Ouwe sok met gaten

Lees hier onze meest recente nieuwsbrief

Gisteren met wat vrienden de vijftigste verjaardag van een goede vriend gevierd. Voor mij is dit is het jaar van de halve eeuw; veel van mijn vrienden zien Abraham en Sara. Ik hoop het zelf dit jaar ook mee te maken. Het zet je wel even stil. Als twintiger vond ik een vijftiger een ouwe bok die je zo'n beetje af kon schrijven. Ik realiseer me dat de huidige tieners en twintigers nu ook zo naar mij kijken: een ouwe sok met gaten.

Die gaten herken ik wel. Onlangs kwam een goede vriend op bezoek. Ik moest na een dag peuteren in mijn geheugen m'n adresboek raadplegen omdat ik geen idee had wat zijn achternaam ook al weer was. Ik had 's-nachts liggen abeeceën maar er was geen een letter die me kon helpen. Ik kan de de tijd nog herinneren dat ik geen agenda nodig had. Ik onthield alle afspraken. Later bedacht ik dat dat niet zo'n kunst was met twee of drie afspraken per jaar.

Vanmorgen spreek ik in de Driehoek. Met aantekeningen. Over een half jaar ben ik waarschijnlijk totaal vergeten waar ik het over heb gehad.

Onlangs schreef ik een verslag van een ontmoeting. Toen ik het verslag wilde opslaan ontdekte ik dat ik een maand eerder al een verslag van die ontmoeting had gemaakt. Raar maar waar. Maar, zoals het ook geldt voor een sok met gaten, de grootste gedeelte van de voet is nog bedekt. Alleen de grote teen lijdt kou. Je bent er erger aan toe als de sok het helemaal niet meer doet.

De plaats van de ander

Lees hier onze meest recente nieuwsbrief

Morgen een preek over "de plaats van de ander." Stel, je bent getrouwd, wat is dan de plaats van je partner te midden van al het andere dat ons bezighoudt: werk, vrienden, hobby's, geloof.

Ik ben er al eventjes mee bezig. Welke Bijbelse principes zijn er die ons hierbij kunnen helpen? De Bijbel is echter geen instructieboek voor dit soort zaken. Instructies voor het ontwikkelen en gezond houden van een goed huwelijk tref je nauwelijks aan.
In het Nieuwe Testament is het de vrijgezelle Paulus die nog het meest concreet is waar het gaat over seks en verder het principe van wederzijdse onderdanigheid propageert. Zijn seks-uitgangspunt is nog veel te vaag om daar meer dan het principe van wederzijdse verplichting aan te ontlenen. Het tweede punt, de wederzijdse onderdanigheid, is echter een stevig principe dat, losgelaten op menige huwelijksrelatie, ons nog heel veel te leren heeft. Ook in het huwelijk zijn er (vaak onzichtbare) machtsverhoudingen. De man kan gezag over de vrouw claimen en misbruiken maar vrouwen kunnen ook tijgerinnen zijn die de man rond de klok manipuleren. Er gaat nog zoveel mis in zoveel relaties! Aan de buitenkant wordt er nog wel gelachen maar veel stellen kwijnen van binnen langzaam weg.

Dan hebben we nog Petrus die de mannen oproept om met hun vrouwen als met broos vaatwerk om te gaan. Ik weet niet of vrouwen dat nu als een bemoediging of als een belediging zouden lezen.

Maar goed. Nu over de plaats die je de andere geeft. Dat is eigenlijk heel erg ingewikkeld want wat is de norm? Wanneer doe je het goed? Waar is het volmaakte model?

Nou, dat bestaat dus niet. Denk alleen maar aan de verschillende culturen die er zijn. Je hebt de dienende, kokende, afstandsbediening aangevende vrouw in India. Dan is er de vrijgevochten, werkende, geëmancipeerde, wars van gezagsstructuren zijnde Nederlandse vrouw. In Nederland is het okay om publiekelijk je genegenheid te tonen terwijl in je India een stel niet eens hand in hand zou zien lopen (hoewel je dat weer wel doet met je vrienden).

Je komt dan toch terecht bij onderliggende geestelijke principes. Daarbij help het beeld van Gods liefde voor de mens. In de Bijbel wordt gesproken van een relatie als bruid en bruidegom. Daarin komen we Christus tegen die zichzelf overgaf voor zijn bruid. Alleen al over die houding van overgeven kun je zomaar een uur of twee praten. Maar dat doe ik maar niet. Ik houd me keurig aan 25 minuten. En dan is lang nog niet alles gezegd. Veel later kan ik het niet maken want ik moet meteen door naar Schiphol om de vlucht van 13.35 naar Parijs te halen. Van daar door naar Turijn.

