Losse snaar

Lees onze nieuwsbrief hier.

Gisterenavond laat waren Martha en ik weer thuis, na drie dagen op de Betteld in Zelhem te hebben doorgebracht. Vijf studies in Maleachi, het laatste Bijbelboek in het Oude Testament. De parallellen met de tijd waarin wij leven liggen voor het oprapen. Hoe ga je om met een belofte die maar niet lijkt te worden ingelost. De verlosser zou komen. Maar de opa's en de oma's, en hun opa's en oma's en later zagen ook hun kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen zagen het maar niet gebeuren. Lang geleden beloofd en de inlossing ervan zou nog honderden jaren dure. Hoe blijf je dan geestelijk bij de les? Hoe blijf je scherp en hoe richt je je leven in als zou de belofte vandaag ingelost worden.

Je zou bijna gaan twijfelen aan de belofte en het hele leven kan zomaar z'n glans verliezen. Onrecht, ontrouw en misbruik lijken geen gevolgen te hebben en het zou zomaar een vrijbrief kunnen worden om er maar op los te leven. En dat is precies at er gebeurde.

Moreel verval en compromissen tekenen de tijd. De voorbeelden van de deskundigen, de priesters, die toch het venster op God waren, zijn met modder besmeurd.

Misschien heb ik het mis maar wat ik in de moderne christelijke wereld zie is een haast spastische overdrijving van de triomf die ten koste gaat van de werkelijkheid waarin de mens leeft. Tragedie lijkt her en des te worden weggepoetst of zelfs ontkend.

Daar waar we ons als volk bevinden tussen tragedie en triomf is de boodschap van Immanuel, God met ons, van groot belang. Laten we wel wezen, God neemt niet alle pijn weg, slechts enkelen ervaren dramatische genezing en we blijven te maken hebben met verlies, onrecht, misbruik, verdeeldheid en noem maar op.

Wat het leven "op spanning" houdt is de polariteit van "gedenken" aan de ene kant en "zien" aan de andere kant. Dat is de oproep van Maleachi. We mogen nooit vergeten waar we vandaan komen en hoe God het leven heeft bedoeld. Maar dat mag niet los staan van de hoop. Deze polariteit komen we in de allerlaatste twee verzen van het Bijbelboek tegen.

Ds. Dick van Keulen zei het zo in de kerstdienst van 25-12-1996, "Een christen die niet terugziet op de geboorte van de Here Jezus, en tegelijkertijd uitziet naar zijn wederkomst, is als een snaar die maar aan een kant vastzit; je kunt er niets mee. Een christen die dit wel doen, is als een strakgespannen snaar en kan door God worden bespeeld."

Via Duitsland naar Nederland

Ik ging zo op in mijn enthousiaste uitleg aan Martha over wat ik geleerd had aangaande Organisational Systems, dat ik de afslag Doetinchem miste en we ons vervolgens in Duitsland bevonden.
Gemengde gevoelens bekropen me:
1. Blijdschap en dankbaarheid dat ik nog enthousiast kan zijn over zoiets als Organisational Systems.
2. Teleurstelling dat ik na bijna 50 jaar aardse omzwervingen nog steeds niet kan 'multi-tasken.'
3. Nadat Martha kort daarop in de tuin naast ons chalet een uil zag die nep bleek te zijn, kwamen we stilzwijgend overeen om deze gebeurtenissen niet door te vertellen, zo van 'wie mist nu de afslag Doetinchem' en 'Wie ziet nu niet het verschil tussen een echte en een kunstuil?' Alleen de bloglezers mogen het weten, die doen dit soort dingen zelf niet maar hebben begrip voor hen die dat wel doen.
Zometeen m'n eerste studie (van vijf) over Maleachi. Of was het Zacharias? Ik kan zomaar een afslag gemist hebben.

Wat voor soort ben ik...

Een van de "dingen" die ik reuze interessant vind is het temperamentenonderzoek. Of dat nu het DISC profiel is of de Meyers Brigs Type Indicator maakt me niet zoveel uit. Het is niet dat zo'n temperamnetenonderzoek het laatste woord zegt over mensen maar het is een zeer nuttig stukje gereedschap dat een leider helpt om beter te begrijpen hoe teamleden zich tot elkaar en de wereld verhoude, wat hun (onbewuste) voorkeuren zijn in hoe ze samenwerken, wie je het beste voor iets kunt vragen en hoe.

