Blijkbaar heeft het af en toe wel enig effect, die sprekerij. Ben bij mensen thuis gedropt waarvan de zoon des huizes drie jaar geleden een radicale bekering doormaakte na het bijwonen van een toespraak/lezing/preek. Dat is bemoedigend om te horen. Dan weet je weer even waar je het voor doet.
Of er iets was wat ik niet at? "Nou, ik ben niet zo'n liefhebber van vis." Meteen besloot ik om nooit mee iets uit te sluiten en gewoon te liegen dat ik alles lust. Mijn gastvrouw heeft namelijk speciaal voor vanavond vis gekocht. Heb nog geprobeerd om me eruit te redden maar hoe meer ik mijn best deed om de schade te beperken, hoe dieper het gat werd. Maar liegen is toch fout? Dat mag toch niet?
Als je er even over nadenkt kom je al gauw tot de conclusie dat een leven zonder leugens en leugentjes totaal onleefbaar is. Beschaafdheid veronderstelt andermans bestwil. Het klakkeloos oplepelen en rondlepelen van wat we werkelijk vinden, voelen, en denken is uitermate schadelijk, vooral voor de ander. Omwille van het in stand houden van een leefbaar klimaat schaven we de waarheid wat bij; "niet dat je zo'n slechte zanger bent, maar je mist af en toe een noot." Dat is toch te verkiezen boven "wat was dat verschrikkelijk, mijn trommelvliezen zijn permanent beschadigd." Toch zit ik er wel een beetje mee. Mag ik nu wel of niet liegen?
Ach, ik zal er verder niet van wakker liggen maar je realiseert je dat iedereen met dit dilemma te maken heeft. Alleen heeft de een er meer last van dan de ander. Vandaag moet ik leven met de uitsluiting van vis in mijn dieet en ben benieuwd wat mijn gastvrouw opdient. Gelooft ze m'n soort van leugen dat het eten van vis geen probleem is, alleen dat het niet mijn voorkeur heeft of zet ze me een boterham met hagelslag voor? Dat laatste zou lachen zijn want ik voel dat ik dat heb verdiend. Nee, ik lieg niet.Nu ik dan toch bezig ben: ik verkies vis boven hagelslag.
Morgenochtend een mannenontbijt met praatje en de rest van de dag doe ik mijn Life Direction seminar.
Tenminste, dat denk ik. Het is niet terug te vinden op de website van de kerk. Of het is geen "event" maar gewoon "iets."
O ja, ik zit in Melbourne.
Over religie, kerk, christendom, verbazing, mijmeringen en gebeurtenissen tijdens mijn omzwervingen door binnen- en buitenland. Vragend en onderzoekend. Dit is een persoonlijk blog en wat ik schrijf is dan ook niet representatief voor de organisatie waarvoor ik werk of voor de kerk waar ik lid van ben.
17 januari 2014
15 januari 2014
Waarom Blog ik ook al weer?
Op 3 maart 2007 schreef ik mijn eerste Blog. In de kerk waar ik lid van ben had een aantal gemeenteleden gevraagd hoe ze beter betrokken konden blijven bij wat ik zo her en der uitvoer. Omdat ik toen op het punt stond om naar Australië te gaan op een soort van spreektournee, dacht ik dat dit een goede gelegenheid was om een Blog te schrijven. Dat dacht ik wel een week of drie vol te kunnen houden. Ik ben er niet mee gestopt, tot ongeveer een half jaar geleden. Ik was en ben "blog moe." Eigenlijk ben ik het zal om overal een mening over te hebben of over na te denken en die mijmeringen vervolgens in de etalage te zetten.
Nee, dat is ook niet helemaal waar. De waarheid is dat ik me begon te storen aan wat anderen de publieke wereld insmijten en dacht dat als ik me daar aan erger, anderen zich ook aan mijn gezeur zouden ergeren.
Nu sta ik op het punt om weer naar Australië te gaan. Over een paar uur vertrekt mijn vliegtuig en ik verheug me vreselijk op de ultra lange zit.
Dit brengt me bij de vraag waarom ik ook al weer was gaan Bloggen. In de kerk zitten mensen die voor mij en Martha bidden. Dat vind ik bijzonder en geloof ook dat we het nodig hebben.
Het is een bijzonder voorrecht om voor een organisatie als OM te werken. Een club die zich inzet voor de verspreiding van de belangrijkste boodschap die de wereld moet horen. De boodschap van verlossing, vergeving, een nieuw begin en een hoopvolle toekomst in Jezus Christus. Je kunt van Hem vinden en denken wat je wilt maar je kunt niet om de impact heen die Zijn leven en boodschap heeft op de mensheid. In Christus komen aarde en hemel bij elkaar en iemand die besluit om Jezus te volgen voelt bijna meteen dat wat Hij zegt en doet, klopt; een bijzonder, haast onuitsprekelijk thuiskom gevoel; het hart komt tot leven.
