Sneeuw

Ja, echte sneeuw en vorst. De derde speech zit er op. Nou ja, speech; het is meer het faciliteren van een gesprek over verandering. Momenteel zit men in duo's het een en ander te verwerken en te praten over obstakels die ze ervaren in hun ontwikkeling als persoon. Ik moedig iedereen aan om zaken in het licht te brengen als een manier om ermee verder te komen. Ik noem het ook wel de protestantse biecht. Het is een voorrecht om dit weekend een stukje met deze kostbare mensen op te trekken.

Onderweg naar Helsinki

Ik ben neergeploft op stoel 6F en nu is het wachten op het vertrek. Vier toespraken op een conferentie voor oud-OMers, drie preken op zondag en een mannenontbijt. In mijn rugtas zitten twee boeken. Je weet nooit. Het lijkt een druk programma en de boeken zullen onaangeroerd blijven. De ontknoping van 'why I am not a Calvinist' blijft, totdat ik het boek weer verder kan kezen, een verborgenheid. Ik heb me voorgenomen om meer geschiedenisboeken te gaan lezen. De geschiedenis helpt om het heden beter te begrijpen en geeft mede richting aan de toekomst. Geschiedenis is fascinerend. Hoe zal men over honderd jaar terugkijken op ons gestuntel? Wat we nu allemaal bekokstoven is betrekkelijk. Tegelijk geven we met elkaar toch inhiud en betekenis aan de toekomst. M.a.w. We dragen allemaal iets bij, En dat vind ik gaaf. Het trekt ons omhoog uit het moeras van onbetekenheid. We betekenen iets!

God versus Mens

Erasmus en Luther waren geen dikke vrienden. Eerder academische rivalen. Beiden bestudeerden naarstig de Bijbel om te ontdekken wat er nu wel en niet aan absolute uitspraken over God en de mens gedaan konden worden. Het grootste struikelblok was dat Erasmus ontdekte dat aspecten met betrekking tot God voor ons verborgen blijven en dat de Bijbel over die aspecten geen waterdicht uitsluitsel biedt.

Luther daarentegen geloofde hartstochtelijk dat de openbaring van God in en door Zijn woord voor iedereen toegankelijk en te begrijpen was. Later kwam Luther daar enigszins op terug.
Die strijd is nog niet gestreden. Een indirect gevolg van Luther's denken is de minimalistisch theologie van de evangelicalen: de Bijbel kan en mag niet ingewikkeld zijn. Vervolgens leggen we alles wat we lezen uit vanuit ons zeer beperkte referentiekader.

Erasmus moest de kritiek verhapstukken dat hij de aandacht van God afleidde en de mens een centralere positie toedichtte in het Verhaal.
Luther en de zijnen meenden dat alles alleen maar om God draait en dat de wil van de mens buiten zijn weten om door God werd en wordt bestuurd. Het gesloten calvinistische geloofssysteem dicteert dat we niet anders kunnen dan geloven dat God in zijn genade (want waarom zou Hij zich überhaupt nog met de mens willen bemoeien nadat de mens Hem de rug toekeerde) moeite, lijden, strijd, onrecht, misbruik en af toe enkele goede dagen en momenten, of toelaat, of zelfs bestuurt!
Erasmus meende dat de Bijbel aanleiding gaf om de mens meer waarde toe te kennen dan slechts een kosmische pion. Het humanisme van Erasmus had zeker niet als doel om God te verbannen maar om een gebalanceerder, en naar hij geloofde, een Bijbelser mensbeeld te ontwikkelen.

Ik verwacht dat deze blog reacties van beiden kampen op zal roepen, daarmee het bewijs leverend dat de strijd nog niet gestreden is en niet zal zijn.

Ontsnapping

De bemanning van het schip, dat zojuist is gekapzeisd, zit samen met de kapitein opgesloten in een stikdonker ruim. De kapitein, die als enige de weg op en door het schip kent als de inhoud van zijn eigen broekzak, weet dat er een uitweg is. Hij maant zijn bemanning tot kalmte en begint rustig uit te leggen welke stappen gezet moeten worden om de ramp te overleven en te ontsnappen uit deze benarde situatie.
De bemanningsleden horen de kapitein en op nadat hij klaar is met de uitleg vraagt hij of het voor iedereen duidelijk is. Als daarop door iedereen bevestigend wordt geantwoord geeft de kapitein de opdracht om het schip volgens zijn instructies te verlaten. Vervolgens gaan de bemanningsleden op weg; allemaal een andere kant op.
Waren de instructies niet duidelijk? Sprak de kapitein in een andere taal?
Elk bemanningslid dacht de instrucies te begrijpen en ging er van uit dat deze overeenkwamen met zijn begrip van de instrusties.
Zo kan het zijn dat degene die met absolute zekerheid wist dat hij de kapitein had begrepen de weg naar het licht vond. Maar het kan even zo goed zijn dat degene die het meest twijfelde aan zijn interpretatie van de feiten en her en der een detail miste, ook de weg naar het ligt vond.

