Met alles een bedoeling

Gisteren op 'uitzending gemist' een Netwerk documentaire bekeken over misbruik binnen het protestantisme. In deze documentaire wordt er een zendingsschool uitgelicht; een kostschool waar kinderen van zendelingen heen werden gestuurd zodat de ouders ongestoord hun arbeid voor God konden verrichten. Kinderen vanaf een jaar of zes gaan naar de kostschool. Het was het beleid van de organisatie; ouders en kinderen hadden geen keus. Afgezien van de wantoestanden in de kostschool zelf: het emotionele, lichamelijke, psychische en seksuele misbruik van de kinderen en de gevolgen ervan voor hun levens nu, ligt er een theologische dwaling aan ten grondslag. De aanname heerst dat het dienen van God altijd offers vraagt. En ja, Jezus maakt in de Evangeliën duidelijk dat het volgen van Hem niet zonder gevolgen is. Er hangt een prijskaartje aan. Deze offers krijgen een heroïsch tintje naarmate dat offer in omvang en in pijnbeleving toeneemt. Misschien namen de ouders en de leiders van de organisatie Abraham als voorbeeld. De ultieme test in zijn leven was zijn bereidheid om zijn zoon te slachten. De lat ligt dus hoog en je moet heel wat in huis hebben om hieraan te kunnen tippen.

Het is interessant om te zien hoe Abraham wordt geëerd in de kerk en in de Bijbel. Als je het bizarre verhaal leest vraag je je toch af of hij wel spoorde? Welke vader zou zo'n offer willen brengen? Als er vandaag iemand zijn zoon zou (willen) slachten omdat God hem dat zou opdragen, lopen we voortaan een blokje om hem heen, ontvrienden hem op Facebook en Hyves en ontzeggen we hem het recht om ons nog langer te volgen op Twitter.

Het idee staat ook haaks op de bereidheid die van de gelovige wordt gevraagd om zichzelf over te geven voor de ander. In het "zuchtje" van de keuzes die ik maak krijgen mijn kinderen al voldoende te verhapstukken. Al mijn keuzes hebben direct en indirect gevolgen voor mijn kinderen maar om hen hun eigen keuze te ontnemen en voor de consequentie van mijn keuze te laten opdraaien?

De kinderen werd op school verteld dat God met alles een bedoeling heeft. Alles. Dus ook als een twaalfjarig meisje verkracht wordt door een zogenaamde Godvrezende zendeling? Geen wonder dat ze nu niets meer met de kerk te maken wil hebben.

Het volgen van Jezus kan niet worden vereenvoudigd tot oneliners. Het leven en het geloof zijn daarvoor veel te gecompliceerd.

Nadruppelen

Gisterenavond wilde ik het journaal zien. Ik was benieuwd wat er, nu de voetbalgekte voorbij zou moeten zijn, zo her en der in de wereld ook nog gebeurde. Het olielek kwam even voorbij maar verder sloeg de klok nog steeds voetbal. Het irriteerde me de laatste weken al behoorlijk, maar nu ging het te ver. Ik heb de tv uitgezet en ben een boek gaan lezen. Ik kon het niet meer verdragen.

Zo zal het ook gegaan zijn toen Nederland besloot om God buiten de deur te zetten. Dat ging ook niet zonder slag of stoot en de centraliteit van het geloof heeft decennialang nagewerkt en, zonder dat men zich er bewust van is, is dat geloof niet uit het systeem te bannen. Onze grondwet is er zelfs op gebaseerd. Maar net zoals een voetballer maar weinig invloed heeft op de mate van en hoeveelheid aandacht die wij hem geven, lijkt God de keuze in welke mate wij hem aandacht geven ook aan ons te laten.

Dat geloof bindt de Hollanders al lang niet meer samen en dat heeft gevolgen. Na verloop van tijd vergeet men immers hoe de bal er ook weer uitzag en ontwerpt men een nieuw spel. Misschien met iets dat op een bal lijkt. Maar zou de mens niet ergens diep van binnen voelen dat het niet echt is? Is er niet ergens in de krochten van de ziel van de mens een stemmetje dat roept om een finale die eens en voor altijd het pleit beslecht?