Dat al die volgelingen van Jezus dat volgen in alle gebrokenheid vormgeven, staat buiten kijf. De kerkgeschiedenis en ook de moderne praktijk getuigen van een grove overschatting van wat dat geloof allemaal teweeg kan brengen. Geen grote dingen verwachten. De claims die her en der gehoord worden zijn van een welhaast hilarisch gehalte. Ik begrijp wel wat e achter zit: we willen zo graag meer van God en daar is niets mis mee! De werkelijkheid van een leven met Christus is echter weerbarstig; reductie tot formules en dogma's het gevolg om het e.e.a. kloppend te krijgen en te houden.
In die weerbarstigheid ben ik geïnteresseerd. Zo gemakkelijk wordt de soep heter voorgesteld dan deze in de praktijk verorberd wordt. Dat is jammer. De o zo hoopvolle boodschap wordt daarmee gemakkelijk een holle klank.
"Wat kunnen we redelijkerwijs hier en nu van God verwachten?" is mijns inziens een legitieme vraag. Het antwoord daarop is mijn, al jarenlange, zoektocht. Reis de komende weken met me mee en, als je erin gelooft, bidt dat de werkelijkheid van God door het lezen en interpreteren van Zijn Bijbel, zichtbaar en tastbaar zal zijn voor de mensen waarmee ik te maken krijg.
Skippy, here I come.
Nee, dat is ook niet helemaal waar. De waarheid is dat ik me begon te storen aan wat anderen de publieke wereld insmijten en dacht dat als ik me daar aan erger, anderen zich ook aan mijn gezeur zouden ergeren.
Nu sta ik op het punt om weer naar Australië te gaan. Over een paar uur vertrekt mijn vliegtuig en ik verheug me vreselijk op de ultra lange zit.
Dit brengt me bij de vraag waarom ik ook al weer was gaan Bloggen. In de kerk zitten mensen die voor mij en Martha bidden. Dat vind ik bijzonder en geloof ook dat we het nodig hebben.
Het is een bijzonder voorrecht om voor een organisatie als OM te werken. Een club die zich inzet voor de verspreiding van de belangrijkste boodschap die de wereld moet horen. De boodschap van verlossing, vergeving, een nieuw begin en een hoopvolle toekomst in Jezus Christus. Je kunt van Hem vinden en denken wat je wilt maar je kunt niet om de impact heen die Zijn leven en boodschap heeft op de mensheid. In Christus komen aarde en hemel bij elkaar en iemand die besluit om Jezus te volgen voelt bijna meteen dat wat Hij zegt en doet, klopt; een bijzonder, haast onuitsprekelijk thuiskom gevoel; het hart komt tot leven.
Dat al die volgelingen van Jezus dat volgen in alle gebrokenheid vormgeven, staat buiten kijf. De kerkgeschiedenis en ook de moderne praktijk getuigen van een grove overschatting van wat dat geloof allemaal teweeg kan brengen. Geen grote dingen verwachten. De claims die her en der gehoord worden zijn van een welhaast hilarisch gehalte. Ik begrijp wel wat e achter zit: we willen zo graag meer van God en daar is niets mis mee! De werkelijkheid van een leven met Christus is echter weerbarstig; reductie tot formules en dogma's het gevolg om het e.e.a. kloppend te krijgen en te houden.
In die weerbarstigheid ben ik geïnteresseerd. Zo gemakkelijk wordt de soep heter voorgesteld dan deze in de praktijk verorberd wordt. Dat is jammer. De o zo hoopvolle boodschap wordt daarmee gemakkelijk een holle klank.
"Wat kunnen we redelijkerwijs hier en nu van God verwachten?" is mijns inziens een legitieme vraag. Het antwoord daarop is mijn, al jarenlange, zoektocht. Reis de komende weken met me mee en, als je erin gelooft, bidt dat de werkelijkheid van God door het lezen en interpreteren van Zijn Bijbel, zichtbaar en tastbaar zal zijn voor de mensen waarmee ik te maken krijg.
Skippy, here I come.
03 januari 2014
Händel's Messiah en een blaffende Martha
Wie wil er morgenavond n(zaterdag) naar de uitvoering van de Messiah in het concertgebouw? Ik heb twee kaartje maar Martha is ziek geworden en loopt al dagen blaffend te hoesten... Interesse? Stuur me een berichtje.
http://www.concertgebouw.nl/agenda/pieter-jan-leusink-dirigeert-haendels-messiah
http://www.concertgebouw.nl/agenda/pieter-jan-leusink-dirigeert-haendels-messiah
17 december 2013
't-Was wel heel erg stil de afgelopen maanden
Wat
krijg je als drie hyper extroverten naast elkaar in het vliegtuig
zitten? Juist ja, het meest luidruchtige rijtje passagiers. De 62 jarige
orthodontist, de 38 jarige IT specialist en de bijna 53 jarige HR man zijn
binnen drie minuten elkaars beste vrienden, delen vrijwillig en uitbundig hun
levensverhalen en hebben de grootste lol. De IT-er deelde kort na vertrek mee
dat hij nooit over politiek of religie praat. Uiteraard waren dat de thema’s
die hartstochtelijk werden verkend op de korte vlucht van Newcastle naar
Amsterdam. Hoe verschillende temperamenten op elkaar reageren blijft een
fascinerende studie.
