Bij voorbaat al

Lees onze Engelse of Nederlandse nieuwsbrief.

Ik probeer mijn Bijbel te lezen maar mijn gedachten zijn ietsje meer bij de vraag hoe ik thuiskom nu het luchtruim boven het VK en Nederland gesloten is. Ik heb zojuist op goed geluk een overtocht van Hull naar Rotterdam geboekt en nu hoop ik van harte dat er nog plaats is op de veerboot. Anders wordt het nietsdoen en wachten in Schotland.

Maar goed, God is een verbond met Abram aan het sluiten. Zijn nageslacht zal talrijk zijn als de sterren aan het firmament en dat nageslacht zal als gastarbeiders in een vreemd land uitgebuit worden.

Nu weet ik niet wat jij zou doen maar het geeft toch wel te denken: "Jan, ik beloof je voorspoed, geluk, eer en veel kinderen maar het gaat wel pijn doen."

Dity is een typische voorbeeld van iets dat God in een zinnetje zegt maar in werkelijkheid een lang en gecompliceerd verhaal is waarin zijn alwetendheid een rol speelt. Hij weet dat dat volk Hem niet vanzelf gaat volgen; zal rebelleren en Hem totaal negeren. Daarom ie die belofte, die overeenkomst met Abram zo belangrijk. God levert af. Zonder meer. Er is altijd hoop en perspectief.

En dat allemaal in een zinnetje.

Beloftes waar je "niets" aan hebt

Lees onze Engelse of Nederlandse nieuwsbrief.

Abram tobt een beetje met de grote beloftes die God hem heeft gedaan: "Wat heb ik aan al die zegeningen? Ik heb niet eens een zoon! Nu gaat mijn erfenis naar mijn interieurdeskundige" (Genesis 15).

Als ik Abram was, zou ik me niet zo druk maken om de vraag wat er met de erfenis gebeurd. Ik heb er in mijn leven toch leuk profijt van gehad. Wie dan leeft, wie dan zorgt.

Iets achter laten voor je kinderen; het is niet zo'n belangrijk onderwerp in onze moderne, westerse wereld.

Ik begrijp uit de geschiedenisboekjes dat ouders vroeger voor hun kinderen spaarden. Dat is voor een groot deel passe. Ouders incasseren nu de overwaarde op hun huis en gaan cruisen. Ze hebben immers hard voor hun geld gewerkt (dat denken ze althans; overwaarde is "gratis" geld waar een ander voor heeft gewerkt).

De nadruk op gezin en gemeenschap is een Bijbels gegeven (draagt elkanders lasten). Individualisatie is een veel minder sterk gegeven in de Bijbel (ieder zal zijn eigen vrachtje dragen). Hoe dan ook lijkt het collectief belangrijker. Stammen en volken worden afgerekend en aangesproken op de misstappen van individuele leden. In je eentje stelde je niet veel voor. Waar je vandaan kwam en van afstamde des te meer. In Islamitische landen moet ik bij de aanvraag van mijn visum meestal de voor en achternaam van mijn vader invullen. Niet dat men daar iets mee doet maar het geeft aan dat in die cultuur je komaf wel degelijk een rol speelt.

Mijn ervaring in India is dat huwbare kandidaten hopen dat men door een huwelijk in een kring van meer invloed of welvaart terechtkomt. Dat geeft vastigheid, zekerheid, stabiliteit en zelfs eer. Eigen kracht is collectieve kracht.

Niet bij ons. Eigen kracht; "kijk, helemaal zelf gedaan" wordt als een groot goed gewaardeerd.

Tegen Abram zouden we zeggen: "Joh, man, zeur toch niet zo. Geen kinderen hebben heeft ook z'n voordelen. Nu ben je lekker vrij en kun je doen en laten wat je wil. Lekker toch. Kop op man, incasseren en genieten."