Nieuwsbrief

Vandaag niet echt tijd gehad om te bloggen. Koortsachtig gewerkt aan m'n Engelse en Nederlandse nieuwsbrief.

Delicaat

Werken met mensen is een van de meest breekbare activiteiten waar we ons mee bezigen. We zijn zelf breekbaar en zijn zeer wel in staat om anderen te breken. De mens verhult de eigen fragiliteit met pantsers van stoerdoenerij, kruipt weg in de slachtofferrol in een vermeend complot of geeft de strijd op door zich een air van onverschilligheid aan te meten. Onzekerheid manifesteert zich in een strenge controlerende rol, zenuwziektes, ongezonde, idolate toewijding, geweld, jaloezie en noem maar op.

We lijken zo bang om te erkennen dat we breekbaar zijn dat massale ontkenningsneurose de norm is.

"Het gaat wel weer," zeggen we terwijl onze ziel in stilte krimpt.

Wat maakt een mens sterk? Ken je grenzen en wees diep geworteld in God. In Hem vinden we onze ware identiteit. Niet wat we doen maar wie we zijn is hoe Hij naar ons kijkt. Jezus kende God en wist zich in Hem geborgen. Die zekerheid maakte hem sterk, gaf hem vreugde en de kracht om te doen wat hem stond te doen.

Mensen bij elkaar brengen

Gisteren bracht ik tijd door met mijn baas, de internationale directeur van OM. Wat we doen is zoiets als "aantekeningen vergelijken". Wat we gemeen hebben in onze aantekeningen is dat een groot deel van onze tijd gaat zitten in het bouwen, in stand houden en herstellen van relaties. Luisteren en zien dat we met elkaar door een deur kunnen blijven gaan. De makkelijkste oplossing is om de organisatiestructuur van een dictatuur te kiezen. Je hoeft je dan geen zorgen te maken over wat mensen denken en willen. Opponenten worden eenvoudig weggewerkt en iedereen moet naar de pijpen van de grote baas dansen. Maar het is niet eccht Bijbels.

OM is een van de platste organisaties met slechts drie 'lagen". Daarbinnen heerst het poldermodel. Iedereen mag en kan meepraten. Samen geven we vorm en inhoud aan de organisatie. Is het een makkelijk model? Absoluut niet. Terminologie als "gezalfde" kom je niet zo gauw tegen. De "gezalfden" in de christelijke wereld zijn maar al te vaak wereldvreemd en het gevaar is groot dat ze zich als gezalfden in een uitzonderingspositie manoeuvreren. Een gezalfde wordt al gauw een onaanraakbare en gaan lijden onder het Saulsyndroom. De herders en vaders worden gemakkelijk autocratische patriarchen met vermeende directe verbindingen naar boven. Ik krijg er de kriebels van!

Maarrr, hulp is onderweg. Voor allen die te maken hebben met psychologisch, emotioneel, geestelijk en anderssoortig misbruik door leidinggevenden is hier het antwoord; de hoop van 2010:

Prince Fourre en luchtige niemendalletjes

Boven de wolken schijnt de zon en omdat ik aan de linkerkant (bakboord) aan het raam zat en het vliegtuig naar het Westen vloog scheen die zon dus speciaal voor mij. Binnen een aantal minuten viel ik in slaap. Dat moet wel, tenzij de stewardessen met hun trolley in een oogwenk middels tijdreizen of transportatie, van voorin naar achterin het vliegtuig waren terechtgekomen. "M'n cola", dacht ik. Zou ik mijn kans voorbij hebben laten gaan? Zou ik de reis van Amsterdam neer Edinburgh Colaloos moeten doorstaan? De aardige stewardess moet mijn paniek hebben gezien en gevoeld.

De blikjes Cola worden wel steeds kleiner. Hadden we vroeger blikken van 50 en 33 cl, door de jaren heen zijn ze kleiner geworden. Van 25, via 20 naar nu 15 cl. Vijftien centiliter! Dat is een grote slok. Terecht worden deze blikjes dak ook "mini cola" genoemd. Maarrr, ik kreeg van de vriendelijke glimlachende stewardess ook een pakje "TUC", die zoute kaakjes (acht stuks) en een Prince Fourre, je weet wel die dubbele kaakjes met spul ertussen en in chocola gedoopt. Wat een verwennerij!