Het is verleidelijk om het eigen tekort te verstoppen achter het collectief; gemakkelijker om de kerk te wijzen op haar
onvolmaaktheid, te wachten totdat zij de zaken op orde heeft om vervolgens
(misschien) aan te haken, dan zelf de hand aan de ploeg te slaan en de verandering
te zijn die iemand graag wil zien. Ik moest aan dit voorval denken toen ik het
verhaal las van de vader met een bezeten zoon. Hij vraagt Jezus om hen te helpen maar komt al snel tot de
conclusie dat hij als eerste hulp
nodig heeft: “Ik geloof, kom mijn
ongeloof te hulp.”
Het
afgelopen jaar was een
periode van het opnieuw vaststellen en ijken van onze positie. Voor Martha het
loslaten van haar parttime baan in de thuiszorg en voor mij het besef en de
erkenning dat organisatorische veranderingen dieper ingrijpen dan ik in eerste
instantie bereid was om te geloven.
De
kleinkinderen geven ons
veel vreugde en voldoening. Hieronder de drie zegentjes naast elkaar: Lente,
Josep Noel en Dani. Gelukkig is het niet te ingewikkeld om in Barcelona te
komen, of van Barcelona naar Rotterdam dus zien we Roger, Moniek en “Pep”
regelmatig.
Het
werk van OM groeit gestaag door. Vergeleken met toen we 26 jaar geleden
begonnen is er veel veranderd, met name de manier waarop de verkondiging van
het Evangelie handen en voeten krijgt. Momenteel zijn de speerpunten zoals
weergegeven in onze nieuwe huisstijl:
De aanwezigheid van onze teams in 130 landen, de
snelle en korte communicatielijnen stellen ons in staat om snel en effectief te
reageren op noden en rampen, zoals onlangs op de Filippijnen. OM is gevraagd om
de coördinatie namens een aantal organisaties en kerken op zich te nemen om in
hulp te voorzien in vrijwel onbereikbare getroffen gebieden.
De
uitdagingen zijn groot. Zowel voor de organisatie als voor ons persoonlijk.
Een trouwe, “grote” gever besloot onlangs dat dit het laatste jaar was dat hij
en zijn vrouw ons ondersteunden. Dat hakt er flink in en het lijkt wel of er
nooit een einde komt aan het werven van nieuwe gevers. Een lastig dilemma wat
mij regelmatig de nodige slapeloze uurtjes bezorgt. Ook voor de organisatie is
en blijft dit een dilemma. Het is niet alleen een kwestie van de nodige
middelen vinden om jezelf in stand te houden maar ook om door te kunnen groeien
en ontwikkelen. Zovelen hebben het Evangelie nog nooit zelfs maar één keer
gehoord. Daar moeten we echt wat mee! En dat is ten diepste wat ons motiveert
en enthousiasmeert.
Fijn dat we jullie op deze manier weer
deelgenoot hebben kunnen maken van een stukje van ons leven. We hopen ook het
komende jaar weer op jullie blijvende support te mogen rekenen.
Zegen en groet!
Jan en Martha
|
14 augustus 2013
12 augustus 2013
Zesentwintig keer Shalom zingen
Ja, echt gebeurd. Mijn dochter was er bij en die heeft meegeteld. Het koortje "Shalom, Shalom, Shalom Ha'Mashiach, Shalom, Shalom," werd door de aanwezigen 26 (zes-en-twintig) keer herhaald. In eerste instantie was ik zeer verheugd toen ik de "setlist" zag. Nog geen handjevol liederen, de preek en dan koffie.
Je zit erbij, je zingt een of twee keer mee, je kijkt ernaar en na enkele minuten wordt het een een beetje surreëel. Toen ik uiteindelijk in de blessuretijd op het podium mijn overdenking mocht afleveren kon ik me nog maar moeilijk concentreren. Het is al even gelden en ik weet niet meer precies wat ik als inleiding op de preek heb gezegd maar volgens mijn dochter kon ik het niet laten om "er wat van te zeggen." Ik kan me zo voorstellen, mezelf een beetje kennende, dat ik iets in de geest van "ik denk dat ze na twee keer zingen boven wel hoorden." De betreffende groep bestaat al jaren niet meer en de gelovigen hebben hun weg gevonden naar kalmere, of onstuimigere wateren.
