Allemaal gelijk en ik iets meer

Veralgemenisering is een goede techniek om gesprekken over schuld, onschuld, gelijk of ongelijk binnen 12 seconden af te ronden. De "Ach, iedereen heeft wel eens iets," en "Niemand is volmaakt" -achtige opmerkingen werken als effectieve blusdekens.

Wie had er bijvoorbeeld meer schuld in de tragedie rondom het verraad, de uitlevering, het lijden en de dood van Christus? Een te lezen en te horen veralgemenisering in deze context is wel dat het niet zoveel uitmaakt want aan het eind van de dag hadden we allemaal hetzelfde gedaan. Dit besef van algemene schuld neemt niet weg dat er ook zoiets als individuele schuld bestaat. Ik kan binnen de relatieve grenzen van de vermeende vrijheid waarbinnen ik me beweeg, door mijn keuzes een keten van oorzaak en gevolg in gang zetten die anderen "dwingt" tot het nemen van beslissingen die ze zonder mijn actie niet zouden hebben (hoeven) nemen. Ik kan bijvoorbeeld mijn vrouw aanklagen voor huiselijk geweld. Uiteindelijk zal een rechter daarover een uitspraak moeten doen aan de hand van de informatie die hij krijgt van de aanklager en verdediger.

Zo wordt Pilatus geconfronteerd met de gevolgen van het verraad van Judas. Pilatus moet uit hoofde van zijn plaats in het verhaal iets met die informatie doen en zwicht uiteindelijk onder de druk van de massa. Jezus meldt dat de man die hem uitleverde echter de grootste schuld heeft (Joh. 19). Judas had beter kunnen weten. Die was immers "verlicht" maar kiest desondanks voor de weg van verraad.

Wegkruipen achter generalisaties (iedereen doet het) lijkt veilig maar is onvolwassen omdat het de eigen verantwoordelijkheid naar de achtergrond schuift. De grijpstuivers die ons leven zouden moeten verrijken leiden uiteindelijk naar leegte, schaamte en doffe ellende. Daar kan Judas over meepraten. De waarheid kennen en desondanks tegenovergesteld handelen kan nooit met een generalisatie worden bedekt. Leven met een leugen is dan ook slecht voor de gezondheid; die van de betrokkene zelf maar ook voor de levens van hen die in de keten, die zo'n leugen voortbrengt, verstrikt raken.

Vertrouwen goede bodem voor de leugen

Tegen beter weten in ben ik geneigd om mensen op hun woord te vertrouwen. Eigenlijk is dat dom en naïef. Ik koop veel boeken tweedehands (via Amazon.co.uk of Betterworldbooks.com). Daar staat dan aangegeven in wat voor staat het boek zich bevindt: Als nieuw, Goed, Redelijk enz.. Ik ga er dan vanuit dat als iemand aangeeft dat een boek "Zo Goed Als Nieuw" is, dat dan ook is. Zo viel onlangs het "Zo Goed Als Nieuwe" Training in Organisations op mijn deurmat. Het boek was volgekliederd met diverse kleuren markeerstiften, bevatte etensresten en ook talloze ezelsoren. Een berichtje naar Betterworldbooks met mijn klacht was voldoende om een terugbetaling te krijgen. Bovendien mocht ik het boek houden en krijgt de aanbieder van het boek een reprimande of mag geen boeken meer via de site aanbieden. Deze twee boekenaansites zijn gerenommeerd, gerespecteerd en vooral hele groot. Omdat ze zo groot zijn kijken heel veel mensen mee naar hun doen en laten. Hun reputatie is alles voor hen in een competitieve markt en daarom is eerlijk zaken doen een must. Iedereen wil eerlijk zaken doen en krijgen wat de verkoper beloofd.

Wat nu als er niemand meekijkt en ik wil van iets af? Is liegen dan geoorloofd, bijvoorbeeld door zaken te verzwijgen?

