En toen bleef er wat plakken

Na de dienst sprak Paul me aan en vertelde hoe ik een aantal jaren geleden had verteld over mijn avontuur met het maken van discipelen. Het inspireerde Paul voldoende om vrijwel meteen op eenzelfde manier aan de slag te gaan. Daaruit zijn tot op heden dertig nieuwe groepen ontstaan. Dat maakt mijn dag goed!
Een man kwam naar me toe die me exact kon vertellen waarover ik zeven jaar geleden had gesproken en hoe zijn leven daardoor op een totaal ander spoor terechtkwam.
Weer een ander haalde een foto van mij en Martha uit z'n binnenzak: "deze hangt bij ons thuis op de koelkast. We bidden regelmatig voor jullie."
En ik me maar afvragen of er uberhaupt wel iets blijft plakken.

Wat ook blijft plakken is de stront van de kat die besloten heeft zichzelf op het tapijt naast mijn bed te ontlasten. Wat een onzalige beesten zijn het toch. Ik ken geen ander beest dat zo vervreemd is van enige bekommernis om andere wezens. De kat is de sublimatie van zelfgerichtheid. De mens trapt er in en geeft de kat wat'ie wil. Kattenliefhebber vinden mij niet lief omdat ik katten niet liefheb. Ergerniswekkend. Dat zijn ze.

Er blijft allicht wat plakken

Een seminar waar je in een "normaal" tempo twee dagen voor nodig hebt samenvatten in vijf uur.Dat kan best. Het is wel zaak dat je dan een beetje doorramt en de vraagt blijft hoeveel er blijft plakken. Geen groepswerk, geen verwerking, alleen maar de informatie. Gek eigenlijk dat men vaak tegen beter weten in kiest voor de informatie terwijl men weet dat daarmee het eigenlijke en beoogde leren ver achterblijft of zelfs ontbreekt. Ik ken mezelf goed genoeg. Ik heb ook liever de informatie en sla het proces over. Misschien is er de onuitgesproken hoop dat er toch iets wezenlijk levensveranderends per ongeluk blijft plakken. Ik herinner me die keren dat een gedachte, een woord, een vraag, voldoende was om een complete koerswijziging te bewerken. Hoe meer informatie, hoe groter de kans dat er iets gebeurt. Een soort van loterij. Hoe meer loten hoe groter de kans dat er iets wordt gewonnen. Dat de kans op winst nog steeds minimaal is, wordt voor het gemak vergeten. Je hebt in ieder geval je best gedaan om iets te winnen.
Stel je voor dat het leven sterren zout uitdelen voor goede bedoelingen. We zouden allemaal in sterren omkomen. Verandering door informatievolume op te draaien heeft uiteindelijk een averechtse uitwerking. OM, de club waar ik voor werk, lijdt aan Informatie Overkill; er wordt zoveel informatie op je afgevuurd dat het netto effect is dat het allemaal ongelezen in de prullenbak verdwijnt; de hoeveel is te groot om het nog op een zinnige manier te kunnen filteren; dus dan alles maar meteen wegpleuren.
Hier moest ik dus aan denken toen het verzoek me bereikte om de samenvatting van het seminar aan een groep te presenteren. "Waarom ook niet?" dacht ik; "wie weet blijft er wat plakken."
Vandaag twee keer aan de prekerij in Eltham Baptist in Melbourne.

Mannen en ontbijt

De bacon en eieren zijn op, de jus 'd Orange jerrycans uitgedrupt en de koffie staat klaar. Nu mag ik, terwijl de mannen drinken, mijn praatje houden. "Vruchtdragen," is het thema. Een mooi thema om iedereen weer een flink schuldgevoel aan te kunnen praten en het levensjuk heerlijk wat aan te zwaren. Ja, het vruchtdragen in Johannes 15 staat in de context van het maken van discipelen maar waar te gemakkelijk aan voorbij wordt gegaan is dat het maken van discipelen een proces is waar een flink aantal stappen mee gemoeid is. Zaaien en maaien zijn slechts twee van de te onderscheiden stappen. Het maaien mag dan het meest spectaculaire en tastbare onderdeel zijn, het kan niet plaatsvinden zonder al die andere stappen die aan het maaien vooraf gaan.

