Wat zou ik vandaag eens melden?

Ik zou wat kunnen melden over een boek dat ik aan het lezen ben van Ken Wilson, "Jesus Brand Spirituality". Best een goed boek voor iemand die nog niet of nauwelijks iets heeft gelezen van Leonard Sweet, Brian McLaren, Donald Miller en Rob Bell. Als er meteen een lichtje bij je opgaat moet je dit boek maar niet aanschaffen. Zeggen de genoemde namen je niets en wil je wel eens weten hoe een groeiende generatie volgelingen van Jezus bezig is om dat volgelingschap op een nieuwe manier handen en voeten te geven, dan is het een geweldig boek.
Het is vooral een boek dat wijst op het grote gevaar dat we het volgen van Jezus reduceren tot dogma's en (geloofs)belijdenissen.

Het is het verslag van een persoonlijke reis; het zoeken naar authenticiteit. En daar is helemaal niets mis mee. Het is erg genoeg als mensen zonder verder en dieper na te denken blindelings een bepaalde trend, traditie of vernieuwing volgen.
Houd je koppie erbij en zorg dat je Jezus blijft volgen. Voor je het weet ben je bezig met bijzaken en zet je je sluimerende giftanden in alles wat tegen het systeem ingaat.

Een aardig voorstel van Miller is om een jaar lang te vasten van alle 'op de bres voor de zuivere waarheid acties' waar christenen zo'n handje van hebben. In plaats van tekeer te gaan tegen de opmars van de evolutietheorie en de gevolgen daarvan voor het het onderwijs zouden al die activisten een jaar lang hun diensten aan moeten bieden om op de scholen te helpen bij biologielessen, de conciërge helpen met schoonmaken of op wat voor andere dienende manier dan ook. Wilson's verwachting is dat je na een jaar dan heel anders met elkaar praat en misschien wel samen om de tafel zit i.p.v. met hete hoofden en harten tegenover elkaar te staan.

Rood lampje

Vanmorgen al heel vroeg op pad gegaan. Om half zes richting Emmeloord gereden. Al eerder had ik gemerkt dat er af en toe een rood lampje op het dahboard oplicht. Rode lampjes die in een auto oplichten is eigenlijk altijd slecht nieuws. Ik maakte me natuurlijk zorgen en begon me af te vragen wat er mis zou kunnen zijn totdat ik ontdekte dat dat rode lampje alleen oplicht als ik een bocht naar links maak. Dat brengt de oplossing meteen heel dicht bij. Gewoon geen bocht naar links maken. Nu ben ik aan het uitzoeken hoe ik van A naar B reis met uitsluitend bochten naar rechts. Briljant, al zeg ik het zelf.

Pokke Panda

Een miniscuul klein scheurtje zat er in de bumper van de huurauto. Ik moest de verhuurder er op wijzen anders had hij het niet eens gezien. Voor de zekerheid had ik het schadeformulier ingevuld. Het was m.i. een duidelijke zaak. Ik sta stil op een parkeerplaats. Een telefonerende dame in een auto voor me zet, al pratend in haar telefoon met wie dan ook, vooruitkijkend maar achteruit rijdend haar achterbumper tegen de voorbumper van de fletsgele door mij gehuurde Fiat Panda.

Als het mijn eigen auto was geweest had ik een beetje zuur gelachen en was ik doorgereden. Maar ik ken de verhuurbedrijven een beetje. Het liefst zouden ze een nieuwe auto uit je persen. Bij Sixt moesten ze er ook een beetje om lachen.

Wat en/of wie schets mijn verbazing als ik twee weken later een post van 300 Euri op mijn creditkaart aantref (debet). Ach, ik had het kunnen weten. In deze geldbeheerste samenleving is dat toch waar het allemaal om draait. En denk je dat ze er voor dat geld een nieuwe bumper op hebben gezet? Ik denk van niet maar ik kan ongelijk heben. Misschien kunnen ze het een volgende huurder nog een keer aanrekenen.

Of ik ooit mijn geld terugkrijg? Ik wacht twee maanden en dan ga ik actie ondernemen.