Die paar verhalen over Abram laten iets zijn van zijn grootsheid en geloof. Het ging niet om hem. Hij keek verder dan z'n neus lang was. Wilde afhankelijk van God zijn en vertrouwt God ook. Dat laatste wordt hem aangerekend als rechtvaardigheid. Verder kijken dan je eigen hachje is onderdeel van Gods ontwerp voor ons. Zelfgerichtheid en narcisme komen in Zijn rijk niet voor. En dat geeft hoop.

Vandaag weer verder met de vergadering van de Member Care Working Group. Voorzitten is niet mijn grootste gave. Teveel laissez fair. Iedereen wordt gehoord en doet mee. Na een dag inventariseren, nu een dag besluiten nemen die ertoe bij gaan dragen dat Member Care nog meer op de OM kaart komt te staan.

Eindeloos uitzicht

Lees onze Engelse of Nederlandse nieuwsbrief.

Omdat de vergaderruimtes in de OM kantoren bezet zijn door andere vergadertijgers, is mijn Member care Working Group uitgeweken naar Gretna Green, in Schotland. Dat is niet zo heel erg. We vergaderen in een supergrote serre met eindeloos uitzicht over , heuvels, velden en de zeedelta. Nu maar hopen dat onze vergaderingen, die tot vrijdag twaalf uur duren, interessant genoeg zijn en tot concentratie en participatie uitnodigen. Ik zie het al voor me dat de werkgroepleden niet langer naar het scherm of whiteboard kijken maar met open mond naar buiten zitten te staren.

Ondertussen is Abram weg uit Egypte en zit nu in de Negev woestijn (genesis 13). Dat is een interessante zand- en stenenbak. Jaren geleden sprak ik op een OM retraite die in de Negev woestijn werd gehouden. Met z'n allen een paar dagen in een hele grote tent. Verder alleen maar zand, stenen, warmte en stilte. Volgende week spreek ik weer op de teamretraite van OM Israël. Dit keer niet in de zandbak maar in het klooster (in) Abu Gosh.

Knappe Sara

Lee onze Engelse of Nederlandse nieuwsbrief.

Het is toch wat; heb je net in vertrouwen en geloof je boeltje gepakt omdat God je voorspoed, zegen, stamvaderschap en wat dies meer zij heeft belooft en je verzint een leugen omdat je bang bent het loodje te leggen; omdat Sara een nogal knappe vrouw is (althans, dat vindt Abram), is er een kans dat Abram, als sta in de weg tussen Sara en een potentiële hebberige machtige man of anders invloedrijke persoon, wordt omgelegd, teneinde Sara's beschikbaarheid voor de huwelijksmarkt te bespoedigen.

Dus wordt Sara Abram's zus en wordt hij met alle egards behandeld. Als broer heb je namelijk het een en ander te zeggen over wie wel of niet in aanmerking komt voor de hand van je zuster. De Farao van Egypte is de gelukkige die Abram's "zus" toevoegt aan zij Harem en Abram wordt overladen met geschenken.

Abram gaat nog meer "domme" dingen doen. Het plaatst het geloof en vertrouwen in een realistisch perspectief. Abram werd niet omgeven door een aureool van heiligheid. Hij was ook maar een mens en verzon tegen beter weten in een list om zijn levenskansen te vergroten.

Neem ik hem dat kwalijk? Wat zou ik hem hebben geadviseerd in zijn dilemma? Het is altijd makkelijker praten als je het hele verhaal hebt. Maar wat doe je als het verhaal nog moet worden geschreven? De lijn tussen vertrouwen en "zelf doen" is niet altijd even helder. Vertrouwen op God kan ook verworden tot een berusten in het lot, alsof het niet uitmaakt wat we wel of niet zelf ondernemen.

Abram wordt er niet op afgerekend maar brengt wel onheil over Farao, die z'n vrouw heeft ingepikt. De pest breekt uit; anderen boeten voor Abram's ongeloof en hij wordt, herenigd met Sara, onder politiebegeleiding het land uitgezet.