Het is zaak om de eigen rol, de eigen plek, in dat proces te onderkennen en vooral daar de energie op te richten. Maaiers vallen misschien het meest op maar zonder de inzet van de ingetogen, introverte doch gastvrije en vrijgevige man of vrouw, gebeurt er niets. 

Affijn, de mannen vertrekken en een groep voornamelijk jongeren vindt de weg naar het administratiegebouw van de kerk om tot 16:00 vanmiddag het Life Direction seminar mee te maken. Hoe ik een seminar waar normaal gesproken een volledig weekend voor staat, in vijf uur samenvat; ik weet het nog niet goed maar kom er vast wel uit.

Beneden Onder en Heerlijk Liegen

Blijkbaar heeft het af en toe wel enig effect, die sprekerij. Ben bij mensen thuis gedropt waarvan de zoon des huizes drie jaar geleden een radicale bekering doormaakte na het bijwonen van een toespraak/lezing/preek. Dat is bemoedigend om te horen. Dan weet je weer even waar je het voor doet.
Of er iets was wat ik niet at? "Nou, ik ben niet zo'n liefhebber van vis." Meteen besloot ik om nooit mee iets uit te sluiten en gewoon te liegen dat ik alles lust. Mijn gastvrouw heeft namelijk speciaal voor vanavond vis gekocht. Heb nog geprobeerd om me eruit te redden maar hoe meer ik mijn best deed om de schade te beperken, hoe dieper het gat werd. Maar liegen is toch fout? Dat mag toch niet?
Als je er even over nadenkt kom je al gauw tot de conclusie dat een leven zonder leugens en leugentjes totaal onleefbaar is. Beschaafdheid veronderstelt andermans bestwil. Het klakkeloos oplepelen en rondlepelen van wat we werkelijk vinden, voelen, en denken is uitermate schadelijk, vooral voor de ander. Omwille van het in stand houden van een leefbaar klimaat schaven we de waarheid wat bij; "niet dat je zo'n slechte zanger bent, maar je mist af en toe een noot." Dat is toch te verkiezen boven "wat was dat verschrikkelijk, mijn trommelvliezen zijn permanent beschadigd." Toch zit ik er wel een beetje mee. Mag ik nu wel of niet liegen?
Ach, ik zal er verder niet van wakker liggen maar je realiseert je dat iedereen met dit dilemma te maken heeft. Alleen heeft de een er meer last van dan de ander. Vandaag moet ik leven met de uitsluiting van vis in mijn dieet en ben benieuwd wat mijn gastvrouw opdient. Gelooft ze m'n soort van leugen dat het eten van vis geen probleem is, alleen dat het niet mijn voorkeur heeft of zet ze me een boterham met hagelslag voor? Dat laatste zou lachen zijn want ik voel dat ik dat heb verdiend. Nee, ik lieg niet.Nu ik dan toch bezig ben: ik verkies vis boven hagelslag.
Morgenochtend een mannenontbijt met praatje en de rest van de dag doe ik mijn Life Direction seminar.
Tenminste, dat denk ik. Het is niet terug te vinden op de website van de kerk. Of het is geen "event" maar gewoon "iets."
O ja, ik zit in Melbourne.

Waarom Blog ik ook al weer?

