06 september 2011

Conversatie

Naar aanleiding van mijn blog van gisteren en de reacties daarop van Phred (Ik denk dat hij Fred heet maar Phred is hipper) wil ik wat gedachten delen die te maken hebben met het fenomeen van kerkverlating. Phred schat dat er zo'n 300.000 gelovigen in NL zijn die de kerk hebben verlaten maar waar de kerk "nog in zit." Wat moeten we met deze talloze gedesillusioneerden, soms verbitterde, zeker teleurgestelde, in hun vertrouwen beschaamde, niet vinden wat ze zoekende mannen en vrouwen?
Het verlangen naar aansluiting is m.i. een door God geschapen behoefte. Het leven in een (zelfgekozen) isolement, is op lange termijn niet bevredigend en vervreemd mensen van zichzelf en de ander. Aansluiting vinden bij anderen draagt bij aan identiteitsvorming en mensbevestiging.
Wat ontbreekt, en als deze er al is wordt daar te snel snerend over gedaan, is een cultuur van conversatie. Men zegt wel dat praatjes geen gaatjes vullen (woorden helpen niet, waar men daden moet zien) maar dat is te kort door de bocht. Praatjes vullen wel degelijk gaatjes, met name het vacuüm dat de mens ervaart die zich in een isolement voelt, of daar is geplaatst.

In de politiek ontstaat een patstelling als de mogelijkheid tot dialoog is weggenomen. Zolang er een dialoog is, is er hoop en perspectief. Hetzelfde geldt voor ons persoonlijke leven. Ik moet mijn verhaal ergens kwijt kunnen; zonder perse gelijk te willen krijgen. Het gehoord worden en daarbij in mijn waarde te te worden gelaten, is van essentieel belang voor mijn mens-zijn. Neem dat af en ik trek me terug.

Met name in het Nieuw Testament vinden we een cultuur van conversatie. Dat was de kracht van Jezus en van de nieuwe kerk. Jezus zocht het gesprek op en, hoewel Hij een duidelijke agenda had, waren zijn gesprekken met de mensen die hij ontmoette altijd twee kanten op. Hij luisterde en reageerde op de zaken van het hart waarbij hij zich niet liet leiden door de religieuze agenda, maar door zijn boodschap van Leven. Als de Samaritaanse vrouw hem wil verleiden tot het doen van een uitspraak over welke twee van de bergen het beste religieuze centrum is, is zijn antwoord ongeveer "mevrouw, het is niet mijn taak om daar een uitspraak over te doen. Ik zou het graag met u willen hebben over Leven." Die zoektocht naar het Leven lag ten grondslag aan de vraag van de vrouw.

De kerk in Macedonië, de eerste multiculturele en internationale kerk, was in gesprek met de wereld om haar heen. Geen demonstraties of optochten maar het opzoeken van de ruimte die er bestond op de sociale, religieuze en wellicht ook politieke kaart om van daaruit gesprekken te faciliteren. In zo'n gesprek kom je er achter wat er werkelijk leeft en kun je antwoorden formuleren die stevig geënt zijn op de boodschap van Leven.

In een gemiddelde kerkdienst is die ruimte er niet. De ruimte die wordt geboden is op z'n hoogst een evaluatieformulier waarop men na de dienst vragen of opmerkingen kwijt kan betreffende de preek. Prima! Een mooi begin.
Maar er is meer nodig want kerk zijn we met elkaar. De uitdaging is om dat vorm en inhoud te geven. Nieuwe initiatieven grijpen vaak al snel terug op oude vertrouwde formules (zingen en preek) en weinig ruimte voor echt gesprek. Nu vraagt een echt gesprek grondige voorbereiding waarbij de grootste uitdaging het formuleren van de juiste vraag is. En een juist geformuleerde en gestelde vraag kan je leven radicaal veranderen.
Weet ik dan hoe dat moet? Nee.
Het is een worsteling en ik ga graag het gesprek aan met hen die zoeken naar het ontwikkelen van een cultuur waar plaats is voor de velen die zich niet gehoord weten. Een plek waar de openbaring van God in en door Zijn woord zich op een gezonde manier verhoudt tot de plaats van de mens in dat verhaal van God.

Chagall, Verdreven uit het paradijs.
Het gesprek was afgelopen. Al in Genesis 4 begint de mens het gesprek weer te zoeken door de naam van God aan te roepen!