Goed, ik heb daar een flink aantal (werk)boeken over en het beste boek dat ik in huis had en heb uitgeleend, heb ik nooit meer teruggekregen. Tegenwoordig houd ik een lijstje bij met de namen van wie welke titels geleend heeft. Na twee oproepen in deze blog heb ik m'n conclusies getrokken: a) de dief is geen bloglezer en b) het boek is voor eeuwig verloren.

Twee weken geleden het boek toch maar weer besteld. Direct maar tien exemplaren gedaan. Er zijn vast wel liefhebbers voor te vinden.

Interesse? Het is gebaseerd op de Myers Brigs Type Indicator Kost bij mij 15 euri.

De papeloze kerk

Lees onze meest recente nieuwsbrief hier.

Er is in Nederland geen enkele reden om nog hagenpreken of, "papeloze kerken", te houden. De katholieke kerk is, in Nederland, al heel lang geleden gestopt met het tegenhouden en verbranden van calvischten die illegale bijeenkomsten tussen de koeien belegden. Enkele redenen die je kunt bedenken om ze nog te organiseren zijn:

1) het historisch besef van de hoge tol die onze godsdienstvrijheid eiste in leven houden en deze te gedenken

2) de hoop dat achteloze voorbijgangers blijven plakken en "toch iets meekrijgen"

3) de pogingen van de evangelisatiecommissie om iets te doen dat ook leuk is voor het eigen volk en enkelen hopelijk activeert tot praktische betrokkenheid

4) dat Nederlanders een behoefte voelen om dingen te organiseren.

Zo verliepen de 5 kwartier tussen de de koeien achter ons en een boomhaag rondom ons, en met behulp van een vrijwel windstille zondagmiddag en een zonnetje dat z'n best deed om achter de wolken vandaan te komen, zeer aangenaam. Geen enkele vijandige katholiek te bespeuren en omdat we ver genoeg van de weg af zaten om ook de achteloze voorbijganger nog te kunnen treffen, was het voornamelijk de eigen parochie die op kwam draven.

De enige bedreiging zou kunnen komen uit de op hele noten zingende mannen en vrouwen die op een steenworp afstand hun zondagmiddagdienst hadden. Dat was zo'n beetje de enige zorg die ik had toe het koperensemble, dat was opgetrommeld om de zang te begeleiden, aansloeg! De leden van het ensemble deden hun best om ingetogen te spelen maar kopergeluiden dragen ver, met name bij windstilte.

Onder andere het verhaal verteld van Kadidje, een gemeenteleidster die ik in Noord Afrika ontmoette. De kleine huisgemeente zou alleen maar kunnen dromen van een hagenpreek. Totdat er een kritische massa is die groot genoeg is voldoende druk uit te oefenen, is de kleine, kwetstbare kerk in Noord Afrika gedoemd om strikt in het geheim bijeen te komen. Ik vroeg haar wat de grootse uitdaging was voor die kleine, jonge kerk? Ze vertelde me:

• Gebrek aan vrijmoedigheid
• Gebrek aan eenheid
• Woorden en daden spreken niet dezelfde taal.

Dit verraste me. Ik had verwacht dat waar een kerk klein en kwetsbaar is, de gelovigen als bijna vanzelfsprekend een eenheid zouden vormen en, omdat men wel degelijk de kosten voor het volgen van Christus berekent alvorens te besluiten om Hem te volgen, zal, als gevolg van zo'n ingrijpende beslissing en de daaropvolgende transformatie het verlangen om die boodschap te delen met anderen, ook wel een vanzelfsprekendheid zijn. Ik zat er helemaal naast. Ik heb daar vaak en lang over nagedacht. Hoe kan dat nou? Het antwoord is simpel en ontnuchterend: het zijn ook maar gewone mensen!

terug naar de Haag. Na afloop nog wat doorgepraat met enkele leden van de evangelisatiecommissie. "Hoe bereiken we de ongelovigen nog? Mensen zijn niet enthousiast te krijgen voor dit soort initiatieven." Mijn antwoord is simpel: "wacht niet totdat de mensen naar jou toekomen maar ga naar ze toe. Waar jeukt het? Waar moet er gekrabt worden? Inventariseer en kom in actie. Heb lief en dien."