Al een paar maanden ben ik passief zoekend naar een klassieke auto, na hiervoor eerst geld te hebben gespaard. De klassieker die ik al heb is prima in orde, daar kan ik nog jaren in rijden. In de zomer plekjes bijwerken (het is tenslotte een heel oude auto) maar vooralsnog geen problemen. Daar rijdt Ruben in. Naar z'n werk en terug (OV is geen optie, er rijden om vijf uur 's-morgens nog geen bussen naar Bleiswijk), en daarmee ben ik een deel van mijn mobiliteit kwijt.

Dus uiteindelijk een klassieker gevonden (na anderen te hebben bezichtigd), afspraak gemaakt en gaan kijken. Ja, er zat best wel wat werk aan, maar zo op het oog niets dat niet verholpen kon worden. De beste man had een aardig verhaal (waarom ben ik toch geneigd om die verhalen te geloven; er moet iets mis met me zijn) en uiteindelijk de knoop doorgehakt. Toen ik na het overschrijven erachter kwam dat de APK verlopen was, deed hij nog eens 100 euro van de prijs af (ja, en toen had ik onraad moeten ruiken en de koop ongedaan moeten maken); die APK zou geen enkel probleem zijn; auto is "hard".

Ondertussen staat de auto bij de garage en zal daar nog wel even staan. Er moet aan gelast worden (delen van carrosserie en subframe). Pak ik nu mijn verlies en breng hem naar de sloop of ga ik er nog iets van maken met de kans dat het financieel ook een eindeloos verhaal wordt?

Ik voel me ongelooflijk dom en ben dat ook. Talloze fora wijzen op en onderstrepen het belang van een keuring voordat tot een aankoop wordt overgegaan. Na vijftig jaar op deze aarde te hebben geleefd zou ik toch moeten weten hoe het werkt en dat de leugen regeert? De verkoper lacht waarschijnlijk in zijn vuistje of pocht publiekelijk hoe hij een domme Rotterdammer beet heeft genomen.

Deze litanie heeft een aanleiding. In Johannes 18 gaat Jezus zijn oordeel tegemoet omdat Hij voor het koninkrijk van de waarheid staat. We weten dat de waarheid in Christus zou overwinnen en dat de leugen niet kon bevroeden tot welk een ontknoping deze situatie zou leiden.

Wat kan de waarheid in mijn situatie nog doen? Ik heb sterk de indruk dat de leugen heeft gewonnen.

Ik kan de auto namelijk niet verkopen voor het bedrag waarvoor ik deze heb gekocht omdat ik niet kan en wil liegen over de werkelijke staat ervan. En dat zal potentiële kopers niet echt aanmoedigen.

Vraag: wat zou de winst voor de waarheid in dezen kunnen zijn?

De Sturker

Stugge Urkers te zien op tevee. Een briljante documentaire "Tussen Storm en Stilte," over het Urker Mannenkoor Hallelujah, uitgezonden door de VPRO. Ik ben niet zo korig maar houd wel van een goed verhaal. Dit is zo'n verhaal. Het zingen opent de deur naar de harten van deze schijnbaar stugge mannen die naar buiten toe gesloten en ontoegankelijk lijken te zijn.

Iemand die zijn of haar verhaal vertelt komt wat dichter naar je toe en je kunt weinig anders voelen dan bewogenheid en iets van verbondenheid.

Opgroeiend in een omgeving waarin je niet over je geloof praat, visserij, zware shag en gouden oorbellen(*) cultuurgoed zijn, is het bijzonder om te zien dat zo'n koor een plaats creëert waar het geaccepteerd is om over de diepere dingen van het leven te zingen, en zelfs een beetje te praten (en een traantje te laten). Blijken de Sturkers toch ook gewone mensen te zijn.

Een aanrader om te bekijken!