Op 3 maart 2007 schreef ik mijn eerste Blog. In de kerk waar ik lid van ben had een aantal gemeenteleden gevraagd hoe ze beter betrokken konden blijven bij wat ik zo her en der uitvoer. Omdat ik toen op het punt stond om naar Australië te gaan op een soort van spreektournee, dacht ik dat dit een goede gelegenheid was om een Blog te schrijven. Dat dacht ik wel een week of drie vol te kunnen houden. Ik ben er niet mee gestopt, tot ongeveer een half jaar geleden. Ik was en ben "blog moe." Eigenlijk ben ik het zal om overal een mening over te hebben of over na te denken en die mijmeringen vervolgens in de etalage te zetten.
Nee, dat is ook niet helemaal waar. De waarheid is dat ik me begon te storen aan wat anderen de publieke wereld insmijten en dacht dat als ik me daar aan erger, anderen zich ook aan mijn gezeur zouden ergeren.
Nu sta ik op het punt om weer naar Australië te gaan. Over een paar uur vertrekt mijn vliegtuig en ik verheug me vreselijk op de ultra lange zit.
Dit brengt me bij de vraag waarom ik ook al weer was gaan Bloggen. In de kerk zitten mensen die voor mij en Martha bidden. Dat vind ik bijzonder en geloof ook dat we het nodig hebben.
Het is een bijzonder voorrecht om voor een organisatie als OM te werken. Een club die zich inzet voor de verspreiding van de belangrijkste boodschap die de wereld moet horen. De boodschap van verlossing, vergeving, een nieuw begin en een hoopvolle toekomst in Jezus Christus. Je kunt van Hem vinden en denken wat je wilt maar je kunt niet om de impact heen die Zijn leven en boodschap heeft op de mensheid. In Christus komen aarde en hemel bij elkaar en iemand die besluit om Jezus te volgen voelt bijna meteen dat wat Hij zegt en doet, klopt; een bijzonder, haast onuitsprekelijk thuiskom gevoel; het hart komt tot leven.

Dat al die volgelingen van Jezus dat volgen in alle gebrokenheid vormgeven, staat buiten kijf. De kerkgeschiedenis en ook de moderne praktijk getuigen van een grove overschatting van wat dat geloof allemaal teweeg kan brengen. Geen grote dingen verwachten. De claims die her en der gehoord worden zijn van een welhaast hilarisch gehalte. Ik begrijp wel wat e achter zit: we willen zo graag meer van God en daar is niets mis mee! De werkelijkheid van een leven met Christus is echter weerbarstig; reductie tot formules en dogma's het gevolg om het e.e.a. kloppend te krijgen en te houden.
In die weerbarstigheid ben ik geïnteresseerd. Zo gemakkelijk wordt de soep heter voorgesteld dan deze in de praktijk verorberd wordt. Dat is jammer. De o zo hoopvolle boodschap wordt daarmee gemakkelijk een holle klank.
"Wat kunnen we redelijkerwijs hier en nu van God verwachten?" is mijns inziens een legitieme vraag. Het antwoord daarop is mijn, al jarenlange, zoektocht. Reis de komende weken met me mee en, als je erin gelooft, bidt dat de werkelijkheid van God door het lezen en interpreteren van Zijn Bijbel, zichtbaar en tastbaar zal zijn voor de mensen waarmee ik te maken krijg.
Skippy, here I come.

Händel's Messiah en een blaffende Martha

Wie wil er morgenavond n(zaterdag)  naar de uitvoering van de Messiah in het concertgebouw? Ik heb twee kaartje maar Martha is ziek geworden en loopt al dagen blaffend te hoesten... Interesse? Stuur me een berichtje.

http://www.concertgebouw.nl/agenda/pieter-jan-leusink-dirigeert-haendels-messiah

't-Was wel heel erg stil de afgelopen maanden

Wat krijg je als drie hyper extroverten naast elkaar in het vliegtuig zitten? Juist ja, het meest luidruchtige rijtje passagiers. De 62 jarige orthodontist, de 38 jarige IT specialist en de bijna 53 jarige HR man zijn binnen drie minuten elkaars beste vrienden, delen vrijwillig en uitbundig hun levensverhalen en hebben de grootste lol. De IT-er deelde kort na vertrek mee dat hij nooit over politiek of religie praat. Uiteraard waren dat de thema’s die hartstochtelijk werden verkend op de korte vlucht van Newcastle naar Amsterdam. Hoe verschillende temperamenten op elkaar reageren blijft een fascinerende studie.