Het is dan wel een acroniem, maar toch

Een van de boeken waar ik nogal van ben gecharmeerd is "Becoming a Person of Influence" van John C. Maxwell & Jim Dornan. Op zich ben ik niet zo'n grote Maxwell fan. Het leven is namelijk niet te reduceren tot vijf stappen hier en negen daar. Dit boek is een van zijn betere. Hoewel ook hier weer gebruik wordt gemaakt van een acroniem (het tienletterwoord "influencer" is de basis voor, jawel, het uit tien hoofdstukken opgebouwde boek. Desalniettemin is het een boek dat je stil doet staan bij de essentiële eigenschappen die een rol spelen bij de invloed die wij op anderen hebben. Onder andere integriteit, vertrouwen, luisteren, verbondenheid en vermenigvuldiging komen aan bod en elk hoofdstuk dwingt je onbewust tot gezonde reflectie. Ook talrijk zijn de one-liners die tot nadenken prikkelen: "Ook al heb je in het verleden een negatief effect gehad op anderen, je kunt dat omdraaien in een positieve invloed," of het inkoppertje "Als je aan anderen laat merken dat je echt om ze geeft en op een niet bedreigende manier vragen stelt, zul je verstelt staan hoeveel ze je vertellen."

We mogen de invloed die we op anderen hebben niet onderschatten. Als die invloed ertoe kan bijdragen dat de ander als persoon groeit, is het van belang dat we ons bewust zijn van de factoren die daarbij een rol spelen en ons best doen om daarin zelf te groeien.

Na zes kilometer hardlopen onder het genot van een spectaculaire zonsopgang, een uitgebreid ontbijt en het spellen van de Volkskrant, wilde ik dit graag even kwijt voordat ik aan de slag ga om de puntjes op de i te zetten voor mijn drie preken voor morgen en de vijf studies voor de bijbelstudiemidweek op de Betteld, die volgende week plaatsvindt.

O ja, ik heb nog een stuk of tien mooie gebonden exemplaren liggen (tien euro per stuk, exclusief porto). Heb je interesse? Reageer dan.

Opwaaiend stof

Eergisteren een Skype Conference Call met een deel van mijn team over de trainingen die we als Member Care Services aanbieden. Iemand had op z'n eigen een beslissing genomen. Voor enkele teamleden was dat onverteerbaar. Member Care werkers hebben er een handje van om daar allerlei wollige taal bij te gebruiken en zijn er snel bij om te zeggen hoe ze zich daarbij voelen en wat het met hen doet. Soms heb ik daar een "vinger achter in mijn keel steek" gevoel bij omdat deze transparantie aangaande gevoelens niet lijkt te leiden tot betere relaties of oplossingsgericht werken.

Het is belangrijk dat we elkaar eerlijk kunnen zeggen wat we vinden, voelen en denken. Maar als dat "touchy feely" tegelijkertijd een hindernis wordt om tot noodzakelijke verandering te komen, we willen elkaar namelijk niet kwetsen, dan hebben we echt een probleem.

De blog van gisteren deed een klein beetje stof opwaaien, maar die is alweer gedaald. Het idee dat klagen weleens integraal onderdeel is van aanbidding, gaat er bij sommigen maar moeilijk in. Het bezingen van het Nieuwe Jeruzalem, met onze hoofden reeds half in de wolken, is schijnbaar tot een groot goed verheven. De erkenning dat de donkere kant van het leven net zo werkelijk is als de toekomstige lichte kant, en deze werkelijkheid integreren in onze lofprijs, zijn we blijkbaar een beetje verleerd. Ja, de psalmisten klaagden er op los, maar er was altijd uitzicht, altijd een uitspraak van hoop, geloof en vertrouwen.

Zoiets bijvoorbeeld

Een klaagpsalm van Jan, zoon van Cees

1. Heer, ik maak me druk om van alles. Ik kan niet anders.

2. De wereld stevent in sneltreinvaart af op haar zelfdestructie terwijl haar inwoners zich tegoeddoen aan lollies en limonade. Deze zoete troep verdooft haar en doet haar zeggen; "alles is wel".

3. Heer, waarom doet U er niets aan? U zegt van uw schepping te houden maar het lijkt erop dat U passief toekijkt.

4. Wat moeten de mensen die zeggen dat U niet bestaat wel denken. Ze zeggen: "Zie je nu wel, jullie God is slechts een illusie, een idee."

Als U echt God bent, wordt het dan geen tijd dat U daar iets aan doet?

5. En dan, al dat lijden, Heer. Zoals U weet gaan er vandaag weer 30.000 kinderen dood aan ondervoeding en infectieziektes. En dat is allemaal te verhelpen.

6. De mens eet echter liever lollies en drinkt liever limonade. Soms vraag ik me af of het U allemaal wel kan schelen.

7. Toch, ik weet dat U er bent. Christus kwam en maakte alles anders. Bij Hem kan ik terecht. In Hem vind ik U.

8. En, uw lieve Geest die zo stil op de achtergrond haar werk doet; zonder dat werk was ik er al lang niet meer geweest.

Ik weet dat mij klagen in het niet valt bij Uw verdriet om wat we er met elkaar van hebben gemaakt.