Eigenlijk zijn we allemaal Sturkers. Het ontbreekt zovelen aan een intieme plaats waar ze over gevoelens, verdriet en vreugde kunnen praten. Iemand die zich verliest in werk, hobby, geld of goed heeft die plaats ook niet gevonden. Je bent rijk als je die plek wel hebt; waar je kunt praten over dat wat je werkelijk beweegt en bezighoudt.

(*) Een eeuwenoude Urker traditie was dat de Urker vissers gouden oorringen droegen.Het doel hiervan was een soort uitvaart-verzekering voor de visserman. Wanneer een verdronken visserman aanspoelde, kon van de opbrengst van de gouden oorbel(len) een uitvaart en grafsteen betaald worden. Soms kon ook aan de hand van

eventuele tatoeages de identiteit van het slachtoffer vastgesteld worden.

Heerlijke helderheid

Wat is eeuwig leven? Heb ik het? Hoe kan ik het krijgen?

"Meneer van Nazareth, wat is volgens u eeuwig leven?"

"Wel meneer de interviewer, ik zal het zo helder mogelijk samenvatten. Eeuwig leven is dat de mensen de Vader kennen, de enige ware God, en Jezus Christus, die door Hem gestuurd is (Joh. 17:3)."

"Wacht even, meneer van Nazareth, ik meen ergens te hebben gelezen dat u zo af en toe claimt Christus te zijn. Wilt u nu zeggen dat de som van het kennen van u, en de enige ware God het eeuwige leven is?"

"Meneer de interviewer, dat heeft u goed begrepen. Niemand komt tot de vader dan door mij."

De definitie die Jezus geeft is heerlijk helder en dat heeft verder niets te maken met een bekend biermerk. Was alles in de Bijbel maar zo duidelijk.

Toch leidt deze heldere definitie niet tot een globaal "aha, nu weten we eindelijk hoe het zit en wat ons te doen staat. Hoe kan ik die God en die Christus beter leren kennen?" Juist het exclusieve karakter van deze definitie roept tegenstand en vijandigheid op.

Later gaat de apostel Paulus hierop in en onderstreept het exclusieve karakter van de weg tot God: "Natuurlijk, er zijn in de hemel en op aarde wel zogenaamde goden - velen worden 'god' of 'heer' genoemd -. Maar voor ons niet!

Er is maar één God:

de Vader, de bron van alles,

onze bestemming.

Er is maar één Heer:

Jezus Christus, door wie alles is,

door wie wij leven" (1 Kor. 8:6).

Nu kunnen we ons blindstaren op dat eeuwige leven en dat is vaak de inzet bij evangeliserende en missionaire activiteiten. Het handelsmerk van de opwekkingsgeschiedenis is toch wel het accent op het uit het vuur rukken van zondaars die op weg naar de hel zijn. De hel wordt in al zijn eeuwige pijn; leegheid en afschuw geschetst. Een positieve reactie op de daarop volgende oproep om het eeuwige leven te kiezen door te geloven in Jezus Christus, stelt een plaatsje in de hemel veilig. Aan dit onderdeel van de waarheid valt weinig af te dingen.

Maar is is meer. Als het kennen van de Vader en Jezus Christus gereduceerd wordt tot een oefening die men uitvoert om dat plekje veilig te stellen, zal dat tot weinig vrucht in het leven leiden.

Het idee van "bestemming" waar Paulus over schrijft, maakt het geloof zoveel rijker. Een prachtige uitspraak van diezelfde apostel Paulus maakt duidelijk wat ik bedoel: "Maar thans, vrijgemaakt van de zonde en in de dienst van God gekomen, hebt gij tot vrucht uw heiliging en als einde het eeuwige leven (Rom. 6:22).