Hoe slecht is het om een Farizeeer te zijn?

"Pas op voor het zuurdesem der farizeeen en Sadduceeen", zegt Jezus tegen zijn discipelen. Dat zuurdesem staat voor het onderwijs van die jongens. Als je wat achtergrondinformatie over "die jongens" verzamelt, vraag je je af wat er allemaal mis aan hen was. In onze tijd zouden we ze denk ik de eretitel "goed christen" geven:

De Farizeeën hielden zich strikt aan de joodse wetgeving zoals neergeschreven staat in eerste Vijf Boeken van de (Hebreeuwse) Bijbel. Daarnaast hielden zij zich aan de mondelinge overlevering (de Misjna). Ze geloofden dat een vroom leven en een strikte navolging van de Wet de mens dichter bij God zou brengen. De Farizeeën zagen het als hun taak de gewone mensen te bereiken en om hun kennis aan hen over te dragen. De Farizeeën waren bij uitstek een groep die zich identificeerde met het 'gewone volk', dit in tegenstelling tot de verhelleniseerde (vergriekste) Sadduceeën, de partij van de Hogepriesters en overpriesters. De Farizeeën zelf kwamen voort uit leken en priesters. (Bron: Wikipedia)

Als iedereen dit zou doen, dan zou de wereld echt een veel betere plek zijn. Waarom was het niet goed genoeg en lag Jezus dan voortdurend met "de jongens" in de klins. Er kon nauwelijks een complimentje af en punten voor hun goede bedoelingen kregen ze ook al niet.

Paulus verwoordt het duidelijk in Romeinen 3:20, "Daarom is voor hem geen sterveling onschuldig omdat hij de wet naleeft, want juist de wet leert ons de zonde kennen." De wet lost dus het probleem van het hart niet op; de wet maakt het alleen maar erger. Hoe meer ik mijn best doe om de wet te houden hoe meer ik ontdek dat alles wat in die wet staat tegen mijn natuur ingaat. Daarom moet het hart veranderen. De wet is dus geen doel in zichzelf maar een middel dat door God gebruikt wordt om de verloren mens daar te brengen waar een leven met God mogelijk wordt: ket kruis van Golgotha, waar Jezus de door de wet aangeklaagde en veroordeelde mens uitzicht geeft op een leven achter dat kruis. Alleen door me met Hem te vereenzelvigen (een te worden met Zijn dood) kan ik aan de andere kant van de dood opstaan en een nieuw leven leiden. Die wet speelt zich af aan onze kant van het kruis. Genade van God bereikt ons vanaf de andere kant van dat kruis.
En daarom is Farizeeisme zo'n kwalijke zaak; het ontneemt mensen het uitzicht op de genade.

Een teken...

Hoe langer ik er over nadenk, hoe komischer ik het vind; de vraag om een teken. De doorgeleerde geestelijke leiders van het volk vragen Jezus om een teken uit de hemel. Het idee alleen al; doorgeleerden die om een teken vragen! God is te vinden op ieder bladzijde in de Bijbel, de belofte van de verlosser een prominent thema in het Oude Testament en het bestaan van God op iedere vierkante centimeter van de schepping zichtbaar.

"Kunt U alstublieft bewijzen dat U bestaat; dat U bent wie U zegt te zijn"? Jezus verwijt hun dan dat ze wel de lucht kunnen lezen ("Erwinkrollen, zeg maar) maar dat ze blind zijn voor de tekenen die God geeft en voor het oprapen liggen. Dan geeft hij ze nog iets om over na te denken (jullie krijgen maar een teken en dat is het teken van Jona) en loopt weg (Matteus 16:1-4).

Ik was eens in discussie met iemand over het bestaan van God en we kwamen geen streepje dichter bij elkaar. Hij moest en zou bewijzen zien! Een stukje verderop was een grote vijver en ik stelde hem het volgende voor: "we lopen erheen en jij loopt over het water. Zou dat voldoende bewijs voor het bestaan van God zijn? Zou dat je helpen om te geloven dat de Bijbel waar is?"
Het werd stil.