9. Vergeeft U ons onze lollies en limonade. Vergeeft U mij mijn lollies en limonade.

10. Ik weet, U zult opstaan en in actie komen. Uw naam zij geloofd en geprezen.

Eenzaam lijden of toch maar praten?

Gisteren heb ik de dag doorgebracht met twee van mijn teamleden. We ontmoeten elkaar in het huis van de chauffeur van het kasteel van de bisschop van Carlisle, midden in het groen en de overdovende stilte van het Engelse heuvellandschap. Precies zoals het romantische beeld dat we van Engeland behoren te hebben voorschrijft. Dit echtpaar is net terug uit Chili waar ze namens OM in enkele door de aardbeving en tsumani zwaar getroffen gebieden, leiders en voorgangers hebben geholpen om over hun ervaringen en gevoelens te praten. Kerken, gebouwen, flats en huizen zijn weggevaagd en over het algemeen vindt men het moeilijk om over de vragen en gevoelens die men heeft te praten. Voor kerkelijk leiders is het blijkbaar nog moeilijker want "God troost" en "gebruikt lijden om ons geloof te sterken" en zo zijn er heel wat oneliners and punchlines die drama en trauma reduceren tot een geloofs en "God doet het met de bested bedoelingen" ding. Een 'ding' dat even lastig is maar ons uiteindelijk allemaal sterker maakt.

Het negeren van de diepere vragen en gevoelens die men ondervindt bij trauma's breekt zich uiteindelijk toch op.

Nadat John en Karen de groepen waarmee ze werkten hadden uitgelegd dat "klagen" heel normaal is (60 van de 150 psalmen zijn klaagliederen en/of hebben een hoog klaaggehalte) en de leiders en voorgangers aanmoedigden om hun vragen en gevoelens met anderen te delen, begonnen de meeste voor het eerst te praten over wat het verlies van familie, huis, kerk of nering nu werkelijk met hen deed. Door dit te doen begrepen ze ook hoe ze anderen, zoals gemeenteleden, beter konden helpen.

Het eenzame lijden dat wereldwijd plaatsvindt als gevolg van foute en eenzijdige theologie is ten hemel schreiend. Gelovigen worden aangemoedigd om pijn te negeren, "Christus is toch niet voor niets voor onze pijn gestorven, wat loop je daar nou mank te doen, man!"

Ik houd hier geen pleidooi om massaal te gaan klagen en mopperen maar wel om realistisch te zijn. Er is zoveel trauma, verdriet, verlies, depressie, onmin, bitterheid en noem maar op in de kerk en de neiging om er overheen te stappen, het in de grond te stoppen; "Christus nam het met zich mee in de dood, wat loop je het nu te reanimeren, man!"

Sterven en verwerking zijn, op uitzondering na, processen. Tijd speelt een rol, alsmede de erkenning dat iets niet is zoals het zijn moet of bedoeld is. Daar kun je niet overheen walsen.

Ook houd ik geen pleidooi voor narcistische en grenzeloze zelfreflectie. Je kunt je zo gemakkelijk verliezen in jezelf, in je vermeende recht op klagen en verdriet, zozeer zelf dat het je beste vriendje wordt waarvan je eigenlijk niet wil scheiden. We kennen allemaal wel mensen die zwelgen in (zelf)beklag. Dat is geen prettig gezicht!

En zo wordt het toch weer een te lange en te ingewikkelde blog. Ja, Christus stierf voor zonde, pijn en de gevolgen daarvan. Dat geeft een levensecht perspectief op verandering. Immanuel, God met ons, is en blijft het wonder van het Evangelie. Niet langer alleen, overgeleverd aan onszelf, maar God met ons, in voorspoed en tegenspoed. Als we dat pakken, zijn we zeer gezegend en begenadigd.

Rose Castle, Carlise

Onderweg...

Vanmorgen weer onderweg. Dit keer naar Liverpool. Ik heb een paar uur om te gaan wandelen voordat ik mijn eerste afspraak heb. De wandeling die ik heb uitgekozen is rondom het Llyn Brenig Reservoir in Wales. Camera mee en hopen dat het weer meezit. De regen die vandaag voor ons land is beloofd, is gisteren al in Engeland begonnen. Mocht het te nat zijn ga ik heel erg langzaam fish and chips eten.