Het eeuwige leven waar Jezus het over heeft, is meer dan een verzekerde plaats in de hemel na onze dood. Dor en in het kennen van de vader en Jezus Christus komen we tot onze bestemming. En leven vanuit deze nieuwe bestemming leidt onvermijdelijk tot gevolgen of, vrucht. Tot mijn bestemming gekomen (in het me uitstrekken naar het kennen en beter leren kennen van de Vader en de Zoon), ga ik stukje bij beetje het karakter en gedrag vertonen dat God zo graag in zijn schepselen wil zien: liefhebbers van God en mensen.

Ik zal me daar dit jaar met frisse en heldere moed aan toewijden: Hem te kennen!

Jezushaat

Jezushaat bestaat. Nog altijd. Miljoenen kunnen het niet verdragen dat het niet een systeem is dat verlossing en hoop biedt, maar een persoon. Miljoenen die hunkeren naar liefde: geliefd worden en liefde kunnen geven. Systemen falen. Een systeem kan geen liefde produceren. Daarvoor is een veranderd, een getransformeerd hart nodig.

Sinds Juni vervolgt de Afghaanse overheid de volgelingen van Jezus actiever dan eerder. Gisteren ontving ik een mail waarin gebed gevraagd wordt voor Shoaib uit Mazar, die sinds October gevangen zit. Vrienden hebben eergisteren telefonisch contact met hem gehad. Hij vertelde dat hij nog dezelfde Shaoib was als toen hij werd opgepakt, hetgeen betekent dat hij sterk in zijn geloof is. Wereldwijd wordt gebeden voor vanavond, het moment dat de rechter zijn oordeel zal uitspreken. Shaoib is er vrijwel zeker van dat hij de doodstraf zal krijgen. Tijdens zijn vorige verschijning voor de rechter gaf deze Shaoib een week om zijn geloof te herroepen. Zoniet, dan zou hij opgehangen worden. Shaoib stelde in het gesprek dat hij zijn leven volledig in de hand van de Heer had gelegd en zij ook dat hij dankbaar was voor deze geestelijke strijd – “Zonder mijn geloof zou ik niet kunnen leven.” Op dat moment werd de verbinding verbroken.

Vandaag spreek ik o.a. over het liefhebben en realiseer me dat ik dat niet op kan brengen. Ik heb eerder een heel sterk honkbalknuppelgevoel. Maar ik weet dat dat niet echt werkt. Er komt een zwaardere knuppel voor terug. Liefde kan maar op twee manieren worden beantwoord: liefde of haat. het is onmogelijk om er stoïcijns onder te blijven.

Spijt en Bitterheid

Jerry Sittser stelt in zijn indrukwekkende boek "Waar Gods wil is, is Gods weg," dat er minstens twee manieren zijn waarop we ons door ons verleden laten beheersen. De ene manier is door te leven met spijt: "omdat we niet bij machte zijn zijn het verleden te veranderen, zoeken we onze toevlucht tot een ware litanie van 'had ik maars.' Spijt heeft dan ook te maken met met onze eigen verkeerde keuzes. Een tweede manier heeft te maken met de gevolgen van keuzes die anderen hebben gemaakt: 'verbittering steekt de kop op wanneer ten diepste tot ons doordringt dat ons onrecht is aangedaan.

In mijn vorige blog schreef ik over het belang van terugkijken. Iedereen die terugkijkt vindt 'had ik maars' en 'ik heb recht op bitterheid'. We kunnen het verleden echter niet veranderen en het zal een blijvende invloed houden in ons leven. Het maakt ons tot wie we zijn. Zolang het bij beïnvloeden blijft is er niet zoveel aan de hand. We hebben echter een probleem als we ons door spijt en bitterheid laten beheersen. Dan kunnen we namelijk niet verder. We blijven steken in het verleden en worden mensen die maar een of twee liedjes kunnen zingen. Het lied van spijt en/of het lied van bitterheid. Beiden klinken melodramatisch.