Ik moet even hard nadenken of er onder mijn bloglezers mensen zijn die lijden onder de gevolgen van gebrek aan vertrouwen van mijn kant. Dat is niet zo makkelijk te bepalen. Maar als er lezers zijn die vinden dat tegenspoed hen heeft getroffen als gevolg van mijn gebrek aan vertrouwen, hoor ik het graag. Ik hoop wel dat ik de kamelen, slaven, schapen, ezels, vee en slaven en slavinnen mag houden (ja, het leverde Abram ook wel wat op).

Nieuws! Opa en Oma?

Vandaag geen mijmeringen maar onze Engelse of Nederlandse nieuwsbrief. Vers van de digitale pers!

Stappen zetten in het onzekere

Lees hier onze Engelse of Nederlandse nieuwsbrief. Vers van de digitale pers!

Abram wordt alom geprezen vanwege zijn gehoorzaamheid aan God. In Genesis 12 lezen we over het vooruitzicht dat God hem geeft: voorspoed, stamvader van een groot volk, eerbied en zegen zullen zijn deel zijn. Hij hoefde alleen maar de eerste stap te zetten; God zou hem vervolgens verder leiden.

Het is een belangrijk verhaal omdat we nu al weten (we kennen het hele verhaal immers) dat de weg naar stamvaderschap, voorspoed, zegen en eerbied niet over rozen zou gaan. Abram zou vele hindernissen tegenkomen en uitdagingen aan moeten gaan, die zijn geloof en vertrouwen danig beproefden. Het verhaal is daarmee een archetype van de weg die God met de mens wil gaan. De essentie van de aanvang van de reis is dat Abram besloot om z'n boeltje bij elkaar te pakken en in gehoorzaamheid te gaan. Pas na de eerste stap zou de volgende te zetten stap duidelijk worden. Niet eerder.

De weg die God met zijn kinderen gaat is er een van diep geloof, geluk, plezier en voldoening maar ook van verdriet, ziekte, afscheid en twijfel. Het hoort er allemaal bij. Op die reis is uitzicht van groot belang en dat hebben we in Christus. Uitzicht op het eeuwige. Uitzicht op die dag van volmaakte en blijvende verandering. Uitzicht op het moment dat we Hem zullen zien zoals Hij is! Ik ga daar graag voor! Het is dubbel en dwars alle moeite waard.

Een wel zeer romantische, westerse en arische voorstelling van

het vertrek van Abram uit Haran van József Molnár (1880)

Taal, verwarring en verspreiding

Het verhaal van Babel kent een interessante parallel in het Nieuwe Testament. Op de pinksterdag horen de aanwezigen in Jeruzalem de discipelen in hun eigen taal spreken. De drieduizend mensen die zich op het horen van het Goede Nieuws zich bij de discipelen aansloten keerden kort daarop terug naar hun eigen landen en stammen waar ze dat Goede Nieuws in hun eigen taal konden doorvertellen. De boodschap van het Evangelie is voor iedereen en taal mag geen barrière zijn om die boodschap te horen en te begrijpen. God grijpt bovennatuurlijk in en de boodschap is helder: het verzoenend en verlossende werk van Christus brengt de mens weer samen, barrières worden geslecht en eenheid is mogelijk.

De discipelen hadden de opdracht gekregen om discipelen te maken van alle volken. In eerste instantie bouwen ook zij "een stad." De eerste gemeente blijft in Jeruzalem en klontert samen. De enige verspreiding die plaatsvindt is plaatselijk. Een drama, de steniging van Stefanus, is de aanleiding om de eerste groep gelovigen over de aarde te verspreiden; God wil gezien en gehoord worden tot in de verste uithoek van zijn schepping.