Een aantal...

Zoals jullie weten ben ik een boekenfreak. Er zijn altijd wel boeken onderweg die ik ergens op de kop tik. vanuit Engeland, Amerika en Nederland. Boeken voor een cent op amazon.co.uk, Ramsj* boeken en tweedehands. Ramsj betekent overigens niet dat het geen goede boeken zijn waarvan de uitgever ten einde raad besluit om ze te dumpen. Er zitten echte goudklompen tussen.

Arbeid, zin en geloof is een dikke pil van meer dan 500 bladzijden. Wat een geweldig overzicht van hoe we in Nederland over arbeid in relatie tot het geloof denken en hoezeer dit gedachtengoed door de eeuwen heen onderdeel is geworden van ons culturele erfgoed. Makkelijk te lezen met praktische individuele en groepsopdrachten.

Prisoners of our thoughts werkt het gedachtengoed van Vikto Frankl aangaande zingeving in het leven uit. De door Frankl ontwikkelde Logotherapie heeft duidelijk Judaistische wortels en is een positief antwoord op het nihilisme, existentialisme en reductionisme. Een genot om te lezen en leidt onherroepelijk tot zelfonderzoek aangaande de keuze die we hebben om zingeving te vinden, zelfs in het schijnbaar zinloze. Soms wat theoretisch (zit er ergens een knopje dat je om kunt zeten; ik dacht het niet) omdat het onduidelijk blijft hoe je dat dan precies moet doen.

The protestant ethic and the spirit of capitalism van Max Weber en Abraham Kuijper's Het Calvinisme liggen sterk in elkaars verlengde. Het is duidelijk dat Kuijper door Weber is beïnvloed. beide boeken spreken zich uit tegen het kapitalisme.

De van oorsprong revolutionaire veranderde kijk die de Reformatie bracht op arbeid (een positieve bijdrage van de Reformatie) is helaas door het kapitalische gedachtengoed ingehaald. De roep om de wereld in te gaan en arbeid positief te duiden als integraal onderdeel van de scheppingsopdracht beklijfde aanvankelijk maar is verworden tot een scheiding tussen werk en privé en werk en geloof. De verbinding is weg. Het streven naar winst is niet verkeerd maar als die winst behaald wordt ten koste van de werknemer en tot meerdere eer en glorie van de vergaring van kapitaal is dat fundamenteel en ethisch fout.

Hoe dan ook, de meeste bloglezers zijn nu waarschijnlijk al afgehaakt. Ik wilde toch graag mijn top vier van de afgelopen maand met jullie delen.

(*) Het van oorsprong Jiddische woord ramsj heeft als algemene betekenis: ongeregeld goed of rommel.

Het begrip ramsj hanteert men in het bijzonder voor boeken die tegen afbraakprijzen op de markt gebracht worden: het zogenaamde modern antiquariaat. Het gaat hierbij om nieuwe, niet eerder verhandelde boeken die niet goed meer lopen en die door de uitgever worden verramsjt. Dat wil zeggen dat de eerder bepaalde vaste boekenprijs definitief wordt opgeheven, er is dus geen sprake van een tijdelijke aanbieding. Het begrip ramsj heeft ook geen betrekking op door antiquaren verkochte tweedehands of oude boeken. (Wikipedia)

Betekenis

Viktor Frankl schreef: "Ik zie achter het drama van de situatie het potentieel om er betekenis in te vinden en zodoende het schijnbaar zinloze lijden te veranderen in een echte menselijke ervaring. Ik ben ervan overtuigd dat, aan het eind van de dag, er geen enkele situatie is die niet het zaad van betekenis in zich draagt." (Recollections: an autobiography, 53)

Hier moet ik even heel erg hard over nadenken. Heeft Frankl recht van spreken? Het feit dat hij drie jaar in een concentratiekamp heeft doorgebracht (alleen omdat hij Jood was) geeft hem recht van spreken. Maar het blijft hoe dan ook een stevige uitspraak! Ik denk dat ik deze gedachte de komende weken ga verwerken . Ik weet het, het is flink wat huiswerk maar we moeten scherp blijven en persoonlijk heb ik hier meer aan dan het versieren van mijn huis met oranje parafernalia. Dat is, hoewel cultureel begrijpelijk (voetbal heeft de plaats van religie ingenomen en bindt ons volk nog enigszins samen) maar in zichzelf is dat een wat dommige, breinloze bezigheid. Frankl zou het met me oneens zijn. Ook in de oranjeactivititeiten is het potentieel tot betekenis verborgen.