05 september 2011

Wij of Ik

De traditionele leiderschapsparadigma is die van de baas aan het roer. De koers wordt bepaald door de leider en dat wordt ook van hem of haar verwacht. In crisissituaties wordt de beste man of vrouw geacht leiderschap te tonen door ferme beslissingen te nemen en desnoods flink door te rammen. Ben je in een dergelijke situatie niet voor de baas, dan ben je automatisch tegen en dus een bedreiging. Bedreigingen worden geëlimineerd.

Het creëren van een "wij" cultuur, waarin betrokkenheid, meedragen en medeverantwoordelijkheid de sleutelwoorden zijn, is niet eenvoudig. Ook al vindt het idee van een 'wij cultuur' gretig navolging, de uitvoering ervan vraagt meer van een leider dan advies van anderen inwinnen; een bijdrage vragen.

Is het een zwaktebod wanneer een leider het team meldt dat hij samen met dat team aan visievorming wil doen?

Het hang natuurlijk deels af van wat voor soort bedrijf je bent en welk product je verkoopt maar om daadwerkelijk betrokkenheid te creëren is het 'samen scheppen' cruciaal.

De menselijke kant in de zendingswereld krijgt te weinig aandacht. Werkers haken aan omdat ze geloven door de hand van God naar een organisatie te zijn geleid. Als echter op termijn die werker ontdekt dat er geen of weinig plaats is voor wat hij of zij vindt, kakt de loyaliteit aan die organisatie in als een plumpudding en gaat de betreffende werker op zoek naar een plek waar hij of zij wel kan meedragen en ontwikkelen.


Toen ik bij OM kwam werken, kwam ik 'helpen;' de leider had de visie, nam de beslissingen en zocht een team dat hem bij de reis naar de uitvoering van die visie 'hielp.' Gelukkig ontstond er door de jaren heen een verandering in cultuur waardoor ik me langzaam maar zeker 'mede-eigenaar' begon te voelen: een belangrijk motief om je voor langere tijd aan een zaak te kunnen en willen verbinden.


De belangrijkste reden waarom zendingswerkers afhaken is het tekort aan zorg voor hen als persoon. Velen voelen zich gebruikt, niet gehoord en een duidelijke plaats voor klachten en het uiten van zorgen is er onvoldoende; er is duidelijk geen 'wij cultuur.'


Twee dingen:

1. De individualisering is nog niet in zo'n extreme mate doorgewerkt dat er helemaal geen oog is voor het collectief. Individualisme frustreert op de lang termijn. Iedereen wil ergens bijhoren en organisaties en bedrijven kunnen in principe de transitie maken van 'ik' naar 'wij.' Het vraagt om een ander soort leiderschap.


2. Met name in het zendingswerk moeten werkers af van de illusie dat ze er alleen voor God zitten. Je zit er ook voor jezelf. Het 'jezelf wegcijferen' is een nobele gedachten en ik ken veel geweldige voorbeelden hiervan. Maar die 'wegcijfergedachte' is een eigen leven gaan leiden. "Ik kom om te dienen" wordt te gemakkelijk verward met het zichzelf zonder vragen te stellen onderwerpen aan het boven hen gestelde gezag. Dienen houdt namelijk ook een verantwoordelijkheid in. Dienen is niet alleen uitvoeren maar ook het actief bijdragen aan het welzijn van allen. En daarvoor is een kritisch meekijken van belang. Alleen een kritische meekijker kan constructief bijdragen. Helaas wordt dat kritische meekijken maar al te vaak uitgelegd als oppositie of bedreiging en wordt de criticus genegeerd of opgezadeld met een vermeend 'gezagsprobleem' waar uiteraard aan gewerkt moet worden.


Gelukkig gaan de ogen van een groeiend aantal leiders hiervoor open en wordt een plaats gecreëerd waar dit allemaal wel kan met als resultaat een sfeer van 'we moeten het samen doen.'

02 september 2011

Thuis en revoluties

Een droog bed, geen honderden mensen om me heen, dalend adrenalinepijl en rust. Wat heerlijk om weer thuis te zijn. Niet dat ik nu met tegenzin op de conferentie zat. Integendeel. Mensen om me heen geeft zoveel energie dat ik er altijd een beetje hyper van wordt, op de grens van borderline. De uitwisseling van ideeen en verhalen, de hart tot hart gesprekken; bijzonder motiverend en stimulerend. Ik zou niet zonder kunnen en willen.
Vandaag aan het werk om mijn bijdragen aan het gemeenteweekend van De Lichtstad in Eindhoven verder voor te bereiden (morgen). Ik heb er echt zin in. Zondag spreken in een doopdienst in Alblasserdam. Dat is altijd een feest en een mooie gelegenheid om een echt en levend getuigenis van de opstandingskracht aan het werk te zien.