Bij het luisteren naar God moeten we er rekening mee houden dat het mogelijk is om het helemaal goed te begrijpen en er tegelijkertijd helemaal naast te zitten.
Als je met die houding de Bijbel leest, lees je deze al een stuk nederiger.
Met dit voorbeeld begint het fascinerende boek "Why I am not a Calvinist" van Walls en Dongel. Gekocht op de LOGOS HOPE voor zes euro.
Ik zie er bijzonder naar uit om de rest van het boek te lezen.
De schrijvers adviseren om ook het boek "Why I am not an Arminian" te lezen.

Bizar

Afgelopen zondag reed ik terug uit Grootebroek en ongeveer een kwartier voordat ik thuis was kreeg ik me daar een partij slaap. Omdat ik al bijna thuis was besloot ik om door te rijden. Half wakend, half slapend heb ik het gered.
Thuis aangekomen ben ik meteen op bed gaan liggen en viel vrijwel meteen in slaap.
Ongeveer anderhalf uur later werd ik wakker en wilde opstaan maar kon me niet meer bewegen. Paniek overviel me. Vooral toen ik me realiseerde dat ik nog naar het politiebureau moest om te melden dat drie van Martijn's vrienden een man hadden gekidnapt en Martha en ik daar mede reden toe hadden gegeven. Ik wilde schuld bekennen en de situatie opgelost zien voordat deze zou escaleren. Je moet weten dat Martijn's vrienden er hun hand niet voor omdraaien om iemand af te schieten.
Terwijl ik daar verlamd op bed lag hoorde ik dat Martha thuiskwam en ik begon om hulp te roepen. Ze kwam naar boven en zei dat ze, voordat ze mij kon helpen, eerst een nieuw douchegordijn op moest hangen.
Ze had de ernst van de situatie niet door en ik bleef roepen. Toen dat roepen niet hielp, omdat ze me blijkbaar niet hoorde, zocht ik naar een andere manier om aandacht te trekken. De stapel National Geographics die naast m'n bed lag, bracht uitkomst. Inmiddels was er leven in m'n rechterarm gekomen en een voor een gooide ik de magazines richting badkamer, ondertussen om hulp schreeuwend.
Met alle wilskracht die ik op kon brengen kreeg ik m'n benen uiteindelijk in beweging en zette ze naast het bed. Langzaam volgde de rest van mijn lichaam. Voetje voor voetje liep ik richting badkamer en tot m'n verbazing hing het oude douchegordijn er nog, was Martha niet in de buurt en drong het tot me door dat ik National Geographic acht jaar geleden al had opgezegd.
Voorzichtig liep ik de trap af en ging de huiskamer binnen. Daar zat Martha op de bank die me aankeek alsof ze een geest zag: "Heb je geslapen of zo', vroeg ze me. "Ja", zei ik "en blijkbaar ook gedroomd".

Het gebeurt me niet vaak maar het is een onwezenlijke ervaring wanneer droom en werkelijkheid door elkaar lijken te lopen.

Wat plaatjes

Kinderen zijn altijd dankbare 'objecten' om te fotograferen. Onbevangen, verrast, verlegen, puur; het zit er allemaal in.
Hieronder een paar plaatjes die ik afgelopen weekend op en om de LOGOS HOPE heb geschoten.

Indrukwekkend

Gisteren voor het eerst de LOGOS HOPE gezien en bezocht. Ik begreep dat ik van 15.00 tot 22.00 onze stand moest bemensen. Bezoekers worden aan het eind van een rondleiding bij de OM Nederland stand afgeleverd en daar bedanken we ze voor hun komst en wijzen hen op de mogelijkheden om betrokken te blijven bij het OM Schepenwerk.
Mensen, dit schip is groot!En mooi.

De meeste bezoekers hebben nog nooit van OM gehoord. Ze doen een dagje Scheveningen, zien dat kolossale schip liggen met daarbij de grote "Welkom aan boord" vlag en komen op die manier een kijkje nemen.
"Ik ben en blijf agnost, maar dit is wel zeer indrukwekkend", zei de blijvende agnost.
"Iedereen heeft zijn eigen waarheid", was de stellige overtuiging van de aardige Bahai meneer.
"De Islam is goed, alleen het moslimgeloof deugt niet", zei de Mohammedaan.
"Ik voelde dat ik hier moest zijn", zei de gevoelige man.