De "taal" van het Evangelie is universeel: relevant voor alle taalgroepen en culturen. De verspreiding gaat cultuurchristendom tegen. Dit ontstaat waar christenen besluiten om zich ergens te vestigen en sterke "steden" te bouwen. Waar grote groepen christenen samenklonteren dreigt het gevaar dat men zelfgenoegzaam wordt en vooral met zichzelf bezig is. Tienden worden geclaimd (als het om geld gaat grijpt men maar al te graag terug op de OT wetten en voorschriften) en ingezet voor zelfhandhaving in plaats van deze te investeren in verspreiding. Maar al te gemakkelijk wordt voorbijgegaan aan het wonder van pinksteren waar de Geest talen, culturen en mensen verzoend en verenigd. Dat moet toch iedereen horen en weten!

Heeft God de gemeente bedoeld om sterk te zijn en "het" allemaal voor elkaar te hebben? Ik geloof dat iedere gemeente in een staat van verwarring moet zijn, voortdurend in beweging, anticiperend op de beweging van de Geest, de wereld besmettend met het liefdesvirus! Te midden van die verwarring ("Ze hebben teveel gedronken," Hand. 2:13) bindt Gods Geest ons samen; Hij spreekt alle talen. Ze komen uit Hem voort (Gen. 11:9) en komen bij Hem terug (Hand. 2:11).

Viertje

Het is weer zo'n week die bol staat van pijnstillers en hangen. Op een schaal van 0-10 geef ik mezelf een vier+. Wat triggered het? Na meer dan dertig jaar ervaring, onthouding van potentiële triggers is het antwoord net zo helder als de binnenkant van een rioolbuis bij slecht licht.

Tot zover m'n paar regeltjes van gemopper over m'n gebrek aan welbevinden.

Tegelijk heb ik me bezig gehouden met Noach (na de vloed) en de bouw van Babel. Dat laatste verhaal (Genesis 11) is uitermate intrigerend. Taal maakte de mensen sterk, gaf hen een gevoel van onoverwinnelijkheid en dat werd gevierd door een stad te bouwen met daarin de grootste wolkenkrabber. Nu was een wolkenkrabber in die tijd al gauw hoog en veel competitie was er niet. Met de technologie en inzichten van die tijd kan die toren nooit echt tot aan de wolken hebben gereikt, op die paar dagen in het jaar na dat het mistig was.

Maar het ging eigenlijk helemaal niet om die toren, hoewel die er meestal wel wordt uitgelicht. Het ging erom dat de mens, door een stad te bouwen en zich daarin opsloot, de opdracht om de aarde te bevolken, naast zich neerlegde.

De door God geïnitieerde verwarring had tot gevolg dat clubjes die dezelfde taal spraken zich elders gingen vestigen.

Het verhaal blijft echter intrigeren, temeer daar we God in de Bijbel leren kennen als een "eenheidsbevorderaar" en zeker niet als iemand die doelbewust verwarring sticht maar eerder als fan van vrede en heldere communicatie.

Tekstueel is er veel over te zeggen; de auteur schreef niet zomaar een stukje geschiedenis. Er zitten knappe literaire constructies in, bijvoorbeeld de antithetische structuur die je veel in de Bijbel tegenkomt (maar in onze vertalingen minder zichtbaar is, of bijna verloren gaat) in de verzen 11:1-9. Hieruit blijkt dat het meer is dan geschiedenis. De auteur was ook nog eens een knappe taalkunstenaar.

Vrede, Vrijheid en het Koninkrijk

Over twee weken gaan Martha en ik een paar dagen naar het Midden Oosten om een aantal keer te spreken voor een groep gelovigen die in de regio werken. Het idee is om een aantal studies te doen over Jesaja 52 en daar ben ik momenteel mee aan het stoeien. Er worden machtige, triomfantelijke beelden en grote woorden gebruikt die in schril contrast staan met de werkelijkheid van het heden; superlatieven die het Joodse volk als een magneet vooruit blijven trekken. Vallen, opstaan en weer doorgaan: "Puinhopen van Jeruzalem, barst in juichkreten uit!" Waarom zouden puinhopen juichen? Omdat de Heer heeft getroost, vrijgekocht en zijn macht en bevrijding heeft getoond.