Het zijn een soort 'doodsbanden' die de mens omknellen en waarvan we verlost dienen te worden. Het goede nieuws is dat dat kan. Een van Jezus meest spraakmakende volgelingen, Simon Petrus, had alle reden om te blijven hangen in zelfbeklag nadat hij Jezus in de steek had gelaten. Hij had zichzelf enorm teleurgesteld en waarschijnlijk ook anderen die hem een grote keel hadden horen opzetten over hoe "alle anderen Jezus misschien in de steek zouden laten, maar ik niet. Nooit." Of Paulus, door wiens handen zeer waarschijnlijk velen de marteldood stierven omdat ze Christus volgden. Nadat Paulus zelf een volgeling van Jezus was geworden moest hij met dat verleden leven. Beide mannen leerden de kracht van de verlossing kennen. God verlost ons van het gewicht van ons verleden zodat het ons niet langer naar beneden trekt maar door Hem wordt gebruikt om nederigheid en karakter te vormen.

Ik wens alle lezers een vruchtbaar 2011 toe, los van spijt en bitterheid.

De bekering van Paulus zoals afgebeeld in een raam in Melton Mowbray's Parish Church

Petrus ontkent Jezus te kennen. Afbeelding uit Ethiopisch manuscript uit de 17e eeuw

Nooit terugkijken!

Ik hoor en lees iemanden zeggen dat het verleden er niet toe doet. Alleen het heden en de toekomst zouden van belang zijn. Je vindt de "niet terugkijkers" in het literalistenkamp die ergens in de Bijbel vier woorden op een rij hebben gevonden die samen "het oude is voorbij" lezen. De vier woorden die direct daarop volgen, "het nieuwe is gekomen," is de ultieme bevestiging dat alles wat voor de laatste oogknipper plaatsvond historie is. Ik zie dan het beeld voor me van iemand die door het leven wandelt met een heel groot gummmetje op z'n rug dat de grond raakt en alle sporen meteen uitwist.

Zonder verleden zou ik niet kunnen zijn. Mij bestaan zou geen enkele betekenis hebben als alles achter mij volmaakt leeg is. Zo leeg dat zelfs al zou je erin willen vissen, dat onmogelijk is omdat er niets te vissen valt. Water weg, vissen weg. En de rest.

Ons verleden bepaalt wie we vandaag zijn. Alles wat ik hoor, zie, voel, denk, vind krijgt betekenis juist omdat ik een verleden heb. Door mijn verleden kan ik zaken duiden. Zonder verleden zou ik meteen uitgeduid zijn.

Eenendertig december is de laatste dag van een enerverend jaar. Wat was er zo enerverend aan?

• Martha en ik willen Christus volgen en vragen ons af wat dat nu precies betekent. Het collectieve verleden van de kerk heeft het volgen van Christus gereduceerd tot dogma's en one-liners. In ons zoeken naar autenthiek volgelingschap zijn we tot de conclusie dat dit niet niet bestaat. Omdat we een een hele dikke bril dragen met een montuur dat bestaat uit een verleden, een taal, een cultuur en ook nog eens persoonlijke trauma's enz., vindt ons volgen van Christus vooral plaats zoals dat geduid wordt door de groep mensen waar ik het meest mee rondhang. Als ik een tijdje met superoverwinningsmensen optrek krijg ik zelf ook superoverwinningstrekjes. Kom ik om de een of andere mysterieuze wijze terecht bij een groep Melancholieken, Joodse Feesten Fanaten, Spoedige Wederkomst Verwachters, Koninkrijk Kan en Moet Nu-ers dan is de kans groot dat mijn brilletje ook wat donkerder, feestelijker, wolkeriger, mogelijker kleurt. We worden meer bepaald door onze omgeving en verleden dan we beseffen.
• Martha en ik hebben ontdekt dat we weinig schade aanrichten als we ons richten op de twee grote geboden: God liefhebben boven alles en de naaste als onszelf. Jezus zegt dat in deze twee geboden de hele wet samengevat. Lekker makkelijk; twee dingetjes maar. Ik vind dat Martha dit veel beter doet dan ik. Voor haar staat dienen, geven en helpen bovenaan; haar liefde voor mensen vertaalt zich vooral praktisch. Ik hobbel daar een beetje achteraan en hoop een beetje in het applaus voor haar te kunnen delen. Mijn dienen, geven en helpen komt nogal houterig over. dat kot omdat het dat is: houterig.
• In het begin van het jaar maakte ik me vooral zorgen over het ontbreken van gevoel en passie in mijn leven. Onbewogen kan ik grote gebeurtenissen aanhoren. Geen gevoel, geen menig, gewoon, niets. Of misschien toch iets: onverschilligheid. Dat vond ik nou erg (maar dat kan niet want als je eerst zegt niets te voelen om vervolgens te zeggen dat je dat heel erg vond). Het heeft alles te maken met dromen die niet uitkomen en dit jaar heb ik het script zoals dat in mijn hart en hoofd bestond moeten herschrijven waarbij het eind niet langer vaststaat. Status: gevoel komt terug!