“Heer, maak van ons een biddende gemeente,” en “Heer, maak van ons een evangeliserende gemeente” hoorde ik twee personen bidden voordat de dienst begon. We waren snel uitgebeden en hadden nog een paar minuten voordat de dienst begon. Ik vroeg de bidders wat ze precies bedoelden toen ze dat baden. “Bidden of evangeliseren  de gemeenteleden dan niet,” wilde ik graag weten. “Nou dat wel, maar niet genoeg,” was het antwoord. “Wanneer is het volgens u dan wel genoeg,” was mijn volgende vraag. Tja, daar moest even over worden nagedacht en een echt antwoord wisten ze niet te geven. “Kan het zo zijn dat u vindt dat u misschien te weinig bidt of evangeliseert,” verstoutte ik mij te vragen. Dat bracht hen enigszins in verlegenheid maar de bidders waren eerlijk genoeg om toe te geven dat dit eigenlijk de kern van hun gebed was. 

Het is verleidelijk om het eigen tekort te verstoppen achter het collectief;  gemakkelijker om de kerk te wijzen op haar onvolmaaktheid, te wachten totdat zij de zaken op orde heeft om vervolgens (misschien) aan te haken, dan zelf de hand aan de ploeg te slaan en de verandering te zijn die iemand graag wil zien. Ik moest aan dit voorval denken toen ik het verhaal las van de vader met een bezeten zoon. Hij vraagt Jezus om hen te helpen maar komt al snel tot de conclusie dat hij als eerste hulp nodig heeft: “Ik geloof, kom mijn ongeloof te hulp.”

Het afgelopen jaar was een periode van het opnieuw vaststellen en ijken van onze positie. Voor Martha het loslaten van haar parttime baan in de thuiszorg en voor mij het besef en de erkenning dat organisatorische veranderingen dieper ingrijpen dan ik in eerste instantie bereid was om te geloven.

De kleinkinderen geven ons veel vreugde en voldoening. Hieronder de drie zegentjes naast elkaar: Lente, Josep Noel en Dani. Gelukkig is het niet te ingewikkeld om in Barcelona te komen, of van Barcelona naar Rotterdam dus zien we Roger, Moniek en “Pep” regelmatig.

Het werk van OM groeit gestaag door. Vergeleken met toen we 26 jaar geleden begonnen is er veel veranderd, met name de manier waarop de verkondiging van het Evangelie handen en voeten krijgt. Momenteel zijn de speerpunten zoals weergegeven in onze nieuwe huisstijl:

 

Het gebed , het geven en het gaan door en van mensen blijft de basis waardoor het mogelijk wordt gemaakt om ons in te zetten voor Evangelisatie, Ontwikkelingshulp, Gemeentestichting, Gerechtigheid en Mentoring (en discipelschap).

De aanwezigheid van onze teams in 130 landen, de snelle en korte communicatielijnen stellen ons in staat om snel en effectief te reageren op noden en rampen, zoals onlangs op de Filippijnen. OM is gevraagd om de coördinatie namens een aantal organisaties en kerken op zich te nemen om in hulp te voorzien in vrijwel onbereikbare getroffen gebieden.

De uitdagingen zijn groot. Zowel voor de organisatie als voor ons persoonlijk. Een trouwe, “grote” gever besloot onlangs dat dit het laatste jaar was dat hij en zijn vrouw ons ondersteunden. Dat hakt er flink in en het lijkt wel of er nooit een einde komt aan het werven van nieuwe gevers. Een lastig dilemma wat mij regelmatig de nodige slapeloze uurtjes bezorgt. Ook voor de organisatie is en blijft dit een dilemma. Het is niet alleen een kwestie van de nodige middelen vinden om jezelf in stand te houden maar ook om door te kunnen groeien en ontwikkelen. Zovelen hebben het Evangelie nog nooit zelfs maar één keer gehoord. Daar moeten we echt wat mee! En dat is ten diepste wat ons motiveert en enthousiasmeert.

