ochtendgebed in de 900 jaar oude (nu) Anglicaanse kathedraal in Carlise, alweer heel wat jaren terug in juni 2013. Een imposant en kolossaal bouwwerk waar heel wat makke en minder makke schapen in kunnen. 

De gebedsleider was er, één gemeentelid en ik, de bezoeker. We baden ons zittend en dan weer staand een kleine twintig minuten door het voorgeschreven liturgisch gebed.

"Niet echt succesvol," was mijn eerste en voorlopig ook laatste gedachte die ik na afloop indirect deelde met de gebedsleider. En, wilde ik weten, waarom ze hiermee doorgaan. In mijn wereld zouden we er al lang de brui aan hebben gegeven - want onsuccesvol, en blijkbaar niet in een behoefte voorzienend.

"Dit doen wij al meer dan 500 jaar, iedere ochtend en het hele jaar door. Wij geloven dat dit een positief effect heeft op de stad, de levens van de mensen en de economie. Daarom gaan wij ermee door. Het aantal mensen dat deelneemt aan dit ochtendgebed is daarbij irrelevant."

Beschaamd besloot ik te zwijgen en de les voor de rest van mijn leven in mijn hart en verstand mee te dragen.

Dagboekaantekening: Rijk kindkameel

Als een kameel gemakkelijker door het oog van een naald gaat dan dat een rijke het koninkrijk van God binnengaat, voor wie is er dan nog hoop? De kinderen zijn er al, maar hoe zit het dan met andere mensen die wel zouden willen maar het niet lukt om te worden als een kind; de voorwaarde om het koninkrijk van God binnen te gaan.
Want, laten wel wel wezen, worden als een kind is niet een kwestie van even een knopje omzetten.

De leerlingen van Jezus stellen terecht de vraag wat er dan nog meer nodig is dan alles achterlaten om Hem te volgen. Voor zover ik het meen te begrijpen is het volgen van Hem feitelijk synoniem aan het koninkrijk van God binnengaan; je stellen onder Gods gezag en regering waarbij andere mores gelden dan onder andere regeringen.

Jezus geeft hen geen direct of helder antwoord maar stelt hen wel gerust; wat je nu hebt opgegeven valt in het niet bij wat je er voor terugkrijgt: In het heden een uitgebreide familie, spullen en vervolging, en later het eeuwige leven.

"Vele eersten zullen de laatsten zijn en vele laatsten de eersten"; zo sluit de evangelist de perikoop af en laat dus meer dan genoeg liggen ter verdere overdenking en bestudering.

Marcus 10:13-31

Samenvatting van de dag: "Pas op voor hen die zeggen 'het is eigenlijk heel simpel' waar het gaat om God en de Bijbel. Geketend aan oversimplificisme is hun wereld niet groter dan hun te lange neuzen"

Dagboekaantekening: Zout en Vrede

"Verlies het zout in jezelf niet en bewaar onder elkaar de vrede" (Marcus 9:50)

Interessant dat hier de verbinding tussen het verbond tussen de mens en God en de verhouding tot de ander wordt gelegd.

Als het zout voor de verbinding tussen het hart en God staat (zie ook Leviticus 2:13); een verbond van wederzijdse toewijding, dan is de praktische uitwerking daarvan terug te zien in de relatie tot de medemens. 

Als we de vrede onder elkaar niet bewaren - hetgeen vraagt om een actieve inspanning - dan verliest het zout zijn kracht.

De dienst aan God of, de toewijding aan Hem, is van nul en generlei waarde als er van mijn kant niets wordt gedaan om de vrede met allen te bewaren. Zulk een godsdienst is leeg en betekenisloos. De "als het tussen God en mij maar goed zit" is een loze kreet als ik tegelijkertijd in onmin leef met mijn medemens. In het huidige tijdsgewricht waarin de mens het zelf, en daarmee het eigen gelijk, tot god heeft verheven toont juist de volgeling van Christus een beweging weg van die hoog verheven zelftroon: naar de ander toe. Het eigen gelijk wordt geofferd ten gunste van de vrede Gods die alle verstand te boven gaat

Blinde vlekken in reflectors

Van een afstandje kijken naar je eigen denkpatronen, handelen, drama, neurosen, hebbelijkheden, onhebbelijkheden en een boel andere dingetjes die deel zijn van je doen en laten, om daar vervolgens analyses en diagnoses op los te laten teneinde wellicht tot een betere versie van jezelf te komen; het lijkt nogal in de mode te zijn.
Reflectie en zelfreflectie zijn de hippe woorden die hiervoor gebruikt worden en onderdeel zijn van verdienmodellen van onder andere coaches, mentoren en ander loslopend wild in de (zelf)helpindustrie. Vroeger werd je gevraagd om ergens nog eens goed en diep over na te denken. Tegenwoordig wordt je gevraagd hier nog eens op te reflecteren.