Dit zijn maar enkele voorbeelden. Maar stel je nu eens voor dat ik het verleden niet zou mogen gebruiken omdat het er niet meer toe doet. Is het niet zo dat het verleden het heden rijker maakt. En voller? En dat zelfs pijn hierin een bijdrage levert?

Ik wens iedereen een rijk, vol 2011 toe waarin Christus centraal staat. Als Hij centraal staat, dragen wij vrucht en wordt God, de vader gereed. Met andere woorden, dan leven we in de juiste verhouding tot God, elkaar en de wereld. En dat is best wel vol. Hebben we iets heel moois om naar uit te zien: een mooi vorig jaar.

PS 1. De Taizé groep blijft groeien. De twee Oekraïners blijken ook nog eens hun vriendjes meegenomen te hebben die nu 's-avonds bij ons op de bank hangen totdat iemand besluit dat het toch wel laat begint te worden. Stand: vier slapers, twee aanhang.

PS 2. Hieronder: Statieportret van onze kleindochter Lente. Vannacht blijft ze bij opa en oma logeren. En, opa, die had "gezworen" om nooit op z'n kleinkinderen te passen vindt het zelfs leuk en komt daar publiekelijk voor uit.

Tussen crucifix en helemaal niets

Om 21.45 werden we gebeld, "of we er misschien nog twee konden hebben?" "Er" staat dan voor Taizé bezoekers. Omdat ik de telefoon opnam moest ik een besluit nemen en dacht bij mezelf WWMD: What Would Martha Do? Daar is niet zo heel veel denkwerk voor nodig en zodoende werden tien minuten later twee jonge dames uit Kiev afgeleverd. De teller staat nu op vier: Een katholiek echtpaar uit Kroatië en twee vriendinnen uit Kiev die lid zijn van een Joodse gemeente aldaar. We hebben dus de wereld tussen crucifix en een lege plek aan de muur in huis gehaald (voor de messias belijdende Joden in Kiev schijnt volgens "Kate" (Jekatharina schijnt moeilijker te onthouden te zijn) zelfs een leeg kruis al te ver te gaan; bij twijfel, geen afbeeldingen.

Na 48 uur in de bus waren de dames wel toe aan een verkwikkende douche en een mok thee. Het echtpaar uit Kroatië had maar een dag in de bus hoeven zitten, dus dat mocht als laatste onder de douche.

We gaan er makkelijk aan voorbij maar eigenlijk is het best wel uniek dat de jongere generatie gelovigen, die talloze stromingen vertegenwoordigen waarvan sommigen in vroegere tijden elkaar naar het leven stonden, nu bij elkaar op de thee komt. De geschiedenis lijkt hen niet zo te hebben verwond dat ze wrok koesteren. Het voelt alsof ze bewust de geschiedenis van zich af laten glijden. Omwille van het kruis. Omwille van Christus.