De tijd wordt samengepakt in dit hoofdstuk. Het lijkt te slaan op een gebeurtenis maar het is universeel. Egypte, Assur en Babel worden in een zin genoemd terwijl er in werkelijkheid een eeuwenlange geschiedenis tussen deze gebeurtenissen ligt.

Als een vogel vliegen we over het plaatje en zien dat het niet om een geïsoleerde gebeurtenis gaat. Het gaat om Gods hand door de geschiedenis heen en omdat deze hierin zo zichtbaar, haast tastbaar is, is er een levende, krachtige hoop voor de toekomst.

De bode die een boodschap van vrede en de vrijheid komt brengen, stemt de mensen blij, doen de wachters op de muren en de puinhopen van Jeruzalem in gejuich losbarsten.

Ik kan u vertellen, geachte bloglezer, dat dit momenteel niet het geval is. Dergelijke bodes worden over het algemeen uitgespuugd.

Vrede en vrijheid kunnen alleen binnen Gods oorspronkelijke ontwerp voor de mens worden gerealiseerd. En dan kun je niet om Christus heen, voor velen nog steeds een steen des aanstoots. De prijs die vrede en vrijheid vraagt, is voor velen te hoog. Het kost teveel om het eigen gelijk op te geven; te erkennen dat Hij gelijk heeft.

Maar waar dat gebeurd lijkt het wel alsof zelfs de straatstenen er anders uitzien en God loven!

Helemaal droog

".. was de aarde helemaal droog" (Genesis 8:14).

Een nieuw begin. De herinnering aan het oude bestaat alleen nog maar in het geheugen van Noach en zijn gezin. Wat ga je doen met een nieuwe, lege wereld voor je? Wat een geweldige kans is het als je als het ware helemaal opnieuw kunt beginnen. Noach hoefde zich niet druk te maken over vragen zoals waar hij een bankrekening zou openen, welke auto hij zou gaan kopen, waar hij z'n hypotheek en een all-in abonnement (bellen, internet en tv) zou afsluiten en of z'n spaargeld er nog wel was. Geen file's meer, geen geweld meer (hij kon de voordeur en achterdeur vanaf nu weer gewoon openlaten), geen burenruzie's meer, geen promotie op het werk en ga zo maar door.

Na stille zaterdag volgt de opstanding. De opstanding van Jezus is Goed Nieuws. Een nieuw leven is mogelijk! Alles is vanaf dit moment anders. God's verlangen om de mens weer dicht bij zich te hebben, is mogelijk geworden. Het leven met Christus wordt niet voor niets "Nieuw Leven" genoemd; het oude is voorbijgegaan. Dat oude dragen we mee in onze herinneringen en heeft het potentieel om ons weer helemaal terug te zuigen maar heeft tegelijkertijd het gezag over ons verloren; verdronken en begraven!

Leven vanuit de opstanding is het mooiste dat mij is overkomen. De spanning die de werkelijkheid van het opstandingsleven enerzijds en ons bestaan in de wereld anderzijds voel ik iedere dag.

Maar de kracht van de opstanding is sterker dan de zuigkracht van het oude. Het oude zit in de prullenbak op mijn desktop; reeds verwijderd maar nog wel ruimte innemend op de harde schijf van het leven. Nu mag ik uitzien naar de dag, die komen gaat, dat de prullenbak permanent wordt geleegd.

Jezus is opgestaan. Hij leeft! En ik leef met, en door Hem.

"Toen bouwde Noach een altaar voor de Heer, deed een keus uit de reide dieren en bracht op het altaar een offer" (Gen. 8:20).

p.s. De oorsprong van deze illustratie heb ik niet kunnen achterhalen.