Ik wil niet als eeuwige mopperkont het nieuwe jaar in en daarom voor het perspectief: Martha en ik zijn bijzonder dankbare mensen! God voorziet en we kiezen ervoor om ons vertrouwen op Hem te blijven stellen. Opnieuw kijken we terug op een jaar waarin God ons door onze gevende, biddende en anderszins betrokken vrienden verrast en gezegend heeft. Daarvoor onze hartelijke dank!

Fijn dat we jullie op deze manier weer deelgenoot hebben kunnen maken van een stukje van ons leven. We hopen ook het komende jaar weer op jullie blijvende support te mogen rekenen.

Zegen en groet!

Jan en Martha

Gandhi, kinderen en kleinkinderen

Hier de link naar onze meest recente nieuwsbrief.

Groet,

Jan

Zesentwintig keer Shalom zingen

Ja, echt gebeurd. Mijn dochter was er bij en die heeft meegeteld. Het koortje "Shalom, Shalom, Shalom Ha'Mashiach, Shalom, Shalom," werd door de aanwezigen 26 (zes-en-twintig) keer herhaald. In eerste instantie was ik zeer verheugd toen ik de "setlist" zag. Nog geen handjevol liederen, de preek en dan koffie.
Je zit erbij, je zingt een of twee keer mee, je kijkt ernaar en na enkele minuten wordt het een een beetje surreëel. Toen ik uiteindelijk in de blessuretijd op het podium mijn overdenking mocht afleveren kon ik me nog maar moeilijk concentreren. Het is al even gelden en ik weet niet meer precies wat ik als inleiding op de preek heb gezegd maar volgens mijn dochter kon ik het niet laten om "er wat van te zeggen."  Ik kan me zo voorstellen, mezelf een beetje kennende, dat ik iets in de geest van "ik denk dat ze na twee keer zingen boven wel hoorden." De betreffende groep bestaat al jaren niet meer en de gelovigen hebben hun weg gevonden naar kalmere, of onstuimigere wateren.
Hoe dan ook, (onnodige) herhalingen wordt als de grootste preekergernis beleefd. Ik ben me ervan bewust dat ik me er zelf regelmatig aan schuldig maak. Als ik me gewoon aan mijn tekst houd, is er niets aan de hand. Maar nee, hoor. Meneer moet zo nodig allerlei zijweggetjes inslaan zodat het voor niemand meer duidelijk is waar het ook alweer over ging. Dus terugspoelen en een stukje herhalen. Meer voor mezelf dan voor de luisteraar. Ik was immers het spoor bijster en moest me herpakken. Om er weer "in te komen" doen we een stukje van de preek over. En dat allemaal in de kostbare tijd die de luisteraar heeft opgeofferd.

Maar misschien lijdt de herhaler aan een vorm van dyspraxie; een stoornis bij het verwerken van informatie die vroeger "minimal brain dysfunction" werd genoemd. Dit kan gevolgen hebben voor spraak:

• Voortdurend praten en zichzelf herhalen. Sommige lijders hebben moeite met het organiseren van inhoud en volgorde van hun verhaal.
• Onduidelijk spreken en het niet kunnen uitspreken van sommige woorden.
• De spraak kan een oncontroleerbare toonhoogte, volume en snelheid hebben.

Ik denk dat dit niet de voornaamste oorzaak is. Misschien heeft het meer te maken met de psychologische behoefte van de mens om gehoord te willen worden. Of wordt herhaling misschien aangewend om de gevonden waarheid tot het brein en hart van iedere individuele bezoeker te laten doordringen? Mischien heeft herhaling een functie voor de prediker zelf: "als ik het nog een keer luid en duidelijk zeg, ga ik het zelf misschien ook geloven."
Het kan ook in het verlengde van onze opvoeding liggen. Diep vanuit de krochten van ons geheugen horen we de woorden van onze moeders en vaders: "Waarom moet ik altijd alles drie keer tegen je zeggen voordat je luistert?" Een keer iets zeggen werkt niet en dat weten uit eigen ervaring.