Ik las op een website het volgende: "Pas wanneer jij objectief naar jezelf leert kijken en daarin realistisch bent, zet je grote stappen in je ontwikkeling." Deze skill wordt in dezelfde alinea genoemd als belangrijk naast iemands professionele loopbaan*. 

Ik zou de laatste zijn die het belang van reflectie en zelfreflectie diskwalificeert - ik ben immers een (zelluf hullep) boek aan het schrijven over dit thema - maar er moet wel iets over gezegd worden. 

Is het mogelijk, zoals in het webartikel wordt gesuggereerd, om objectief naar jezelf te kijken?

Een voorbeeld:

Ik erger me in het verkeer. Hoe drukker het op de weg is, hoe groter mijn ergernis. Nu ga ik van een afstandje naar mijn ergernis kijken. Waar komt deze vandaan en wat kan ik doen om in de nabije toekomst in een symbiotische gemoedstoestand te geraken die het midden houdt tussen onverschillige Zen (de rest van de wereld boeit me niet en is er eigenlijk niet) en een permanente Evangelische glimlach (ik voel me niet blij maar doe me voorkomen alsof ik dat wel ben); de voor mij ideale uitkomst van de oefening.

Het object in de auto:

1. Vraagt zich af waarom de rest van de wereld zo nodig op de snelweg moet zijn op het moment dat hij daar wil rijden.
2. Heeft het idee dat de meeste automobilisten zich van A naar B haasten om iets te verkopen dat hun medemens niet nodig heeft (inclusief betrokkenen bij songfestivals, haar toeleveranciers en colporteurs). Die moeten meteen! Van de weg af, desnoods dwars door de vangrail of door sloten.
3. Is gefrustreerd met zichzelf omdat hij zelf op dat moment meedoet aan alle achterlijkheid waarbij de gigantische verkwisting aan grondstoffen en zijn overtuigingen aangaande (ethisch) rentmeesterschap die frustratie alleen maar versterken.
4. Ergert zich in principe aan alle andere automobilisten behalve op de vroege zondagochtend wanneer hij van A naar B rijdt om de Blijde Boodschap ergens in den land te verkondigen. De reden voor het uitblijven van deze ergernis is dat op dat tijdstip vrijwel alle andere asfaltclaimers nog op een oor liggen.

Reflecties en voorlopige conclusies:

1. Jan's ergernis is gerelateerd aan de verkeersdrukte en zijn wereldbeeld.
2. Jan gunt de ander zijn/haar stukje asfalt niet en vindt voor zichzelf dat hij recht heeft op meer asfalt dan de ander.

Objectiveren gaat meestal nog wel: beschrijven wat het object in kwestie doet, hoe het eruitziet, wat er gebeurt als je er met een vork in prikt enz.

Objectief naar jezelf kijken gaat echter niet. Het is onmogelijk om het brilletje waarmee je naar de ander, de wereld en jezelf kijkt, af te zetten. Dat is waarschijnlijk het belangrijkste positieve resultaat van een zelfreflectieoefening; erkennen en toegeven dat alles al gekleurd is omdat je nu eenmaal een gekleurde bril ophebt. Die erkenning heeft als gevolg dat er ruimte komt voor de ander en je hem/haar een beetje meer asfalt gunt of, zoals Jan het zou zeggen: "Tsja"! 

* (https://www.yacht.nl/carriere/skills/zelfreflectie op 21 mei bezocht).

Billie: Luther en Erasmus door de (kerk)bocht (BB5)

Billie

Mensen veranderen. Over het algemeen langzaam. Er kan afstand ontstaan tussen dat waar je je thuis bij voelde en de innerlijke transformatie die de meeste mensen in hun leven ondergaan. Die innerlijke verandering is een onvermijdelijk gevolg van het volwassen en ouder worden. De ontstane innerlijke conflicten en conflictjes vragen om een reactie waarbij doorgaans een aanpassing plaatsvindt; een nieuw evenwicht lijkt de afstand te overbruggen en men kan weer een poosje door. Het proces stopt echter niet  en men kan een punt bereiken waarbij er geen overbrugging meer mogelijk lijkt. Dan is een ingrijpender actie nodig om tot een nieuw normaal te komen.
Aan beiden kanten van de ontstane afstand is een bepaalde mate van rek; de verschillen in denken en praktijk zijn tot op zekere hoogte met elkaar te verzoenen. 