"Ik weet het niet," zei hij. "Ik denk van niet omdat, ook al zou God alle bewijzen geven waar ik om vroeg, het uiteindelijk om de vraag gaat wat ik met Jezus doe".
Daar mee sloeg hij de spijker op zijn kop. Religie omzeilt Jezus door allerlei ingenieuze (en ook minder ingenieuze) constructies te bedenken waarop men een geloofsysteem bouwt; om zichzelf gerust te stellen en de grote vragen waar de wereld en de mens mee worstelt in weg te kunnen redeneren. Jezus is daarmee de grootste sta-de-weg voor mensen die hun eigen geloofsysteem in stand willen houden. Een systeem en Jezus gaan niet zo goed samen. Het zijn elkaars tegenpolen en er is geen enkele aantrekkingskracht tussen die twee. Bekering is daarmee te vergelijken met een verandering van polariteit. Bekering maakt een leven met Jezus mogelijk!

Zelfbe wat?

Gisterenavond in Emmeloord gesproken over zelfbeheersing als laatstgenoemde element van de vrucht van de Geest (Galaten 5:22-23, liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing).
Zelfbeheersing; een korte, heldere definitie is, “Gaan zover als goed is en niet verder”.

De wereld speelt in op onze drang om te hebben en omdat de meeste mensen zichzelf niet kunnen beheersen, gaan ze er gretig in mee en lenen peperduur geld, regelen steeds de hipste GSM en stapelen de ene schuld op de andere. Verslavingen aan tabak, alcohol, seks, masturbatie, internetporno, stelen, liegen worden makkelijk weggewuifd; je moet toch lol kunnen hebben, dat preutse gedoe is niet van deze tijd, God wil toch dat ik het goed heb, iedereen liegt toch wel eens en neemt iets mee dat niet van hem of haar is.

We zien dingen en willen ze hebben. We voelen dingen en we willen er uiting aan geven. We proeven en kunnen niet meer stoppen met drinken, roken en blowen.Zelfbeheersing is direct gekoppeld aan onze zintuigen. De hele dag door worden onze zintuigen op allerlei manier geprikkeld. Als je niet van tevoren hebt nagedacht over waar je staat, zullen die prikkels je als een willoos en krachteloos lam naar de slachter leiden.

Plato schildert het beeld van een wagenmenner in een wagen die wordt getrokken door twee paarden. Een paard is wit, heeft een lange nek, is welopgevoed, luistert prima en heeft de zweep niet nodig. Het andere paard is zwart met een korte nek, slecht opgevoed en veroorzaakt altijd moeilijkheden.
De wagenmenner staat voor het intellect, rede, of dat deel van de ziel dat de ziel naar de waarheid moet leiden. Het witte paard staat voor het rationele of morele, zeg maar de positieve kant van de passie. Het zwarte paard staat voor de onredelijke passies, begeertes en lust. De wagenmenner stuurt de paarden aan en zorgt ervaar dat beide paarden samenwerken en dezelfde kant (die van het licht) opgaan.

Iemand die zichzelf beheerst, wiens leven onder leiding van de Heilige Geest staat, is sterker dan de prikkels die op hem afkomen. Geestvervulde mensen die geen zelfbeheersing tonen is een contradictio in terminus!

De blindegeleide blinden

Pieter Breughel schilderde het doek hierboven in 1568, "Blinde leidt de blinden", geïnspireerd door de woorden van Jezus in Matteus 15:14 waar hij reageert op de geestelijke leiders die zich druk maakten om de ongewassen handen van de discipelen. Waarom spreekt Jezus niet wat meer waardering uit over de inspanningen van de goedbedoelende geestelijke leiders? Ze deden toch echt wel hun best. Het was toch overduidelijk dat ze van Gods wetten hielden en zich inspanden om anderen tot eenzelfde toewijding en liefde te bewegen?
Jezus had nog nooit gehoord van "positief etiketteren" als techniek om mensen voor zich te winnen. Een psychologische charmeoffensief zat niet in Zijn toolkit en Carl Rogers was er nog niet om Jezus te trainen in een houding van "unconditional positive regard". Hij moest het zonder al die dingetjes doen en was Hij aangewezen op Zijn super compacte toolkit: Waarheid en Liefde.