Binnenkort een dag of negen naar China, een giga groot land dat niet alleen een economische groei doormaakt maar ook geestelijk aan het ontwaken is. De gebeden en de inspanningen van trouwe gelovigen in de afgelopen decennia werpt vruchten af. China heeft het potentieel om de grootste 'leverancier' van evangelisten en gemeentestichters te worden.

Al lange tijd is de dominante positie van het Westen op vele fronten aan het verschuiven richting tweede en derde wereld. Nu vaak nog op micro niveau maar het momentum is aan uitdijen.
Vorige week zocht een vrienden van ons contact met ons. Nadat we twintig jaar geleden deze kansarme jonge Indiase vrouw uit een achterstandswijk in Durban in staat stelden om haar droom om de wereld in te gaan om het Grote, Goede Nieuws te delen met iedereen dien het wilde horen, zijn de rollen nu omgedraaid: ze wil ons financieel gaan ondersteunen! Ze staat model voor de de nieuwe Zuid Afrikaanse yup. Velen zullen volgen.
Dominantie is altijd relatief en er is maar weinig voor nodig om het machtsevenwicht te doen omslaan.
In de christelijke literatuur is de Westerse voorsprong en dominantie vaak uitgelegd als zegen van God. Dat heb ik altijd vreemd gevonden omdat de prijs voor die zegen de armoede, uitbuiting en onderdrukking van anderen in zich draagt. Deze VOC mentaliteit kan alleen maar als zegen worden geïnterpreteerd als men niet verder kijkt dan de eigen neus lang is; rijkdom en voorspoed lijken altijd tot korte wipneusjes te leiden. De God van het recht lijkt daarbij partij te kiezen. En dat terwijl de Bijbel vol staat met instructies aan hen die zich de representanten van het Heil noemen, om op te komen voor de onderdrukten en armen.
Maar ja, als de massa brult, haakt de wereld aan.
De Arabische lente is daar een eigentijds voorbeeld van. Een brullende kritische massa heeft het vermogen in zich om een koerswijziging af te dwingen. En waar die koers het volk heen zal leiden; niemand weet het.

Een kleine 250 (voornamelijk) jongeren vertrekken morgen naar alle werelddelen om in het klein 'te brullen.' dat zal een koerswijziging ten goede tot gevolg hebben in de levens van velen. Uitkijkend over de zaal bedacht ik van de week dat enkelen van deze jonge, ambitieuze, idealistische jongeren in het kielzog van hun leven en getuigenis revoluties teweeg zullen brengen. Dat is een mooie gedachte. Ik wens ze van harte Gods zegen toe!

26 augustus 2011

Onderwerping, Moreel leven en Temperament

Vandaag drie "sessies". Zometeen spreken over "leven in onderwerping aan Gods woord." Vanmiddag heb ik alle mannen bij elkaar om te spreken over "Zoals we zijn;" hoe leef je rein en heilig in een wereld die zich daar niet al te druk om maakt en in een lijf waarin zich allerlei processen afspelen.
Vanavond een sessie van anderhalf uur over "temperamenten," waarbij de deelnemers aan de hand van een door hen beantwoorde vragenlijst 'ontdekken' waarom ze op een unieke manier reageren op anderen, taken uitvoeren en bijdragen aan een team dynamiek.

Zoals te doen gebruikelijk heb ik weer veel te veel voorbereid en heb tegelijk het gevoel dat ik totaal onvoorbereid ben.
Ik heb er zin in.

25 augustus 2011

Onderwerping aan God

Ons huis staat te koop. Kijk hier als je nieuwsgierig bent of de link door wilt sturen aan vrienden die in Rotterdam op zoek zijn naar een flink huis.

Lees hier onze nieuwsbrief. Read our English newsletter here.