Hoe dan ook, (onnodige) herhalingen wordt als de grootste preekergernis beleefd. Ik ben me ervan bewust dat ik me er zelf regelmatig aan schuldig maak. Als ik me gewoon aan mijn tekst houd, is er niets aan de hand. Maar nee, hoor. Meneer moet zo nodig allerlei zijweggetjes inslaan zodat het voor niemand meer duidelijk is waar het ook alweer over ging. Dus terugspoelen en een stukje herhalen. Meer voor mezelf dan voor de luisteraar. Ik was immers het spoor bijster en moest me herpakken. Om er weer "in te komen" doen we een stukje van de preek over. En dat allemaal in de kostbare tijd die de luisteraar heeft opgeofferd.
Maar misschien lijdt de herhaler aan een vorm van dyspraxie; een stoornis bij het verwerken van informatie die vroeger "minimal brain dysfunction" werd genoemd. Dit kan gevolgen hebben voor spraak:
Ik denk dat dit niet de voornaamste oorzaak is. Misschien heeft het meer te maken met de psychologische behoefte van de mens om gehoord te willen worden. Of wordt herhaling misschien aangewend om de gevonden waarheid tot het brein en hart van iedere individuele bezoeker te laten doordringen? Mischien heeft herhaling een functie voor de prediker zelf: "als ik het nog een keer luid en duidelijk zeg, ga ik het zelf misschien ook geloven."
Het kan ook in het verlengde van onze opvoeding liggen. Diep vanuit de krochten van ons geheugen horen we de woorden van onze moeders en vaders: "Waarom moet ik altijd alles drie keer tegen je zeggen voordat je luistert?" Een keer iets zeggen werkt niet en dat weten uit eigen ervaring.
Ik dwing mezelf meer en meer om te schrappen en stel de vraag wat ik weg kan laten om in twintig minuten helder en duidelijk te zeggen waar ik "normaal gesproken" in onduidelijker vorm en met herhalingen veertig minuten over doe. Het publiek zal me erkentelijk zijn en we zijn allemaal eerder bij de koffie. Daar scoor je pas echt punten mee.
Je zit erbij, je zingt een of twee keer mee, je kijkt ernaar en na enkele minuten wordt het een een beetje surreëel. Toen ik uiteindelijk in de blessuretijd op het podium mijn overdenking mocht afleveren kon ik me nog maar moeilijk concentreren. Het is al even gelden en ik weet niet meer precies wat ik als inleiding op de preek heb gezegd maar volgens mijn dochter kon ik het niet laten om "er wat van te zeggen." Ik kan me zo voorstellen, mezelf een beetje kennende, dat ik iets in de geest van "ik denk dat ze na twee keer zingen boven wel hoorden." De betreffende groep bestaat al jaren niet meer en de gelovigen hebben hun weg gevonden naar kalmere, of onstuimigere wateren.
Hoe dan ook, (onnodige) herhalingen wordt als de grootste preekergernis beleefd. Ik ben me ervan bewust dat ik me er zelf regelmatig aan schuldig maak. Als ik me gewoon aan mijn tekst houd, is er niets aan de hand. Maar nee, hoor. Meneer moet zo nodig allerlei zijweggetjes inslaan zodat het voor niemand meer duidelijk is waar het ook alweer over ging. Dus terugspoelen en een stukje herhalen. Meer voor mezelf dan voor de luisteraar. Ik was immers het spoor bijster en moest me herpakken. Om er weer "in te komen" doen we een stukje van de preek over. En dat allemaal in de kostbare tijd die de luisteraar heeft opgeofferd.
Maar misschien lijdt de herhaler aan een vorm van dyspraxie; een stoornis bij het verwerken van informatie die vroeger "minimal brain dysfunction" werd genoemd. Dit kan gevolgen hebben voor spraak:
- Voortdurend praten en zichzelf herhalen. Sommige lijders hebben moeite met het organiseren van inhoud en volgorde van hun verhaal.
- Onduidelijk spreken en het niet kunnen uitspreken van sommige woorden.
- De spraak kan een oncontroleerbare toonhoogte, volume en snelheid hebben.
Ik denk dat dit niet de voornaamste oorzaak is. Misschien heeft het meer te maken met de psychologische behoefte van de mens om gehoord te willen worden. Of wordt herhaling misschien aangewend om de gevonden waarheid tot het brein en hart van iedere individuele bezoeker te laten doordringen? Mischien heeft herhaling een functie voor de prediker zelf: "als ik het nog een keer luid en duidelijk zeg, ga ik het zelf misschien ook geloven."
Het kan ook in het verlengde van onze opvoeding liggen. Diep vanuit de krochten van ons geheugen horen we de woorden van onze moeders en vaders: "Waarom moet ik altijd alles drie keer tegen je zeggen voordat je luistert?" Een keer iets zeggen werkt niet en dat weten uit eigen ervaring.