Alles heeft een breekpunt en toen Billie op dat punt was aangekomen en de verschillen onverzoenbaar bleken, was het zijn keuze om de kerk te verlaten. Zijn "probleem" was niet zozeer met God, de Bijbel of het fenomeen kerk, maar meer met de geïnstitutionaliseerde ideeën en praktijken hieromtrent. 

In eerste instantie was Billie verbitterd en gedesillusioneerd en nam vooral de kerk van alles kwalijk. Nu hij zichzelf de tijd had gegund om over zijn eigen plaats in het proces na te denken - wat moeilijk genoeg was omdat de mens geneigd lijkt te zijn om naar externe factoren te wijzen - realiseerde hij zich dat het niet helemaal terecht was om zijn omgeving de schuld te geven voor een veranderingsproces dat zich voornamelijk in zijn innerlijke leven voltrok.

Billie deelde zijn verworven inzicht met me en vroeg wat mijn gedachten hierover waren. Die wilde ik wel delen:

Naast het persoonlijke ontwikkelingsproces dat een mens ondergaat ontwikkelt alles om ons zich ook voortdurend. Het is dan ook onvermijdelijk dat we regelmatig onze positie ten opzichte van al die externe krachten herijken en onze positie opnieuw bepalen. Een voorbeeld uit de geschiedenis:
Maarten Luther en Erasmus waren tijdgenoten en allebei lid van dezelfde kerk. In die kerk was van alles mis en beide mannen kwamen tot de conclusie dat het systeem op de schop moest.
Luther koos voor afscheiding en speelde een belangrijke rol in het (slechts deels) afwerpen van het tirannieke juk der katholieke kerk. Hij verliet de kerk met grote gebaren en vetgedrukte woorden. Zijn aandeel in de reformatorische beweging zijn van wereldveranderende orde. Dat deze nieuwe beweging al snel institutionaliseerde is een ander verhaal maar de transitie van beweging naar instituut blijkt een taaie realiteit. 

Erasmus bleef de kerk trouw. Hij geloofde dat verandering het best tot stand komt met geduld en door het gedrukte woord. Erasmus was in zijn tijd de belangrijkste, meest bekende en populaire "influencer". In zijn "lof der zotheid"  - een toen unieke en toegankelijke ironische stijl -  stelt hij misstanden in de kerk en samenleving aan de kaak en wist velen (tot aan de dag van vandaag toe) tot "herijking" van de eigen positie ten opzichte van de wereld, de macht en de kerk (die twee waren in zijn tijd zo'n beetje synoniem) te bewegen.  De kerk was uiteraard niet al te blij met hem. Zijn bijdrage aan het huidige mens en wereldbeeld reikt tot in de vezels van vele culturen.

Wat ik hiermee wil zeggen is dat het juist kan zijn om een streep te zetten en de hakken in het zand, zoals Luther deed met als gevolg dat een nieuw instituut ontstond dat met dat andere instituut moest leren co-existeren (hetgeen met de nodige liters bloed gepaard gaat, ook tot aan de dag van vandaag).

De weg van Erasmus is in mijn ogen een sympathiekere weg en op de lange termijn effectiever en daarom aan te bevelen. Daarbij houdt je vast aan de basis - dat wat mij met de ander verbindt en verenigt - en benoemt kritisch-constructief de ontstane ruis in systemen om ons heen. Het effect is niet altijd onmiddellijk maar op de lange duur werkt deze kritisch-constructieve aanpak vanuit de diepte naar de breedte.

Natuurlijk zijn er onverzoenbare breekpunten die een persoon niets anders laten dan te vertrekken. Voor mij persoonlijk is dat de centrale plek die Christus inneemt in het grote verhaal van God. Ik weet het, het zijn maar een paar woorden waar een forse wereld achter zit. Wat mij zorgen baart en waar ik voor wil waken is dat ruis die centrale plaats van Christus verstoort en zelfs verduistert. Dat is wat een instituut neigt te doen en daarom moet de kerk altijd in beweging blijven.

p.s. Eén van de mooiste biografien over Erasmus is Nina Burton's "Erasmus, de ster aan Gutenberg's firmament." Hierin wordt de raltie tussen Luther en Erasmus breed uitgelicht en hun verschillen in visie over hoe met dat grote katholieke instituut om te gaan. De drukpers, waardoor boeken voor een breder publiek beschikbaar en toegankelijk kwamen, speelt daarbij een cruciale rol.

Dit is de vijfde en laatste blog in een serie van vijf over de kerkverlating van Billy Bobslee.

