Ik ben het boek 𝐺𝑜𝑑 𝑒𝑛 𝐺𝑒𝑤𝑒𝑙𝑑 van René Girard aan het lezen. Geweld kent talloze veschijningsvormen en is te vinden in de diepste haarvaten van culturen, systemen, zaken en relaties. Politieke leiders komen er mee weg en worden door velen aangemoedigd, geprezen en zelfs als Messiassen omarmd. Religieuze leiders schromen niet om manipulatie als geweldsinstrument in te zetten; de angst houdt de kudde volgelingen bijeen.
Sebastian Brant schreef in 1494 𝑯𝒆𝒕 𝑵𝒂𝒓𝒓𝒆𝒏𝒔𝒄𝒉𝒊𝒑. (isnb: 9789055738021) Vanmorgen las ik weer eens paar hoofdstukken en realiseerde me dat het er niet beter op is geworden.
Geweld heeft hooguit een andere vernislaag gekregen waardoor het zelfs als beschaafd kan worden gelegitimeerd.
Het archetype van geweld vinden we al in het vierde hoofdstuk van de Bijbel; Kain vermoordt z'n eigen broer. Kain zag maar een uitlaatklep voor zijn jaloersheid en boosheid: geweld.
Geweld wordt veelal geassocieerd lichamelijk en/of psychisch leed toebrengen aan de ander. Maar het gaat veel verder. Bedrijven die om maximale wist te behalen werknemers tekort doen. Een grote bank die om haar aandeelhouders een tijdelijk geluksgevoel te geven 5200 werknemers ontslaat. De CJIB die om een begrotingsgat van de overheid te dichten op onwaarschijnlijke plekken mobiele "melkkoeien" neerzet; ook dit zijn uitingen van geweld die, omdat elke rechtvaardiging voor deze praktijken als buitenproportioneel wordt ervaren, boosheid, wantrouwen en gevoelens van wrok oproept. Uiteraard niet bij aandeelhouders en instituten die er voordeel van hebben maar bij hen die het trefpunt zijn van dat geweld. En het gevoel van aangedaan onrecht en boosheid gaat niet vanzelf weg. Het stompt de mens af of zet aan tot protest. Dat protest wordt vervolgens beantwoord met nog meer geweld en zo komen we in een vicieuze cirkel terecht. Om een kantelpunt te bereiken en de cirkel te doorbreken heb je "massa" nodig.
Ik word er niet echt vrolijk van. Zeker niet als ik bedenk dat ook ik in staat ben om geweld te gebruiken. Ik heb dan (nog) niemand omgebracht, maar de meer "onschuldige"vormen zijn mij niet vreemd.
𝘈𝘭 𝘸𝘪𝘦 𝘨𝘦𝘸𝘦𝘭𝘥 𝘦𝘯 𝘰𝘯𝘳𝘦𝘤𝘩𝘵 𝘥𝘦𝘦𝘥
𝘈𝘢𝘯 𝘩𝘦𝘮 𝘥𝘪𝘦 𝘯𝘪𝘦𝘮𝘢𝘯𝘥 𝘰𝘰𝘪𝘵 𝘪𝘦𝘵𝘴 𝘮𝘪𝘴𝘥𝘦𝘦𝘥
𝘚𝘵𝘰𝘰𝘳𝘵 𝘷𝘦𝘭𝘦𝘯 𝘮𝘦𝘵 𝘥𝘪𝘵 𝘻𝘪𝘯𝘭𝘰𝘰𝘴 𝘭𝘦𝘦𝘥
(Sebastian Brant; Het Narrenschip (1494), Hfdst 10. Vert. Dr. E. Vandervoort)
Illustratie: AI interpretatie van de originele gravure van Albrecht Dürer)
𝘞𝘩𝘰 𝘤𝘶𝘧𝘧𝘴 𝘢𝘯𝘥 𝘣𝘦𝘢𝘵𝘴 𝘩𝘪𝘴 𝘩𝘶𝘮𝘢𝘯 𝘣𝘳𝘰𝘵𝘩𝘦𝘳
𝘛𝘩𝘢𝘵 𝘯𝘰𝘵𝘩𝘪𝘯𝘨 𝘥𝘪𝘥 𝘵𝘰 𝘩𝘢𝘳𝘮 𝘰𝘳 𝘣𝘰𝘵𝘩𝘦𝘳
𝘖𝘧𝘧𝘦𝘯𝘥𝘴 𝘵𝘩𝘦 𝘴𝘦𝘯𝘴𝘦 𝘰𝘧 𝘮𝘢𝘯𝘺 𝘢𝘯𝘰𝘵𝘩𝘦𝘳
(Sebastian Brant: The Ship of Fools (1494), Chpt. 10, Transl. Edwin. H. Zeydel)
Illustration: AI interpretation of original engraving by Albrecht Dürer)
0 comments:
Een reactie posten