Ik dwing mezelf meer en meer om te schrappen en stel de vraag wat ik weg kan laten om in twintig minuten helder en duidelijk te zeggen waar ik "normaal gesproken" in onduidelijker vorm en met herhalingen veertig minuten over doe. Het publiek zal me erkentelijk zijn en we zijn allemaal eerder bij de koffie. Daar scoor je pas echt punten mee.
07 augustus 2013
Wijnproeverij tijdens een christelijke vaartocht
Vraag: Wat hebben schepen, wijn en christenen gemeen?
Antwoord: Het gebruik van de term "diepgang."
Onder de in een eerdere blog genoemde preekergernissen treffen we "gebrek aan diepgang" aan. In de korte toelichting bij deze ergernis wordt vermeld dat diepgang subjectief is. In het geval van preek en wijn (*) zal dat zo zijn. Bij een schip kun je diepgang echter objectief meten. Een preek kan als diep worden ervaren als bij de ontvanger de bodem van de ziel wordt geroerd terwijl de preek, objectief theologische geanalyseerd, nauwelijks ontworpen was om diep te gaan. Een kort zinnetje zoals bijvoorbeeld "God houdt van je" zal door de ene gelovige als cliché worden ervaren terwijl dezelfde zin het leven van degene die naast de van verveling gapende kerkganger zit volkomen op de kop kan zetten.
Vinologen en gelovigen lenen de term "diepgang" van het varende volk. De diepgang van een schip is, bij gelijkblijvende lading, constant. Een leeg schip heeft minder diepgang dan een afgeladen schip en de diepte van het water bepaalt of het schip ergens wel of niet kan varen. Als het schip de preek is dan is het hart van de toehoorder het water, of om in maritieme termen te blijven, de watergang.

Een van de eerste christelijke boeken die ik las was "het normale christelijke leven" van Watchman Nee. Ik vond het een saai en simpel boekje. Die termen gebruikte ik om te verdoezelen dat ik geen idee had waar de beste man het over had. De boodschap kwam geen millimeter vooruit. Pas jaren later, nadat er iets van wat op een watergang leek in mijn leven was ontstaan, was er de nodige diepte die het schip nodig had om te varen en had ik wat aan het boek.
Predikers hebben de verantwoordelijkheid om diepe schepen te bouwen en, door te spelen met de lading, de diepgang af te stemmen op de ontvangers.
Ontvangers hebben de verantwoordelijkheid om, middels structureel baggerwerk, te zorgen voor een gezonde waterweg. Dat baggeren wordt door anderen gedaan. Er zijn baggerschepen die de watergang bewust uitdiepen. Er is de stroming die, wanneer deze sterk genoeg is, voor een verdieping kan zorgen. Daar hoef je niet veel voor te doen. Dat regelt het leven met al haar ongeplande, ongewenste en onverwachte grilligheid zelf wel.
De prediker gebruikt de Bijbel, Gods Woord, als instrument. Als de prediker het over vuur heeft, terwijl mijn dorstige ziel zich wil laven aan melk en honing dan kan de preek wel twintig meter diep zijn maar mij raakt het op dat moment niet.
Maar een beetje water verdraagt dat wel!
Gods woord is (onder andere):
Antwoord: Het gebruik van de term "diepgang."
Onder de in een eerdere blog genoemde preekergernissen treffen we "gebrek aan diepgang" aan. In de korte toelichting bij deze ergernis wordt vermeld dat diepgang subjectief is. In het geval van preek en wijn (*) zal dat zo zijn. Bij een schip kun je diepgang echter objectief meten. Een preek kan als diep worden ervaren als bij de ontvanger de bodem van de ziel wordt geroerd terwijl de preek, objectief theologische geanalyseerd, nauwelijks ontworpen was om diep te gaan. Een kort zinnetje zoals bijvoorbeeld "God houdt van je" zal door de ene gelovige als cliché worden ervaren terwijl dezelfde zin het leven van degene die naast de van verveling gapende kerkganger zit volkomen op de kop kan zetten.
Vinologen en gelovigen lenen de term "diepgang" van het varende volk. De diepgang van een schip is, bij gelijkblijvende lading, constant. Een leeg schip heeft minder diepgang dan een afgeladen schip en de diepte van het water bepaalt of het schip ergens wel of niet kan varen. Als het schip de preek is dan is het hart van de toehoorder het water, of om in maritieme termen te blijven, de watergang.

Een van de eerste christelijke boeken die ik las was "het normale christelijke leven" van Watchman Nee. Ik vond het een saai en simpel boekje. Die termen gebruikte ik om te verdoezelen dat ik geen idee had waar de beste man het over had. De boodschap kwam geen millimeter vooruit. Pas jaren later, nadat er iets van wat op een watergang leek in mijn leven was ontstaan, was er de nodige diepte die het schip nodig had om te varen en had ik wat aan het boek.