1. Hoe Billie zich brandde
2. Mogelijke schuldige aan de brand 1: God
3. Mogelijke schuldige aan de brand 2: De Bijbel
4. Mogelijke schuldige aan de brand 3: De Kerk
5. Mogelijk schuldige aan de brand 4: Billie 

Biljarten in de kerk (BB4)

De kerk

De plaatselijke biljartclub, waar Billie al jaren lid van was, had een probleem. Vond Billie. De meeste clubleden ook. Ieder jaar sinds haar ontstaan in de buurt van 1782, stond het probleem op de agenda. Kennelijk slaagde men er maar niet in om het probleem op te lossen. De ballen waren het probleem niet. Die waren al sinds de genesis van dit binnenshuise 'balspel op tafel' gewoon rond en moesten dat, om voor de hand liggende redenen, vooral ook blijven. Dat er in de loop der tijd varianten op het basisspel waren ontstaan was ook niet het probleem.

Nee, het probleem was het voortbestaan van de club waarbij vergrijzing en voorspelbaarheid als centrale boosdoeners werden aangewezen en het bestuur aansprakelijk. Natuurlijk kwamen er wel eens jongere aspirant leden langs maar die hielden het vaak na vier avonden wel voor gezien en sloten zich aan bij de plaatselijke squashvereniging. Daar mochten ook vrouwen meedoen.
Op de meest recente ledenvergadering hadden enkele clubleden een motie ingediend. Het bestuur zou moeten opstappen en plaats maken voor de jongere garde die de boel moest gaan saneren en innoveren. Sommige van die jongeren hadden daar zelfs voor doorgeleerd dus zou zo'n proces bij hen in goede handen zijn.  Ook moest de voorspelbaarheid van de clubavonden aangepakt worden.
In de pauze had een clublid ten overstaan van enkele andere leden zachtjes, maar wel verstaanbaar, "saai" in z'n elleboog gezegd. Toen was er even een gespannen stilte gevallen maar die werd al snel met een volgend rondje tap weggespoeld. 

Thuisgekomen had Billie nog wat nagedacht en realiseerde zich dat je maar beperkt kunt variëren met de keu, groen laken (ze hadden blauw geprobeerd en dat had voor een opleving gezorgd die  - zowel het laken als de opleving -echter al na een paar maanden vervaagde), een aantal ballen en andere spelers.

Nee, als hij eerlijk was, en dat probeerde hij te zijn, was het niet zozeer het spel maar was het z'n eigen rol en plaats in het grotere verhaal waar hij eens naar moest kijken. Dus, zo concludeerde Billie, moet ik niet zozeer de club verwijten maken (hoewel sommige verwijten en zorgen best wel terecht zijn en op de agenda moeten blijven verschijnen) maar kijken naar wat ik constructief kan bijdragen aan het in leven en in beweging houden van dat spel.

De parallel met de kerk, die hij inmiddels had verlaten, lag eensklaps voor het oprapen en Billie vroeg zich stilletjes af of hij in dat verlatingsproces misschien niet teveel naar die kerk had gekeken en gewezen en te weinig naar zichzelf. Hij nam zich voor om daar nog eens een weekje over na te denken....

Van alle manieren om betrokken te raken bij dat wat we kerk noemen is het samenkomen van de gelovigen de meest absurde -  een bonte verzameling van mensen die op de een of andere wijze op zondagochtend bijeen weten te komen, vaak met een half hart liederen zingen die de helft niet kent of niet mooi vindt, zich op een preek concentreren afhankelijk van hun  vermogen om de stof op dat tijdstip te verteren of het volume en de charisma van de spreker, onbehouwen in hun toewijding en hortend en stotend in hun gebeden.
Maar deze mensen zijn ook de mensen die een diep lijden kennen en God vinden in hun lijden. Dit zijn de mensen die elkaar hun liefde verklaren, er trouw aan zijn door lief en leed en de vrucht van gerechtigheid voortbrengen, de vrucht van de geest die de mensen om hen heen tot zegen zijn…

…Deze groep van welwillende gelovigen is zeer divers en trekt samen op met hen die zich aan de buitenkant niet eens van de welwillenden onderscheiden. 

Ik kan in de bijbel geen andere vorm van kerk vinden.

Eugene Petersen, Under the unpredictable plant 23-4.

Dit is de vierde blog in een serie van vijf over de kerkverlating van Billy Bobslee.

1. Hoe Billie zich brandde
2. Mogelijke schuldige aan de brand 1: God
3. Mogelijke schuldige aan de brand 2: De Bijbel
4. Mogelijke schuldige aan de brand 3: De Kerk
5. Mogelijk schuldige aan de brand 4: Billie (volgende week)

Afbeeldingen: Pixabay
Kerk: https://pixabay.com/nl/vectors/huis-icon-silhouet-kruis-304072/
Ballen: https://pixabay.com/nl/vectors/ballen-cue-game-biljart-vrije-tijd-34909/
Tafel: https://pixabay.com/nl/vectors/tafel-biljart-zwembad-sport-game-311027/