Ik denk dat het stemmetje er is; de druppeltjes er nog zijn. Maar dat stemmetje verstomt onder het geweld van tijdelijke en semi-verbroederende surrogaten. Immers, staan we morgen niet weer massaal in de file en steken we de vinger op naar de bestuurder naast ons die geen benul heeft van het concept "ritsen"? "He, was dat niet dezelfde man die twee dagen geleden nog mijn broeder was toen we schouder aan schouder op het museumplein 'Oranje, Oranje' riepen?"

Meer druppels van God a.u.b.

Crisis brengt mensen bij elkaar

En dat is wat er aan de hand is. Miljoenen Nederlanders verenigen zich omdat ze beseffen dat ze zich in een crisis bevinden. Een crisis heeft goede kanten. Het schept saamhorigheid, gevoelens van broederschap, een gemeenschappelijke vijand en vriend en buren die eerst niet met elkaar spraken doen nog weken na de brand nog navraag naar elkaars welbevinden. Een crisis geeft ons ankerpunten, een gedeelde beleving die mensen aan elkaar verbindt.

Op grote schaal gebeurt dit met de WK.

We hebben daarbij met elkaar een groot scala aan relikwieën gecreëerd die de verbinding vereenvoudigen en het gevoel van samen door een crisis gaan en de wederzijdse herkenning versterkt:

1. een specifieke kleur die bij waarneming of scandering het hele verhaal vertelt,
2. foto's van helden die per held een aantal bekende en minder bekende anekdotes en legendes oplevert,
3. een exotisch audio-instrument dat min of meer ongewild het toneel betrad maar al snel is geassimileerd als authentiek relikwie wordt erkend en gebezigd,
4. media die lekkende olieputten, en andere zaken die zich buiten het crisisgebied afspelen, stilzwijgend tot non-issue hebben gedegradeerd,
5. terwijl de crisis nog niet eens is bezworen, de verbroederden reeds een nationale gedenkdag opeisen,
6. een slimme brouwer van een gegiste volksdrank die voor minstens een generatie zijn product aan een van de relikwieën heeft verbonden en een welhaast vanzelfsprekend positief sentiment voor de toekomst heeft gecreëerd (echt heel slim gedaan).

Alleen voetbal lijkt dit op zo'n grote schaal teweeg te kunnen brengen. En te beseffen dat over enkele dagen alles weer is zoals het was. Het olielek mag weer, de zelfmoordaanslagen mogen weer, de wantoestanden in het glazenwasserscircuit mag weer breed worden uitgemeten en er mag weer gemopperd worden over te hoge bonussen van toch al rijke bankiers (als je dat ook zo'n crisis vindt, stap dan over naar Triodos).

Ik bid dat de crisis die de mens zou moeten verbinden in verslagenheid, gebrokenheid, verlossing en wederopstanding Nederland in haar greep gaat krijgen. Dat is de crisis waarbij nu al vaststaat hoe deze afloopt. Het pleit is al beslecht en daarom is het zaak om nu al kleur te bekennen.

p.s. ik kijk echt wel vanavond! Ik denk dat het 2-1 wordt (voor "ons").

Weer thuis

Een uur geleden thuis gekomen uit het ziekenhuis, nu zonder appendix. In een ziekenhuis wordt je echt alleen maar zieker. Een uurtje thuis en ik kom helemaal bij. De oude vrouw naast me veranderde de zaal in een rookafdeling. Midden in de nacht stak ze een sigaret op. Na een berisping en het vertrek van de zuster weer een, en nog een. Ik dacht eerst dat ik droomde (je weet nooit na een narcose).

De komende twee weken moet ik me rustig houden. Als er verder geen complicaties zijn, het was een flinke operatie (de ontsteking zat tot aan de aanhechting met het ding waar het aanhangsel aan vast zit) ben ik spoedig weer helemaal de oude. Je wordt er bij bepaald dat een lichaam maar een raar en gecompliceerd ding is.

Post Op

Na de appendicitus. Nog steed trek in een patatje oorlog

Hij moet eruit

Na enkele onderzoekje kwam er een chirurg aan mijn bed. De blindedarm moet er vandaag uit. Als alles meezit mag ik morgen weer naar huis. Ik wil hier zo kort mogelijk zijn.

En dan is er pijn...