Predikers hebben de verantwoordelijkheid om diepe schepen te bouwen en, door te spelen met de lading, de diepgang af te stemmen op de ontvangers.
Ontvangers hebben de verantwoordelijkheid om, middels structureel baggerwerk, te zorgen voor een gezonde waterweg. Dat baggeren wordt door anderen gedaan. Er zijn baggerschepen die de watergang bewust uitdiepen. Er is de stroming die, wanneer deze sterk genoeg is, voor een verdieping kan zorgen. Daar hoef je niet veel voor te doen. Dat regelt het leven met al haar ongeplande, ongewenste en onverwachte grilligheid zelf wel.
De prediker gebruikt de Bijbel, Gods Woord, als instrument. Als de prediker het over vuur heeft, terwijl mijn dorstige ziel zich wil laven aan melk en honing dan kan de preek wel twintig meter diep zijn maar mij raakt het op dat moment niet.
Maar een beetje water verdraagt dat wel!
Gods woord is (onder andere):
een lamp voor mijn voet
zoeter dan honing
overvloeiende van melk en honing
honing dat de ogen verlicht...
kostbaarder dan goud
goudzoeken
als regen en sneeuw
als zaad
als vuur
als een hamer
als melk
als een zwaard
als reinigend water
(*) Een wijn heeft diepgang als hij veel schakeringen heeft in geur en smaak
06 augustus 2013
Verschrikkelijk preek
Een van de "big five" van preekergernissen dat een onderzoek aan de dag legt is het gemis aan praktische toepassing van de overwegingen des predikers. Veel instructies die we in de Bijbel tegenkomen zijn in principe niet al te ingewikkeld om uit te voeren. "Maakt discipelen, ziet om naar wezen en weduwen, verkondigt het evangelie, hebt elkaar lief" er is niet veel verbeelding voor nodig om deze instructies om te zetten naar de praktijk. De soms gehoorde oversimplificatie - laten we het maar gewoon gaan doen - zet blijkbaar niet al te veel zoden aan de dijk; de wereld zou al lang een veel betere plek zijn omdat al die christenen "gewoon doen" wat Christus hen opdraagt te doen.
De lat ligt hoog en de gelovige zoekt naar het volgende stapje dat hem/haar in staat stelt vandaag ietsje meer lief te hebben dan gisteren, vandaag de wees meer barmhartigheid te bewijzen dan gisteren. De frustratie is niet zozeer met een eventueel gebrek aan helderheid in de instructie. De frustratie is de strijd met het hart. Elke prediker die een volgende stap in een mogelijk te overwinnen obstakel weet te verwoorden, krijgt lof - wat een heerlijk praktische preek: "daar kan ik wat mee".
Onlangs sprak een predikant over de instructie van Paulus aan Timoteus om zich niet te schamen voor het getuigenis van de Heer en voor Paulus die in de bak zat. De strekking was dat we geen reden hebben om ons te schamen met daarop, geheel naar verwachting, de oproep om het morgen allemaal wat beter te doen. De predikant, en dat sierde hem, begon met te zeggen dat hij zich meestal voor het evangelie schaamt. Nog even lost van de context - hier wordt niet bedoeld dat we onze schroom overwinnen en morgen de zeepkist mee naar het werk nemen - dit is iets waar de gehele gemeente zich in herkent, schuld belijdt en zich voorneemt om het morgen echt anders, beter te doen. Commentaar na afloop: "Wat een heerlijk praktische preek." Ik zag echter mannen en vrouwen die met een zwaarder juk huiswaarts keerden; het gewicht ervan meer voelbaar naarmate de werkweek zou vorderen en de goede voornemens niet uitwerkten waarop was gehoopt of ingezet.
Misschien is het juist omdat veel instructies zo helder en niet voor tweeërlei uitleg vatbaar zijn dat de desillusie zo groot is als men na verloop van tijd merkt dat de mogelijke eenvoudige uitvoering gehinderd wordt door een complex web van innerlijke overwegingen en bezwaren die kunnen leiden tot een verslagenheid en genoegen nemen wat menselijk gezien maximaal haalbaar is.
Het dilemma dat we tegenkomen wanneer Paulus het heeft over het uitdoen van de oude mens en het aantrekken van de nieuwe mens met de daarop volgende lijst met praktische uitwerking in gedrag die eigenlijk makkelijk te doen zouden moeten zijn (Kol. 3), is dat van het ontbreken van een daarbij behorend goed doordacht normen-, en waardenstelsel en wereldbeeld. Daarover nadenken is niet praktisch en daarom niet zo van deze tijd. Je scoort er als prediker niet zoveel punten mee. Het menselijk gedrag is vooral het product van wat men diep van binnen gelooft en waardevol vindt.