Ik dwing mezelf meer en meer om te schrappen en stel de vraag wat ik weg kan laten om in twintig minuten helder en duidelijk te zeggen waar ik "normaal gesproken" in onduidelijker vorm en met herhalingen veertig minuten over doe. Het publiek zal me erkentelijk zijn en we zijn allemaal eerder bij de koffie. Daar scoor je pas echt punten mee.

Wijnproeverij tijdens een christelijke vaartocht

Vraag: Wat hebben schepen, wijn en christenen gemeen?
Antwoord: Het gebruik van de term "diepgang."

Onder de in een eerdere blog genoemde preekergernissen treffen we "gebrek aan diepgang" aan. In de korte toelichting bij deze ergernis wordt vermeld dat diepgang subjectief is. In het geval van preek en wijn (*) zal dat zo zijn. Bij een schip kun je diepgang echter objectief meten. Een preek kan als diep worden ervaren als bij de ontvanger de bodem van de ziel wordt geroerd terwijl de preek, objectief theologische geanalyseerd, nauwelijks ontworpen was om diep te gaan. Een kort zinnetje zoals bijvoorbeeld "God houdt van je" zal door de ene gelovige als cliché worden ervaren terwijl dezelfde zin het leven van degene die naast de van verveling gapende kerkganger zit volkomen op de kop kan zetten.

Vinologen en gelovigen lenen de term "diepgang" van het varende volk. De diepgang van een schip is, bij gelijkblijvende lading, constant. Een leeg schip heeft minder diepgang dan een afgeladen schip en de diepte van het water bepaalt of het schip ergens wel of niet kan varen. Als het schip de preek is dan is het hart van de toehoorder het water, of om in maritieme termen te blijven, de watergang.

Een van de eerste christelijke boeken die ik las was "het normale christelijke leven" van Watchman Nee. Ik vond het een saai en simpel boekje. Die termen gebruikte ik om te verdoezelen dat ik geen idee had waar de beste man het over had. De boodschap kwam geen millimeter vooruit. Pas jaren later, nadat er iets van wat op een watergang leek in mijn leven was ontstaan, was er de nodige diepte die het schip nodig had om te varen en had ik wat aan het boek.

Predikers hebben de verantwoordelijkheid om diepe schepen te bouwen en, door te spelen met de lading, de diepgang af te stemmen op de ontvangers.
Ontvangers hebben de verantwoordelijkheid om, middels structureel baggerwerk, te zorgen voor een gezonde waterweg. Dat baggeren wordt door anderen gedaan. Er zijn baggerschepen die de watergang bewust uitdiepen. Er is de stroming die, wanneer deze sterk genoeg is, voor een verdieping kan zorgen. Daar hoef je niet veel voor te doen. Dat regelt het leven met al haar ongeplande, ongewenste en onverwachte grilligheid zelf wel.

De prediker gebruikt de Bijbel, Gods Woord, als instrument. Als de prediker het over vuur heeft, terwijl mijn dorstige ziel zich wil laven aan melk en honing dan kan de preek wel twintig meter diep zijn maar mij raakt het op dat moment niet.
Maar een beetje water verdraagt dat wel!

Gods woord is (onder andere):

een lamp voor mijn voet 

zoeter dan honing 

overvloeiende van melk en honing 

honing dat de ogen verlicht... 

kostbaarder dan goud 

goudzoeken 

als regen en sneeuw 

als zaad 

als vuur 

als een hamer 

als melk 

als een zwaard 

als reinigend water

(*) Een wijn heeft diepgang als hij veel schakeringen heeft in geur en smaak