En dit gaat zo de hele dag door. Het schip ligt tot en met de 29ste in Scheveningen (volg den Haag- Scheveningen Haven). Als je tijd en gelegenheid hebt; kom eens een kijkje nemen.
Hieronder Martha en ik samen op de LOGOS HOPE (maar het had net zo goed ergens anders kunnen zijn).

God laten zien

Een moeizaam gesprek. Zo zou ik mijn ontmoeting met de zenventig jarige man willen samenvatten. Hij kon maar moeilijk luisteren en liet zich maar niet meenemen op de gezamenlijke verkenningstocht naar antwoorden. Ik heb mijn best gedaan om de dingen vanuit zijn kijkhoek en beginpunt te zien en van daaruit een stukje samen op te lopen. We kwamen maar niet op gang en aan het eind van het gesprek was zijn conclusie dat het hem helemaal niets had opgeleverd. Het kwam er op neer dat ik een 48 jarige snotneus was die helemaal niets wist, de oorlog niet had meegemaakt en dat wat ik heb meegemaakt in mijn leven hem niets kon leren. "Geef mij maar iemand van tachtig jaar die de oorlog heeft meegemaakt. Daar wil ik wel naar luisteren".
Als ik God tevoorschijn kon toveren zou ik een rijk man zijn en zou mijn leven gevuld zijn met uitnodigingen om het kunstje overal en nergens te laten zien.
Is God dan echt zo onzichtbaar?

Er zijn talloze situaties waarin God zich behoorlijk lijkt te verstoppen en ik heb daar ook geen antwoord op. Maar is het niet zo dat er overal lichtpuntjes in het lijden te zien? Jezus zelf zij dat het aanbieden van een glas water aan een dorstige een daad is die indirect aan Hem wordt gedaan. Maar als ik blind ben geworden voor die vaak kleine lichtpuntjes, zie ik Hem dan nog wel in de wat grotere lichtpunten?
Ik moet het wel willen zien.

Ik zie Hem niet

Dat is het dilemma waarmee mijn gesprekspartner van vanmiddag, een zeventigjarige man, worstelt. Het gaat verder dan "waar is God als er zoveel ellende op de wereld is?"
Hij wil God graag zien.
Stel je voor dat je alle grote levensvragen kunt relativeren, God daar niet de schuld voor hoeft te geven (iemand moet het toch gedaan hebben) en dat het wel of niet geloven in God tenslotte afhangt van het wel of niet zien van Hem.
Wat voor verschil zou het maken?
Ik had eens een vergelijkbare discussie met een man die het geloof in God heel ver van zich af hield en pas interesse zou tonen als God zich fysiek zou laten zien.
We praatten daar toen wat over en door en ik vroeg hem wat voor verschil het zou maken als ik God hem hier en nu kon laten zien. Zou hij dan wel gaan geloven.
Daar moest hij over nadenken en zij toen: "als ik eerijk ben denk ik dat het niet veel uit zou maken".
Het "hem willen zien" is een weg van de minste weerstand en er zit ook een goed te begrijpen logica in: eerst zien, dan geloven.
Als iemand zich over de barriere van 'het willen zien' heen kan zetten, kom je bij een veel belangrijker en interessanter discussie terecht. Dan gaat het opeens ergens over.
Of, stel dat God zich zou manifesteren en je de kans zou geven om een gesprek met Hem aan te gaan, wat zouden je vragen, klachten, of onderwerpen zijn waarover je met Hem van gedachten wilt wisselen? Wat zou je voelen? Wat zou je willen zeggen?
Ik denk dat ik op het laatste ga focussen. Ik ben benieuwd. Ergens eind april wordt het gesprek uitgezonden.

Napraten

Nog even naar aanleiding van de blog van gisteren. Er is niets mis met voorgedrukte gebeden en liturgien. Zowel in het OT als het NT kom je tegen dat men mooie gebeden nabad. Veel 'vrije' gebeden zijn bij nader onderzoek helemaal niet zo vrij. We zeggen allemaal dingen die we eerder hebben gehoord of bedacht, of door anderen zijn ingegeven. Ook niets mis mee. Prediker zij al dat er niets nieuws onder de zon was. Neem nu het gebed van Jona toe hij in de buik van de vis zat. Die bad geen vrij gebed maar een geleerd gebed. In zijn nood viel hij terug op wat hij vroeger had meegekregen en dat is kostbaar.
Waar het mij om gaat is dat, of we nu 'vrij' zijn of wat traditioneler, het gevaar bestaat dat we meedoen om het meedoen terwijl ons hart ergens anders is.