M.a.w. deze blog gaat niet over iets specifieks hoewel een psycholoog misschien hulp kan bieden door te zeggen dat het wel degelijk ergens over gaat.

Vandaag in Carlise voor Member Care stuff.

IT in OM

Vandaag een ietwat anderssoortige blog. Om de juiste persoon voor de juiste plek te vinden binnen een vrijwilligersorganisatie waar iedereen z'n eigen salaris mee moet noemen, is een grote uitdaging. Een afdeling waar het met name knelt is die van Information Technology. Eerder schreef ik een blog, "Samen, doing IT", waarop ik een aantal reacties kreeg. Deze reacties deden mij besluiten om onze international IT director te vragen om een gemotiveerd verhaal op papier te zetten waarbij de filosofie, visie en een uiteenzetting van onze producten en programma's waarmee binnen OM wordt gewerkt aan bod komen. Vanmorgen vroeg zat het in mijn in-box en ik besloot om niet te wachten en het meteen te publiceren. Mocht je willen reageren doe dat dan in eerste instantie naar mij, dan zorg ik ervoor dat, mocht een reactie of antwoord gewenst zijn, het bij de juiste man of vrouw terecht komt. Klik hier voor het betreffende document.

O ja, n.a.v. mijn blog van gisteren, de votum, groet, wegzending en zegen gingen vlekkeloos. Iedereen ging uiteindelijk weer naar huis. Toen ik bij de kerk aankwam besefte ik dat ik hier twee of drie jaar gelden ook heb gesproken. Ik word oud en vergeet dingen die een normaal mens niet zou vergeten.

Een beetje nerveus

Vanavond spreek ik in de Hervormde kerk in Nieuwkoop. Het is een jeugddienst en dan mag het allemaal wat hipper en vlotter. Er is een liturgie waarbij "stil gebed", "votum en groet" en "wegzending en zegen" als items zijn opgenomen. Dat is allemaal niet zo'n probleem. Ik weet wat men dan verwacht en ik houd me redelijk aan het script. Toen ik voor het eerst in een wat traditionelere kerk sprak ging er wel eens wat mis. Zo dacht ik eens klaar te zijn met de votum en de groet maar iedereen bleef staan. Ik heb toen gezegd: "U kunt wel blijven staan, maar wat mij betreft was dit het en ik kan verder niets meer bedenken. Ik stel voor dat we maar gaan zingen." Deze kerk heeft, zo hoorde ik later, mij op de zwarte lijst gezet omdat, zo vertelde een vriend mij later, "broeder den Ouden een zooitje maakt van de votum en de groet."

Maar, beste bloglezer, ik kan u verzekeren dat ik me de votum en de groet helemaal eigen heb gemaakt, hoewel ik me de vrijheid voorbehoud om aan vrije stijl parafrase te doen. Met het wegzenden kan dat nog wel eens een probleem opleveren. Ik acht echter de kans heel klein dat mensen blijven zitten omdat ze zich niet weggezonden zouden voelen. Daarvoor is de koffie na de dienst te verleidelijk.

Blogluwte

Nou zeg, was me dat een blogluwe week. Het lijkt erop dat hoe meer structuur en activiteiten ik in een dag stop hoe gemotiveerder ik ben om te bloggen.

Deze "post India" week stond in het teken van niet al te veel hoeven en moeten. Dus meer tijd, minder bloggen. Hoe minder je doet, hoe minder er gebeurt wat aanzet tot mijmeren.

Vandaag vooral gemijmerd over de vraag of Jezus iedereen naar huis zou sturen om al zijn/haar bezittingen te verkopen alvorens Hem te kunnen volgen. De rijke jongeling zat duidelijk vast aan zijn geld. Daar hebben wij in Nederland toch geen last van? Wat wij hebben is geen luxe, maar dat zijn toch rechten; minimale levensbehoeften? Hier volgt een stukje tekst uit mijn preek voor morgenavond in de hervormde kerk in Nieuwkoop:

Maar wat is nu precies de relatie tussen geld en het koninkrijk? Uit Jezus’ antwoord begrijpen we dat een rijke slechts met grote moeite het koninkrijk der hemelen kan binnengaan. Twee vragen die meteen bij me opkomen: 1) Is het voor een arme dan ook makkelijker om het koninkrijk binnen te gaan en 2) wanneer is iemand zo rijk dat zijn geld een obstakel wordt om het koninkrijk binnen te gaan?