Het is nogal nietszeggend als iemand zegt in God te geloven, Hem te volgen, naar Hem te luisteren, Hem als inspirator of gezag te erkennen.
Waarom zegt dat zo weinig? Omdat het niet helder is waaraan we ons beeld van God ontlenen.
De verpersoonlijkte God waarin de mens gelooft is in wezen niets anders dan het product van de eigen fantasie, opvoeding, cultuur, enz..
"Mijn God is niet zo," of "Zo ken ik God niet," wordt vaak gehoord. Maar waaraan ontlenen we ons beeld van God?Wie denken we te volgen?
Morgen spreek ik over het thema "leven in toewijding aan het Woord van God." Als het onderwerp "leven in toewijding aan God" zou zijn, zou ik niet weten hoe dat aan te pakken of te benaderen want "Zoveel mensen, zoveel goden."
Het is juist het Woord van God dat ons het kader verschaft waaraan we ons eigen beeld van God kunnen toetsen en bijstellen. Uiteindelijk kun je dan niet om Jezus heen. Hij wordt wel het Woord van God genoemd. Als ik ooit wil weten hoe God er uit ziet moet ik naar Jezus kijken. Dichterbij kun je niet komen. Onderwerping aan het woord van God is dan ook de erkenning dat Jezus Hem die niemand kende, heeft bekendgemaakt.


24 augustus 2011

Bio Geestelijkheid

Bio staat, onder andere, voor een terugkeer naar die basale vorm van veehouderij en landbouw waarbij respect voor dier en gewas het uitgangspunt vormt. Geen chemische hulpmiddelen om gewas en dier in een zo kort mogelijke tijd richting pan te manoeuvreren; geen beperkte bewegingsvrijheid om kiloknallers te kunnen produceren.
Overmorgen houd ik een praatje voor alle mannen: "The Way We Are." Een kort door de bocht benadering betreffende het omgaan met seksualiteit is vooral het benadrukken van hoe slecht we wel zijn en hert belang van reine gedachten onderstrepen. Oproep to bekering en hernieuwde toewijding en klaar is Kees.
Zo werkt het niet.
Bij een eenzijdig geestelijke benadering van seksualiteit wordt voorbijgegaan aan de biologische aspecten die een rol spelen bij de aantrekkingskracht tussen man en vrouw en het natuurlijke verlangen om de andere lichamelijk te beminnen. Daar is niets verkeerds aan. Dat is Bio Seks.
De teloorgang van de seksuele moraal waarbij met name de natuurlijke grenzen niet alleen zijn vervaagd maar eerder weggevaagd heeft de Bio beleving in een megastalbenadering veranderd.
Ik wil wat ik wil wanneer ik het wil en niets mag me daarbij in de weg te staan.
Maar stel je nu voor dat er een groep mensen is die tegelijk een geestelijkheid nastreeft dat niet in het kader staat van de onmiddellijke behoeftebevrediging van het zelf? Vrijwel alle jongeren die op onze conferentie zijn hebben een verlangen om puur en rein te zijn.
Hoe verhoudt die puurheid en reinheid zich tot de harde biologische werkelijkheid met daarbij opgeteld het ontbreken van enige seksuele moraal in de wereld om ons heen?
Hoe houdt je dat ene in stand zonder de werkelijkheid van de chemische processen die zich in je lijf afspelen te negeren of (sommigen gaan zover) te ontkennen.
Door het zichzelf en door anderen aangeprate schuldcomplex leidt alleen maar tot frustratie en uiteindelijk een kwetsbaar breekpunt.
Dat is de aanvliegroute die ik kies en vervolgens laat ik deze jonge mannen zelf met ideeën komen over hoe ze hier op een gezonde manier mee om kunnen gaan.
Ik ben benieuwd en zal zaterdag van de uitslag verslag doen.

22 augustus 2011

Gaan maar weer

Ons huis staat te koop. Kijk hier als je nieuwsgierig bent of de link door wilt sturen aan vrienden die in Rotterdam op zoek zijn naar een flink huis.

Lees hier onze nieuwsbrief. Read our English newsletter here.

De komende tien dagen bivakkeer ik in Ambt Delden waar een van onze jaarlijkse conferenties voor nieuwe werkers plaatsvindt. Zo'n 240 korte- en lange termijners, zullen door een zestigtal stafwerkers worden ingewijd in de wereld van OM.
Ik zal me vooral bezighouden met de "staff-track," een programma voor de stafwerkers dat parallel aan het programma voor de nieuwe werkers loopt. Het is voor mij een uitgelezen gelegenheid om stafwerkers uit een flink aantal landen te ontmoeten en leren kennen. In een organisatie met meer dan 6000 werkers staan nog altijd relaties centraal. Effectief leiding geven wordt in OM meer bepaald door relaties dan door hierarchy en positie. Dat brengt veel koffiedrinken en appelpunten eten met zich mee (ik heb daar een semi vast hoekje voor bij een lokale koffie/appelpunten club).
Ik zie er naar uit. Het komende weekend voegt Martha zich bij me. Vind ik niet erg. Aanstaande zaterdag is er een speciaal programma voor de Nederlandse achterban van OM.