Als je het zoekt in religie ben je stekeblind en je leiderschap leidt tot een diepere blindheid bij hen die volgen. Het verbaast me altijd weer hoe Jezus zich ongenuanceerd uitspreekt tegen elke vorm van georganiseerd geloof of religie. En we herkennen het. Had Mahatma Gandhi nu zo'n duidelijk omschreven geloofsbelijdenis die ons zou kunnen helpen beslissen of hij wel of niet erbij hoorde? Of, neem Moeder Theresa. Ook zo ongrijpbaar. Hun religie was wat vaag maar dat werd gecompenseerd door de daadkracht in hun leven. Ze deden het en dat dwong respect af. Ze legden mensen niet langs een matrix waarbij minsten een 70% groene score zou moeten worden behaald (of bepaald) om een voor ons geaccepteerde religie te hebben.

De enige kritiek die je op iemand kan hebben die doet wat Jezus zegt is dat hij of zij het allemaal voor zichelf doet.
Hieronder een mooi plaatje van het Barmhartige Samaritaan tafereel. Typisch verhaal van door mensen bestempelde verkeerd geloof. En toch het juiste doen. Dat kan toch niet...

Good Samaritan, by He Qi, China

Droge ogen en droge mond

Heb je dat ook wel eens, dat je zo ingespannen aan een klus bezig bent dat je niet of nauwelijks met je ogen knippert en dat je urenlang niet drinkt. Dat overkomt me nogal eens. De afgelopen twee dagen heb ik het werkboek samengesteld voor de mentoring clinic die van 18-22 Juni plaats zal vinden in Egypte.

Collega's hebben twee jaar lang van alles verzameld, ontwikkelt, geknipt en geplakt en uit de veelheid van materiaal heb ik een schema en een boek samengesteld waarin enige orde en logica in terug is te vinden. Vind ik. Hoop ik.

Nu heb ik een knetterende hoofdpijn. Ik hoop dat dit nog wegtrekt. Vanavond de laatste avond "Arbeid en Roeping" en ik wil daar toch echt bij zijn ook al wordt de avond door Corstin verzorgd. We hebben deze drie avonden samen ontwikkelt en willen deze ook samen volbrengen.

Gisteren dus bij de Ichtianen een avond verzorgd. Het moest over radicaliteit gaan en daar is best wel wat over te zeggen. Velen hebben hier een beeld bij van fundamentalisme en extremisme; er helemaal voor gaan; sterven voor een ideaal, koste wat kost vasthouden aan een overtuiging, geen haarbreedte wijken, onvermurwbaar zijn.

Als je dit toepast op leerstellingen zal radicaliteit altijd tot verwijdering tussen mensen leiden. Als je radicaal bent in de dingen van het koninkrijk zal niemand daar een probleem mee hebben. Radicaal in liefhebben, dienen, geven, geduld, vergeven en noem maar op. Dat deed Jezus. Om Hem daarin radicaal te volgen is de grootste uitdaging. Mensen die dat doen vormen geen enkele bedreiging. Daar wil je graag vrienden mee zijn.

Wat wij geneigd zijn om te doen is om radicaliteit in uitingen te zoeken. Persoonlijke discipline, onbevreesd het evangelie vertellen, er helemaal voor gaan. Maar dat is allemaal buitenkantspul en hang nauw samen met je temperament. Een meer ingetogen man of vrouw voelt zich bij dit soort radicaliteit altijd te kort schieten. Maar in werkelijkheid kan de ingetogene wel eens radicaler zijn dan de man of vrouw die luidkeels en in het zicht van de hele wereld indruk probeert te maken. dat is geen radicaliteit. Dat is show. De 'binnenkamer' volgeling van Jezus kan zijn of haar wortels wel eens veel dieper hebben uitgeslagen dan de herrieschopper.