Even vingers zien. Wie van jullie vindt zich rijk? Arm? Moeilijk om dat voor jezelf te bepalen. Ik kan hier echter heel kort over zijn. In Nederland zijn we allemaal stinkend rijk. De luxe waarmee wij ons omringen is ongekend. Verwarmde huizen en kamers, een eigen bureau, computer, GSM, CD en boekencollectie, drie maaltijden per dag, snacken tussendoor, uitgaan, boeken, stromend koud en warm water, veel meer kleding dan we eigenlijk nodig hebben, verzamelingen schoenen, make-up, fiets, scooter, auto, studiefinanciering, vakanties en weekendjes uit. De media speelt er lustig op in met als gevolg dat veel jongeren en ouderen zich in de schulden steken. De media zijn slim omdat ze de kern van het probleem begrijpen en daar knap gebruik van maken. De apostel Paulus schreef er tweeduizend jaar geleden over aan Timoteus:

Wij hebben niets in deze wereld meegebracht en kunnen er ook niets uit meenemen. Wij hebben voedsel en kleren, laten we daar tevreden mee zijn. Wie rijk wil worden, staat bloot aan verleiding, raakt in een valstrik en valt ten prooi aan dwaze en schadelijke begeerten die een mens in het verderf storten en ten onder doen gaan. Want de wortel van alle kwaad is geldzucht. Door zich daaraan over te geven, zijn sommigen van het geloof afgedwaald en hebben ze zichzelf veel leed berokkend. Maar jij, een dienaar van God, moet je hier verre van houden. Streef naar rechtvaardigheid, vroomheid, geloof, liefde, volharding en zachtmoedigheid. Strijd de goede strijd van het geloof, win het eeuwige leven waartoe je geroepen bent en waarvan je in aanwezigheid van velen zo’n krachtig getuigenis hebt afgelegd.

Hebzucht. We lijden er allemaal aan. Het is de wortel van alle kwaad. Adam en Eva wilden hebben wat ze nog niet hadden. De advertentie in de kerkbode stond in full colour afgedrukt: Gij zult als God zijn. Ze konden de verleiding niet weerstaan en staken zich diep in de schulden om dat te hebben wat ze nog niet hadden. De schuld hebben ze nooit af kunnen betalen.

Dat is de vraag van de rijke jongeman: “Wat moet ik doen om die schuld eindelijk eens af te kunnen betalen?" Hij voelt de druk van de schuld en is op zoek naar verlossing. Jezus ziet meteen waar het echt jeukt. Z’n geld. Z’n hebzucht. Vandaar de opdracht van Jezus om alles te verkopen en de opbrengst onder de armen te verdelen. Bij iedereen jeukt het weer ergens anders maar geld geeft vaak een heleboel jeuk.

Waterbuffalo Theology

Hoewel het geen tekstboek is, heb ik het toch het boek "Waterbuffalo Theology" aangeschaft. Alleen de titel al wekt mijn nieuwsgierigheid op. Kosuke Koyama, de auteur, schrijft over het belang van het ontwikkelen van een theologie in de Aziatische context. Hoe past het beeld van een "langzame God" (Hij doet alles heel langzaam met de kruisdood van Christus als het summum van traagheid) in de Singaporese context van snelheid en efficiëntie? Als de moesson komt, wordt God dan ook nat? En hoe zit het met het cyclische denken van de Hindoes en Boeddhisten?

In het Westen gaan we er voor ons eigen gemak van uit dat de manier waarop wij over God denken en de Bijbel interpreteren zo'n beetje de norm is. Alles wat anders is, is een afwijking. De dogma's en doctrines staan vast en zijn diep verankerd in onze Westerse historie. In onze poging om de "anderen" te bekeren houden we ons vooral bezig met het helpen van die ander om naar God, de Bijbel , de wereld onszelf te kijken door ons westerse brilletje. Natuurlijk doen we ons best om de boodschap te contextualiseren maar dat proces gaat vaak niet verder dan beelden en media vinden die het begrip van ons standpunt moeten verhogen.

Naast het gebruik van beelden die voor de ander betekenis hebben (bananenblad, plakrijst, kikkers, slangen, curry, moesson) moet het hele leven van de "ander" als uitgangspunt dienen om hem bekend te maken met een liefdevolle God die zich heeft geopenbaard in Jezus Christus, die de weg tot God is.

De neiging is om bij onszelf te beginnen. Uitleggen waarom onze schoenen beter zijn in plaats van ze uit te doen en in die van de ander te gaan staan. Beginnen bij de waterbuffalo die de ander iedere dag op weg naar zijn werk tegenkomt of, die zijn werk zijn, is ware contextualisatie en communicatie.

Althans, zo begrijp ik Kosuke Koyama.