20 augustus 2011

Huis staat per vandaag te koop

We hebben er best wel lang tegen aangehikt maar twee weken geleden toch de knoop doorgehakt en ons huis te koop gezet.
We zouden graag verhuizen naar een durrepie in Zeeland); huis(je) met een flinke tuin en een garage waarin ik aan m'n auto kan klussen. We gaan echter pas op zoek als we een definitieve koper hebben. Hoe lang gaat dat duren? Een week, een maand, een jaar, twee jaar. We zullen het wel zien. We hebben het voordeel dat we niet weg hoeven en er geen druk op de ketel staat.

Kijk hier maar voor het geval je geinteresseerd bent in een groot huis (140 m2) in Rotterdam

Bestemming

Lees hier onze nieuwsbrief.

Wat is mijn bestemming? Leuk thema voor morgen in Papendrecht. De opdracht is om hierover wat verdenkingen uit te spreken. Bestemming heeft een 'hier en nu' en een 'toekomst' component.
Maakt het iets uit voor mijn leven hier en nu als ik een duidelijk zicht heb op mijn uiteindelijke bestemming?
In interviews met schrijvers van boeken en filmregisseurs kom je twee benaderingen tegen. De eerste is dat er een idee is voor een verhaallijn maar het eind nog niet vaststaat. Dat geeft waarschijnlijk wat meer speelruimte omdat de schrijver/regisseur nog verschillende kanten op kan.

Vaker komt het voor dat de schrijver/regisseur al een duidelijk beeld heeft van hoe het boek of de film afloopt. Die afloop maakt de koers er naartoe wel wat beperkter omdat alle onderdelen direct of indirect naar dat einde toewijzen, hetgeen niet betekent dat er niet voldoende ruimte is voor mysterie en vragen.
De afloop weten heeft iets definitiefs en dat kan zowel opbeurend of positief duwend werken alsook de hele zaak naar beneden trekken. "Mevrouw, u heeft nog maximaal drie maanden te leven," doet iets anders met je dan "mevrouw, uw oudtante heeft haar vermogen van dertig miljoen euro aan u nagelaten. Het geld is over drie maanden beschikbaar."
Het eind van het verhaal is in ons leven in zeer grote mate bepalend voor houdingen, gevoelens en acties/reacties.
Tegelijk is de reactie van ieder individu op eenzelfde mededeling uniek.
In de Bijbel lezen we het e.e.a. over bestemming. Een van de mooiste hoofdstukken Romeinen 6 waarin Paulus schrijft over bestemming.
Hij beschrijft een nog sinister scenario waarin alle mensen vijanden van God zijn en die vijandschap heeft een onherroepelijk gevolg van het eind van de film. Nu los van God, straks los van God: de heerlijkheid van God staat diametraal tegenover de zondigheid van de mens. Die tegenstelling wordt niet vanzelf opgeheven.
Je denkt dan dat het het eind van de film is maar...
En dat is meteen de crux. Paulus gebruikt het woordje 'maar!' (Rom. 6:22). Misschien dat het woord 'crux' wel hier zijn oorsprong vindt. Crux betekent namelijk kruis.
Maar... Door het werk van Christus zijn we vrijgemaakt van de zonde en daardoor krijgt de film een onverwachte wending. De bestemming verandert. Het eindigt nu in eeuwig leven!
Die bestemming heeft meteen gevolgen voor de verhaallijn en de houding van de acteur die nu richting goede afloop acteert. Een vaststaande goede afloop gaat de plot bewerken. Paulus gebruikt een woord dat die plot kernachtig samenvat: heiliging is het direct gevolg van de nu nieuwe en goede afloop.
Daar waar een leven niet verandert als gevolg van de wetenschap dat er iets heel mooist staat te gebeuren heeft dat leven 1) geen oog voor dat nieuwe einde, 2) geen oog voor de gevolgen ervan voor het hier en nu en/of 3) geen idee hoe je een boek schrijft of een film maakt.
Het zicht op onze bestemming in de toekomst staat in onlosmakelijke verband met onze bestemming in het hier en nu. Daar waar dat verband op een of andere mysterieuze wijze ontbreekt, zit er een draadje los en moet er gesoldeerd worden.
Daar wou ik het morgen over hebben en als gevolg daarvan schrijf ik vandaag dit hersenspinsel.

Godsverlichting in den Haag (of all places)

Na een week of drie te hebben geprobeerd te vergeten dat ik had beloofd de oude tante van een Zuid-Afrikaanse collega op te zoeken, heb ik u...