...dus naar de dokter getogen. Die ziet op een echo dat het wormvormig aanhangsel van de blinde darm ontstoken lijkt. Eigenlijk zou ik meteen naar de afdeling chirurgie van het SFG moeten maar ik wacht tot morgen. Omdat ik niet overkom als een spoedgeval zullen ze me in een bed stoppen en pas morgen de onderzoekjes en eventuele behandeling starten. Dan slaap ik liever thuis.

Mocht appendicitis bevestigd worden hoop ik dat ze het met een kijkoperatie oplossen zodat ik voor het weekend weer thuis kan zijn. Ja, ik weet het, ik ben altijd wat aan de optimistische kant..

Nu begrijp ik waarom ik me de laatste twee weken zo lamlendig voelde en nergens energie voor had. Vannacht niet geslapen van de pijn. Deze trok in de loop van de dag weg, van een zeven naar een ruime twee, maar ik weet dat dat niet alles zegt. Als ik morgen nu geen pijn meer heb, moet ik dan nog wel gaan? Ik kan er voorzichtig voor bidden. Toch? Wilde vanmiddag gaan hardlopen (waarschijnlijk om mezelf te bewijzen dat er misschien niets aan de hand is) maar besloot dat dat iets te optimistisch zou zijn. Verder: op de bank liggen, slapen en vijf sterren Sudoku's oplossen.

Ik kon kiezen

Vanmorgen kon ik kiezen om te lezen uit Groot Nieuws, De NBV, de NBG, de Statenvertaling, de NIV, the NLT, Het Boek en The Message. Die vertalingen van de Bijbel staan letterlijk binnen handbereik. Daaromheen staan hulpmiddelen zoals The New International Greek Testament Commentary, The Expositor's Bible Commentary, de New International Dictionary of Old Testament Theology and Exegesis, de wat populairder Tyndale Commentaries en de New International Bible Commentary, aangevuld met de Systematic Theology van Berkhof, Oden en Grudhem en, last but not least, twee sets bijbelse encyclopedieën. Dan heb ik het nog niet eens over de schat aan hulpmiddelen die online gratis ter beschikking worden gesteld.

Maakt het van mij een betere gelovige? Die vraag overdacht ik toen ik eergisteren het programma van de EO zag, "God in de lage landen," met stip een van de betere series van de laatste vijf jaar.

Toen in 1637 de Statenvertaling onder de pers vandaan kwam, was dat niets minder dan de grootste geestelijke doorbraak voor de kerk in Nederland. Iedereen die kon lezen, kon nu zelf de Bijbel lezen. Daar was een jarenlange strijd aan vooraf gegaan. Er waren wel wat (deel)vertalingen in omloop maar die waren handgeschreven en van het eerste gedrukte Oude Testament (Delftse Bijbel) waren slechts 250 exemplaren in omloop. Waar het om gaat is dat de Bijbel bereikbaar werd voor de massa.

Kennis is macht. De priesters hadden kennis en dus de macht. Die gaven hun plekje niet zonder slag of stoot prijs.

Nu hebben we allemaal toegang tot kennis. En, dat is dan meteen ook de keerzijde, nu zij we dus allemaal experts. Helpt deze kennis de kerk om het beter te doen? We kunnen nu uitgebreid van gedachten wisselen en van mening verschillen over woordbetekenis, cultuur en context.

Zie voetbal. De toegang tot informatie over achtergronden, strategieën en filosofieën maakt van ons allemaal coaches. Achterover hangend op de bank, bier drinkend en chips etend weten we allemaal precies wat er moet gebeuren en welke actie moet volgen op de huidige.

Totdat we zelf het veld op zouden moeten: "Het is toch ingewikkelder." "Ja kom nou, ik kan helemaal niet voetballen." "Ach ik kan we tegen een bal trappen maar ik ga er zeker niet achteraan lopen."

Wat telt is het spel. Bij de introductie van de NBV hoorde ik regelmatig mensen zeggen dat ze het een slechte vertaling vonden (op grond waarvan dat oordeel was gevormd is me nog steeds onduidelijk). Dat soort uitspraken maakt mij nieuwsgierig want betekent dat dat zij een vertaling

hebben die nog beter uitlegt hoe we God en onze naaste moeten liefhebben?

Let op het spel!