Dat stemt hoopvol. Tussen Crucifix en een lege muur vindt men Christus!

Mission 2010 & Taizé

Vandaag loopt ons huis vol met Taizé bezoekers die een slaapplek nodig hebben. Nou ja, vol. Drie man blijft hier tot zaterdag pitten. Als ik mijn kantoor had willen opofferen, zouden het vijf slapers zijn. Dat soort dingen regelt Martha. Elke gelegenheid om een nood te lenigen grijpt ze zonder al teveel na te denken aan. Zo verleenden we gastvrijheid aan een student uit de Ukraine, die niemand echt kende en eerder dit jaar aan een studente uit Spanje. Martha snapt niet dat mensen niet meteen klaarstaan om te helpen. Dat doe je toch gewoon. Deze karaktertrek roept in mij bewondering en respect op. En een beetje jaloezie maar vooral veel verliefdheid!

Over een paar minuten vetrek ik naar Amsterdam waar een andere conferentie begint: Mission 2010. Een wat ander karakter dan de Taizé conferentie. We hopen en bidden dat vanuit deze conferentie een nieuwue generatie zendingswerkers voortkomt die bereid is om verder te gaan dan een half jaar in de rimboe; mannen en vrouwen die hun hele leven willen toewijden aan het doorgeven van de allerbelangrijkste boodschap die de mens ooit te horen zal krijgen: Jezus; Immanuel, hetgeen betekent: God met ons.

Haat of applaus

Eer, erkenning en waardering ontvangt iemand wanneer hij/zij een opmerkelijke prestatie levert in een systeem waarbinnen deze als beloning voor een geleverde prestatie worden gegeven. Een topsporter valt eer, erkenning en waardering ten deel wanneer hij/zij binnen de gemaakte afspraken over hoe een uitzonderlijke prestatie geleverd moet worden, als eerste, tweede of derde aantikt. Plaats iemand zich buiten het systeem, bijvoorbeeld middels vermeend cocaïnegebruik of het uitrijden van een race op de verkeerde baan, is hoon, teleurstelling en niet zelden degradatie zijn of haar deel.

Als Jezus zegt dat zijn volgelingen kunnen weten dat ze de wereld (nog) toebehoren als de wereld hen liefheeft als een van haarzelf (Johannes 15). Zo verklaart Jezus de haat van de wereld voor Zijn volgelingen. Zolang ik binnen de geldende normen van de wereld meedraai kan ik rekenen op haar erkenning, eer en waardering. Zolang ik eer, erkenning en waardering binnen het systeem zoek en mijn betrokkenheid bij, en liefde voor iets of iemand hierdoor wordt bepaald, kan ik op een stil applaus rekenen: ik doe "normaal." Maar wanneer ik mijn betrokkenheid bij, en liefde voor een zaak of een persoon laat bepalen door een andere bron, zal dat als "niet normaal" worden bestempeld met alle mogelijke gevolgen van dien. Binnen het wereldlijke systeem heerst een vorm van co-dependency. Het geven en nemen binnen dat systeem houden elkaar tot op zeker hoogte in stand en trekken elkaar langzaam maar zeker naar beneden (een voorbeeld zijn de woekerpolissen). Plaats je jezelf bewust buiten dat systeem, dan is er voor de wereld niets meer te halen en wordt je buiten spel geplaatst. Dit karakteriseert het leven van Jezus. Bij hem viel door de wereld niets te halen. Hij kwam om te geven zonder ook maar iets terug te ontvangen. En dat brengt het systeem uit balans. Het systeem bepaalde niet wie hij was of wat hij deed. Dat werd door een andere bron bepaald: de liefde van de Vader. En daar staat een mens pas voor open als het heersende systeem faalt; als er niets meer te geven is en alles is genomen. Dan is het "systeem" van Jezus; het koninkrijk van God, werkelijk een verademing. dat hoef ik alleen maar te ontvangen.