Een goede preek over het nemen van ethische beslissingen en wat daarvoor nodig is, een uitdagend referaat dat mij dwingt om zelf na te denken en mijn gedachten te formuleren (in plaats van na te praten wat ik in een "goed" boek heb gelezen), een controversiële stelling die mij dwingt een positie te kiezen en het waarom te kunnen beargumenteren, graag! Misschien niet meteen praktisch maar op den duur zal het een praktische uitwerking hebben.
De preek; van mij mag het best wat minder praktisch.
De lat ligt hoog en de gelovige zoekt naar het volgende stapje dat hem/haar in staat stelt vandaag ietsje meer lief te hebben dan gisteren, vandaag de wees meer barmhartigheid te bewijzen dan gisteren. De frustratie is niet zozeer met een eventueel gebrek aan helderheid in de instructie. De frustratie is de strijd met het hart. Elke prediker die een volgende stap in een mogelijk te overwinnen obstakel weet te verwoorden, krijgt lof - wat een heerlijk praktische preek: "daar kan ik wat mee".
Onlangs sprak een predikant over de instructie van Paulus aan Timoteus om zich niet te schamen voor het getuigenis van de Heer en voor Paulus die in de bak zat. De strekking was dat we geen reden hebben om ons te schamen met daarop, geheel naar verwachting, de oproep om het morgen allemaal wat beter te doen. De predikant, en dat sierde hem, begon met te zeggen dat hij zich meestal voor het evangelie schaamt. Nog even lost van de context - hier wordt niet bedoeld dat we onze schroom overwinnen en morgen de zeepkist mee naar het werk nemen - dit is iets waar de gehele gemeente zich in herkent, schuld belijdt en zich voorneemt om het morgen echt anders, beter te doen. Commentaar na afloop: "Wat een heerlijk praktische preek." Ik zag echter mannen en vrouwen die met een zwaarder juk huiswaarts keerden; het gewicht ervan meer voelbaar naarmate de werkweek zou vorderen en de goede voornemens niet uitwerkten waarop was gehoopt of ingezet.
Misschien is het juist omdat veel instructies zo helder en niet voor tweeërlei uitleg vatbaar zijn dat de desillusie zo groot is als men na verloop van tijd merkt dat de mogelijke eenvoudige uitvoering gehinderd wordt door een complex web van innerlijke overwegingen en bezwaren die kunnen leiden tot een verslagenheid en genoegen nemen wat menselijk gezien maximaal haalbaar is.
Het dilemma dat we tegenkomen wanneer Paulus het heeft over het uitdoen van de oude mens en het aantrekken van de nieuwe mens met de daarop volgende lijst met praktische uitwerking in gedrag die eigenlijk makkelijk te doen zouden moeten zijn (Kol. 3), is dat van het ontbreken van een daarbij behorend goed doordacht normen-, en waardenstelsel en wereldbeeld. Daarover nadenken is niet praktisch en daarom niet zo van deze tijd. Je scoort er als prediker niet zoveel punten mee. Het menselijk gedrag is vooral het product van wat men diep van binnen gelooft en waardevol vindt.
Een goede preek over het nemen van ethische beslissingen en wat daarvoor nodig is, een uitdagend referaat dat mij dwingt om zelf na te denken en mijn gedachten te formuleren (in plaats van na te praten wat ik in een "goed" boek heb gelezen), een controversiële stelling die mij dwingt een positie te kiezen en het waarom te kunnen beargumenteren, graag! Misschien niet meteen praktisch maar op den duur zal het een praktische uitwerking hebben.
De preek; van mij mag het best wat minder praktisch.
14 juli 2013
Kerkvolk: rare jongens (en meisjes)
Een korte zoektocht naar boeken over de kerk die de afgelopen jaren zijn verschenen levert een resultaat op dat je doet afvragen wat er in hemelsnaam aan de hand is met de kerk dat aanleiding heeft gegeven om dit soort boeken te publiceren:
Een jaar of dertig geleden zouden dergelijke boeken nooit het publicitaire daglicht hebben gezien. De voortdurende zoektocht van vele kerken om zichzelf te vernieuwen en tot een (voor zichzelf) acceptabel niveau van relevantie te komen speelde zich voornamelijk in de achterkamers van die kerken af, niet zelden resulterend in een scheiding tussen de meer vernieuwende geesten en hen die deze vernieuwingen schuwden, of er op z'n minst een groot gevaar in zagen. Met de opkomst van de nieuwe media en betaalbare, toegankelijke drukpersen kan vrijwel iedereen zijn of haar gedachtegoed in de (virtuele) etalage zetten.