De wereld van de grote woorden

Waarom zijn steden en landen nog niet op zo'n manier veranderd dat het NOS journaal er wel over moet berichten? "Realms of Glory are waiting to be released over the cities of this world" maar deze uitstorting wordt pas realiteit als wij de schijnbare onmogelijkheden van deze wereld overwinnen door geloof (gehoord op de TRIN website waar iemand me op wees n.a.v. mijn blog over "een nieuwe hype, of.."). Al de grote woorden die gesproken worden. Al de grote dingen die God gaat doen... Waar blijft het dan? Het uitblijven van de grote uitstorting wordt altijd de mens verweten. Aan God zou het niet liggen. Die is min of meer gehandicapped omdat het allemaal van ons afhangt. De optelsom van al ons kleingeloof is blijkbaar nog steeds onvoldoende om die grote daden Gods op zo'n schaal te zien plaatsvinden dat de wereld echt veranderd.

Tot die tijd zullen we met kleinschaligheid genoegen moeten nemen. In Irak, Iran, Turkije, Algerije, Egypte, Israel. Daar geen geschreeuw en grote beloftes. Een vriend van me, die al 22 jaar in Libanon werkt waar hij het OM werk leidt zei eens tegen me: "onze werkelijkheid is dat het Koninkrijk van God komt door een glas water, het zweet en de tranen van Zijn kinderen en soms zelfs hun levens!"

Dus, of God discrimineert en trekt ons, Westerlingen, voor, met een steeds groter groeiend aantal spectaculaire bovennatuurlijk conferenties waar we leren "uitbidden", "in en op de waarheid gaan staan", of er is iets anders aan de hand.
Als jij het snapt, laat ik me graag verlichten.

Vanavond spreken bij studentenvereniging Ichtus, hier in Rotterdam. Ik verwacht geen spectaculaire dingen (ik hoor sommigen hardop denken, "ja Jan, als je ze niet verwacht, krijg je ze ook niet; God werkt door geloof en niet door dat slappe getwijfel en cynicisme van jou"). Ik ga eenvoudig uitleggen hoe het komt dat velen schroom hebben om het Goede Nieuws met anderen te delen. Het thema is radicaliteit; van het woord Radix: wortel. Waar heb jij je wortels in uitgeslagen. Jouw wortels bepalen waar je je leven vandaan haalt.

De Jezus factor

Waarom ergerden de Godgeleerden in de tijd van Jezus zich zo vreselijk aan Hem? Ze hadden er generaties aan gewerkt om het leven met God in een systeem en structuur te persen en Jezus holt dat systeem nu helemaal uit! Zijn leven is een voorbeeld van hoe God het wel bedoeld heeft en dat stak natuurlijk bij de geleerden die, met de beste bedoelingen, dachten het allemaal uitgevogeld te hebben.
De discipelen wasten hun handen niet voor het eten. Dat kon en mocht niet, althans, volgende de uitleg van de godgeleerden.
Ze plukken aren op de sabbat. Ai, dat is werk en dat mag niet.
Jezus laat het zomaar gebeuren en at een graantje mee.
Hij mikt op het hart en niet op de buitenkant. Het systeem is absoluut niet interessant voor Hem.

De zwaarste kritiek van mensen op de kerk is het systeem. Vaak helemaal terecht. Het systeem overschreeuwt het hart. Het systeem dicteert hoe we ons dienen te gedragen; hoe we onze buitenkant zodanig aanpassen dat deze acceptabel is voor het systeem.
Het hart krijgt die kritische mens pas te zien in een relatie. In die relatie leert de kritische mens om door het systeem heen het hart te zien.
Het systeem roep kritiek op maar de grootste confrontatie is die met Jezus zelf. Over de buitenkant kun je praten; die kun je aanpassen, daar kun je afspraken over maken.
Maar niet over het hart. Als niet langer het systeem bepalend is, wordt Jezus het en dat gaat me diep raken: "Want uit het hart komen boze gedachten, moord, overspel, ontucht, diefstal, valse getuigenissen en laster. Dat maakt een mens onrein, niet eten met ongewassen handen." (Mat. 15:9-10)

Dus is het veiliger om tegen het systeem aan te blijven trappen. Als ik daar mee stop, zie ik opeens mijn eigen hart en blijkt dat Jezus gelijk heeft. En daar moet ik wel wat mee.