In Schiedam maaien ze alles plat

Een oudere dame die namens een plaatselijk initiatief tot bevordering van integratie in Schiedam, gezeten was achter een marktkraam met daarover de gedrapeerde vlag die de visie van het initiatief verwoordde, vroeg me of ik ook foto's voor de krant maakte. Ik was in het Julianapark te Schiedam waar mijn zoon Martijn zou voordragen uit z'n bundel Melktanden. Als trotse vader was ik bezig om dat digitaal vast te leggen. De vrouw moet gedacht hebben: "man van middelbare leeftijd, ietwat te zwaar, kaki broek, wit overhemd, flinke camera (met de zonnekap lijkt een lens heel wat groter), veel geklik, geloop en schijnbaar vaardig door het camera-menu werkend" en associeerde dat met "krant."

Op haar vraag kon ik kort zijn en dacht dat twee woorden zouden volstaan: "nee hoor."

Maar zo gemakkelijk kwam ik niet van haar af.

"Ja, want weet u wat het is? Als er in Schiedam ook maar iets groeit of bloeit wordt het meteen neergemaaid. Om iets in bloei te kunnen zien moet ik helemaal naar Vlaardingen fietsen."

Ik dacht eerst dat ze dit allemaal in overdrachtelijke zin bedoelde; de context was immers de "culturele borrel in het Julianapark." Al snel begreep ik echter dat ze het over gewone planten en bloemen had.

Hoe dan ook, als ik wel voor de krant had gefotografeerd, dan had ze dat graag tegen we willen zeggen, legde ze uit. Ik kon haar dus niet verder helpen.

Maar.... wat ik wel kan doen is het in mijn blog melden. Dan weten ook mensen buiten Schiedam van de botanische dwaling van het gemeentebestuur.

We kennen ze allemaal wel; mensen die zich opwinden over triviale zaken en hun leven daaromheen inrichten. Op verjaardagen ben je ze liever kwijt dan rijk maar zo in het voorbijgaan roept het een glimlach en eventjes gevoelens van jaloersheid op. Ik dacht even dat het hemels zou zijn om me alleen maar druk te hoeven maken over het groenbeleid van de deelgemeente Overschie. Of, verhuizen naar Vlaardingen zou een oplossing kunnen zijn. Schijnbaar is daar een beter groenbeleid, of is het geld op. Was het leven maar zo eenvoudig.

Nog niet gelezen en toch al leuk

Gisteren "Dat moet ik nog een plekje geven" van Jeffrey Wijnberg besteld. De boekbespreking in de Volkskrant van zaterdag deed me besluiten om niet te wachten tot het boek in de Ramsj ligt of tweedehands wordt aangeboden maar om het stante pede te bestellen tegen de volle prijs (maar wel bij een internetwinkel die geen portokosten berekent en daarvoor moet je niet bij die drieletterige zaak punt com zijn). De quotes zijn dermate provocerend en stimulerend dat uitstel een masochistische daad zou zijn. Lees maar: "Zo maken ze ons tegenwoordig wijs dat we behoefte hebben aan diepgaand contact. Da's flauwekul. 'Wie aan de oppervlakte blijft is meestal gelukkiger. De meeste problemen in het huwelijk worden veroorzaakt door overmatig diep contact.'"

Nog een: 'Gebrek aan eigenwaarde is doorgaans niet de oorzaak van problemen, maar eerder het gevolg van slecht gedrag. (...) Zelfvertrouwen in de absolute betekenis van het woord bestaat helemaal niet.'

Dit soort tegengewicht kan ik goed gebruiken in de context van de hypothese in mijn studie dat om tot verandering te komen een persoon juist een omgeving nodig heeft waarin diepe contacten mogelijk zijn.

Ik zie het echter wel voor me. Een persoon die zich gewild of ongewild buiten een omgeving plaatst waarbinnen betekenisvolle en diepe contacten mogelijk zijn, bespaart zichzelf een hoop gedoe. Want, laten we wel wezen, daar waar het aantal emotionele verbintenissen tussen mij en anderen toeneemt is de kans op emotionele schade alleen maar groter. Hoe dieper de relatie, hoe groter de potentiële teleurstellingen en emotionele schade bij verraad, verlies of (permanent) afscheid.

Ik kan niet wachten. Dat wordt weer offers brengen; de nacht volgend op de bestelling van het boek zal mij korter genieten.