De zoektocht naar relevantie is een gezonde oefening. Iedere kerk zou zich aan de discipline van deze oefening moeten onderwerpen, om haar eigen bestwil en om de wil en eer van Hem, die heeft gezegd Zijn kerk te zullen bouwen. Alle plaatselijke uitingen van die kerk zoals opgesomd in de lijst hierboven zijn pogingen om tot het wezen van kerk zijn te komen. Daar is niets mis mee. Het gevaar schuilt in twee hoeken:
De kerk laat zich niet vatten in een enkele formule, zeven opsommingstekens, of een slim gevonden one liner. De kerk is een organisme dat voortdurend in beweging en crisis is: zoekend, tastend, experimenterend, enigszins rusteloos en nooit helemaal tevreden met de status quo.
Is "rariteitenkabinet" een treffende vergelijking? Een plek in een gebroken wereld, waarin gebroken mensen zich in gebrokenheid tot elkaar verhouden; pelgrims die hun gebrokenheid erkennen en onderweg zijn naar Christus, die door Zijn Geest al in die mens woont en hen een gemeenschappelijke taal en streven geeft.
De kerk, de meest wonderlijke plek die je kunt bedenken. En een blijvertje ondanks de vreemde, vaak beschamende uitwassen.
- Hybrid church
- Organic church
- Transformational church
- Essential church
- Total church
- Vertical church
- Church worth getting up for
- Purpose driven church
- Simple church
- Church shift
- The emotionally healthy church
- The restless church
- Rechurch
- Sticky church
- Center church
- Deep and wide
- Dangerous church
- Church zero
- Wow church
- The externally focused church
Een jaar of dertig geleden zouden dergelijke boeken nooit het publicitaire daglicht hebben gezien. De voortdurende zoektocht van vele kerken om zichzelf te vernieuwen en tot een (voor zichzelf) acceptabel niveau van relevantie te komen speelde zich voornamelijk in de achterkamers van die kerken af, niet zelden resulterend in een scheiding tussen de meer vernieuwende geesten en hen die deze vernieuwingen schuwden, of er op z'n minst een groot gevaar in zagen. Met de opkomst van de nieuwe media en betaalbare, toegankelijke drukpersen kan vrijwel iedereen zijn of haar gedachtegoed in de (virtuele) etalage zetten.
De zoektocht naar relevantie is een gezonde oefening. Iedere kerk zou zich aan de discipline van deze oefening moeten onderwerpen, om haar eigen bestwil en om de wil en eer van Hem, die heeft gezegd Zijn kerk te zullen bouwen. Alle plaatselijke uitingen van die kerk zoals opgesomd in de lijst hierboven zijn pogingen om tot het wezen van kerk zijn te komen. Daar is niets mis mee. Het gevaar schuilt in twee hoeken:
- De hoek van frustratie en kritiek. Als de hoeksteen van vernieuwing geplaatst is op frustratie met en kritiek op het verleden; het verleden wordt gevoegelijk weggezet als irrelevant, is de oefening niet meer dan een vruchteloos experiment dat geen lang leven is beschoren. Kritisch naar het verleden kijken is gezond maar zonder dat verleden is er geen toekomst. Respect voor wat het verleden ons heeft gebracht, de tranen en zelfs bloed dat is gevloeid om ons te brengen waar we nu zijn, is op zijn plaats. Vernieuwing die geënt is op het gezonde dat het verleden ons heeft gebracht, vormt een gezondere basis voor bovengenoemde experimenten.
- De hoek van eenzijdigheid. Het inzoomen op een of twee waarheden die sterk worden uitvergroot is een gevaar omdat de nieuwe kerk door te sterk over te hellen gemakkelijk in de afgrond van niemandsland kan storten. Een overdreven reactie op dat wat de kerk in het verleden heeft laten liggen kan ertoe leiden dat de nieuwe kerk nu bijvoorbeeld een sterk naar buiten gerichte focus krijgt met als gevolg dat het interne pastorale werk eronder gaat leiden (maar dan hebben we als antwoord "the emotionally healthy church").
De kerk laat zich niet vatten in een enkele formule, zeven opsommingstekens, of een slim gevonden one liner. De kerk is een organisme dat voortdurend in beweging en crisis is: zoekend, tastend, experimenterend, enigszins rusteloos en nooit helemaal tevreden met de status quo.
Is "rariteitenkabinet" een treffende vergelijking? Een plek in een gebroken wereld, waarin gebroken mensen zich in gebrokenheid tot elkaar verhouden; pelgrims die hun gebrokenheid erkennen en onderweg zijn naar Christus, die door Zijn Geest al in die mens woont en hen een gemeenschappelijke taal en streven geeft.
De kerk, de meest wonderlijke plek die je kunt bedenken. En een blijvertje ondanks de vreemde, vaak beschamende uitwassen.
22 juni 2013
Abonneren op:
Posts (Atom)
De gevende mens is een beter mens
Ik las onlangs het boek The Storyteller of Auschwitz van Siobhan Curham. In een van de eerste hoofdstukken ontmoet de hoofdpersoon, de Jood...



